, Toshkent
СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
Была в сети 20.10.2018 10:24
Xayitova Мухайё Raxmatullayevna
Matematika o'qituvchi
3 666
19 096 
Местоположение
Специализация
Математикадан тугарак
Категория:
Математика
16.10.2018 20:10
Просмотр содержимого документа
«Математикадан тугарак»
o’zbekiston respublikasi xalq ta’lim vazirligi
________ TUMANI XTB TASARRUFIDAGI
__ - UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABI BOSHLANG’ICH SINF O’QITUVCHISI
___________ _________NING
TO’GARAGI HUJJATLARI
“tasdiqlayman”
__-maktabi direktori:
______ __ __________
2018-2019 o’quv yili uchun tuzilgan “Qiziqarli matematika” to’garagining
ISH REJASI
| T/r | O’tiladigan mavzular | Soat | Sana | Izoh |
| 1 | Cho‘tlar.Uch xonali sonlarni cho‘tga solish | 1 | | |
| 2 | O‘nlik sanoq sistemasi haqida tushuncha | 1 |
|
|
| 3 | Ko‘p xonali sonlarni raqamlash | 1 |
|
|
| 4 | Ko‘p xonali sonlarni raqamlash | 1 |
|
|
| 5 | Ko‘p xonali sonlarni raqamlash | 1 |
|
|
| 6 | To’rt arifmetik amal va ularning bajarilish tartibi | 1 |
|
|
| 7 | Qavsli ifodalarda amallar tartibi | 1 |
|
|
| 8 | Uchburchaklar | 1 |
|
|
| 9 | Qo‘shiluvchilarning o‘rinlarini almashtirish va guruhlash | 1 |
|
|
| 10 | Bir necha qo‘shiluvchining yig‘indisini topish. | 1 |
|
|
| 11 | Kattaliklarni qo‘shish va ayirish usullari. | 1 |
|
|
| 12 | Joylar orasidagi masofani topish | 1 |
|
|
| 13 | O‘tilgan materiallarni mustahkamlash | 1 |
|
|
| 14 | Bir xonali songa ko’paytirish | 1 |
|
|
| 15 | Birinchi ko‘paytuvchi yozuvining oxirida nollar uchraydigan hollarda ko‘paytirish | 1 |
|
|
| 16 | Ko‘paytirish bilan bo‘lish orasidagi o‘zaro bog‘lanish | 1 |
|
|
| 17 | Ko‘p xonali sonni bir xonali songa yozma bo‘lish | 1 |
|
|
| 18 | O‘tilgan materialni mustahkamlash | 1 |
|
|
| 19 | Ko‘p xonali sonni bir xonali songa bo‘lishning qisqa yozuvi. | 1 |
|
|
| 20 | Paletka bilan tanishtirish. | 1 |
|
|
| 21 | Qarama-qarshi yo‘nalishdagi harakatga doir masalalar | 1 |
|
|
| 22 | O‘rganilgan materialni mustahkamlash. | 1 |
|
|
| 23 | 10, 100, 1000 sonlariga qoldiqli bo‘lish | 1 |
|
|
| 24 | Sonni ikki xonali songa ko’paytirish. | 1 |
|
|
| 25 | Ikki xonali songa yozma ko‘paytirish usullari | 1 |
|
|
| 26 | 7300-54, 9007-89, 4080-36 ko‘rinishdagi hollarda ikki xonali sonlarga ko‘paytirish | 1 |
|
|
| 27 | Uch xonali songa ko‘paytirish | 1 |
|
|
| 28 | Mustahkamlash | 1 |
|
|
| 29 | Uch xonali sonni ikki xonalisonga qoldiqli bo‘lish. | 1 |
|
|
| 30 | Bo‘linmaning raqami bir necha sinash natijasida topiladigan holda ikki xonali songa bo‘lish. | 1 |
|
|
| 31 | O‘rganilgan materialni mustahkamlash | 1 |
|
|
| 32 | Bo‘linmaning raqami bir necha sinash natijasida topiladigan hollarda uch xonali songa bo‘lish | 1 |
|
|
| 33 | O‘rganilgan materialni mustahkamlash | 1 |
|
|
| 34 | Bir xonali, ikki xonali hamda uch xonali songa ko‘paytirish va bo‘lish | 1 |
|
|
To’garak a’zolari haqida ma’lumot
|
№ | O’quvchilarning ismi va familiyasi | Tug’ilgan yili, kuni | Yashash manzili | Sinfi |
| 1. |
|
|
|
|
| 2. |
|
|
|
|
| 3. |
|
|
|
|
| 4. |
|
|
|
|
| 5. |
|
|
|
|
| 6. |
|
|
|
|
| 7. |
|
|
|
|
| 8. |
|
|
|
|
| 9. |
|
|
|
|
| 10. |
|
|
|
|
| 11. |
|
|
|
|
| 12. |
|
|
|
|
| 13. |
|
|
|
|
| 14. |
|
|
|
|
| 15. |
|
|
|
|
| 16. |
|
|
|
|
| 17. |
|
|
|
|
| 18. |
|
|
|
|
| 19. |
|
|
|
|
| 20. |
|
|
|
|
| 21. |
|
|
|
|
| 22. |
|
|
|
|
| 23. |
|
|
|
|
| 24. |
|
|
|
|
| 25. |
|
|
|
|
| 26. |
|
|
|
|
| 27. |
|
|
|
|
| № | FISh Sana
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 13 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 14 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 17 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 18 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 19 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 21 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 22 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 23 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 25 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 26 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 27 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 28 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 29 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 30 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 31 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 32 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 33 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 34 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 35 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 36 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 37 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 38 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 39 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 40 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Sana |
O’tilgan mavzu nomi
|
Uyga berilgan topshiriq |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sana:__________________________
1-mashg’ulot
Mavzu: Cho‘tlar.Uch xonali sonlarni cho‘tga solish. 320+430, 860-250 ko‘rinishdagi misollarni yechish. 15-16-misollar
Ta’limiy: O‘quvchilarning cho‘tlar, Uch xonali sonlarni cho‘tga solish, 320+430, 860-250 ko‘rinishdagi misollarni yechish haqidagi taasavvurlarni mustahkamlash
Tarbiyaviy: Misol va masalalarni yechish bo‘yicha hayotiy ko‘nikmalarni shakllantirish.
Rivojlantiruvchi: Matematik boshqotirma ustida fikr-mulohaza yuritishga jalb qilish orqali mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish.
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Metod: Suhbat, kartochkalar bilan ishlash, mustaqil ish. Shakl: Guruh bilan ishlash.
Jihoz: Darslik, tarqatma materiallar, mavzuga doir plakatlar. Nazorat: Og‘zaki so‘rov, doskada va mustaqil ravishda misol, masalalarni yechish.
Baholash: Doskada yoki mustaqil ravishda misol, masalalarni yechishlariga qarab o‘quvchilar baholanadi.
Mashg’ulotning borishi:
I.Tashkiliy qism
Salomlashish;
Davomatni tekshirish
Mashg’ulotning maqsadini aytish.
II.O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
Uyga vazifa tekshirib chiqiladi. Og’zaki savol –javob o’tkazaman.
5. 269 + 1=270 540 – 1=539
770 - 1 =769 399 +1=400 600 - 1 500-1
489+ 1 =490 800 – 1=799 899 + 1 500 + 1
III.Yangi mavzu bayoni:
9.Ifodalarning qiymatini hisoblang:
2•100 + 8•10 + 6=200+80+6=286
1•100 + 8=108
4•100 + 9•10 =490 8•100 + 3=803
10-misol
IV.Mustahkamlash.
Hisoblashlarni qulay usul bilan bajaring:
208+ 435 + 92
4•-8•25
324-154-24
35•5•2
11. Ifodalarning qiymatini toping:
80:16-17 120:6-4
48: 2 • 3 800:4-5
12. Sabzavot omboriga bir kunda 600 banka tuzlangan bodring, undan 2 marta kam tuzlangan pomidor keltirildi. Quyidagi ifodalar nimani anglatadi:
600:2 =300 600+600:2 =900 600-600:2=300
13-misol
50 dm ... 10 m
603 sm ... 63 dm
40 sm ... 4 m
14. Shahar bozoriga 3 ta yuk mashinasida tarvuz jo‘natildi. Bir mashinada 150 ta, ikkinchi mashinada birinchida-gidan 50 ta ko‘p, uchinchi mashinada esa birinchi va ikkinchi mashinalarda birgalikda qancha bo'lsa, shuncha tarvuz bor. Uchinchi mashinada qancha tarvuz jo‘natilgan?
Uyga vazifa: 15-16-misollar.
SANA_________
2-mashg’ulot
Mavzu: O‘nlik sanoq sistemasi haqida tushuncha 53-54-misollar
Mashg’ulotning maqsadi: A) Ta’limiy:O‘nlik sanoq sistemasi haqida tushuncha berish, misol va masala yechish;
Tarbiyaviy: ona Vatanimizga, milliy qadriyatlarimizga bo'lgan muhabbatni o'stirish, ularni mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash.
Rivojlantiruvchi: hamkorlikda ishlash malakasini shakllantirish.
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Mashg’ulotning borishi:
I.Tashkiliy qism
Salomlashish;
Davomatni tekshirish
Mashg’ulotning maqsadini aytish.
II.O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
Uyga vazifa tekshirib chiqiladi. Og’zaki savol –javob o’tkazaman.
III.Yangi mavzu bayoni:
46-misol:
Har bir sonda 3 raqami nimani anglatadi?
394 431 273
Sonlar yozuvida ayni bir raqam, u qaysi xonada turganiga qarab, har xil qiymatga ega boladi. Masalan, 273 sonidagi 3 raqami birlar xonasida turibdi, shu sababli u 3 birlikni anglatadi. 431 sonida 3 raqami o‘nlar xonasida turibdi, shu sababli u 3 o‘nlikni anglatadi. Bunda uning bu xonadagi qiymati birlar xonasidagi qiymatidan 10 marta ortiq. 394 sonida 3 raqami yuzlar xonasida turibdi, shu sababli u 3 yuzlikni anglatadi.
Bunda uning bu xonadagi qiymati o‘nlar xonasidagi qiymatidan 10 marta ortiq. Shuning uchun sonlarning biz foydalanadigan yozilish sistemasi o‘nlik sanoq sistemasi deb ataladi.
Onlik sistema pozitsion sistemadir, chunki son-ning yozuvida har bir oldingi xona birligi undan keyingi xona birligidan 10 marta ortiq.
47.
| Yuzlar | 0‘nlar | Birlar |
| 3 | 2 | 6 |
| III xona birligi | II xona birligi | I xona birligi |
Jadvalda son yozilgan. Bu sonni o‘qing. Yangi so‘z- larni eslab qoling. 326 soni quyidagilardan tashkil topgan:
birlik yoki birinchi xonaning 6 birligi;
o‘nlik yoki ikkinchi xonaning 2 birligi;
yuzlik yoki uchinchi xonaning 3 birligi.
IV. Mustahkamlash
48-misol
Jadvalda yozilgan sonlarni o‘qing. 0‘ngdan chapga qarab sanaganda birliklar nechanchi o‘rinda yoziladi? 0‘nliklar-chi? Yuzliklar-chi?
| Yuzlar | 0‘nlar | Birlar |
| III xona birligi | II xona birligi | I xona birligi |
| 3 | 4 | 8 |
| 5 | 0 | 9 |
| 2 | 7 | 0 |
nining har bir xonasida nechta birlik bor? 509 sonida-chi? 270 sonida-chi?
49-misol:
Quyidagi sonlarni yozing va o‘qing:
uchinchi xonaning 6 birligi, ikkinchi xonaning 0 birligi, birinchi xonaning 1 birligi;
uchinchi xonaning 2 birligi, birinchi va ikkinchi xonalarning birliklari yo‘q.
50-misol
1 ==1000 700 – 1= 699 485 - 80 = 405 200 + 40 + 3=243
51-masala.
Bosmaxonada 318 nafar erkak va ulardan 42 nafar kam ayol ishlaydi. Bosmaxonada hammasi bo‘lib necha kishi ishlaydi?
Uyga vazifa: 53-54-misol va masala.
SANA________ 3-mashg’ulot
Mavzu: Ko‘p xonali sonlarni raqamlash 13-15-bet 70-71-misollar
Mashg’ulot mavzusi: Ko’p xonali xonlarni raqamlash.
Mashg’ulotning maqsadlari:
A) Ta’limiy:ko’p xonali sonlarni raqamlashni o’rgatish; ko’p xonali sonlarning o’qilishi va yozilishi haqida tushuncha berish.
B) Tarbiyaviy: o’quvchilarda matematikaga qiziqish uyg’otish, iqtisodiy savodxonligini rivojlantirish, axloqiy sifatlarni tarbiyalash.
C) Rivojlantiruvchi: o’quvchilarning ko’p xonali sonlar haqida bilimlarini rivojlantirish, ular ustida arifmetik amallar bajarish ko’nikmalarini hosil qilish.
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Mashg’ulot turi; yangi bilim beruvchi mashg’ulot
Mashg’ulotning jihozi: kompyuter, mavzuga mos slaydlar, tarqatmalar, abak, jadval va sxemalar.
Mashg’ulotning uslubi: noan’anaviy, multimediya mashg’ulot.
Mashg’ulotning borishi:
I. Tashkiliy qism.
a) Salomlashish b) Davomatni aniqlash
c) Mashg’ulotga hozirlik ko’rish.
II. O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
O
’tilgan mavzu aniqlab, takrorlanadi.
Rim raqamlari haqida slaydlar ko’rsatiladi:
Uch xonali 328 sonining yozuvida uchta xonani — birlar, o'nlar, yuzlar xonasini tashkil etuvchi uchta raqam bor. Bu xonalar birlashtiriladi va sinf deb ataladi.
Istalgan miqdordagi raqamlardan tashkil topgan sonlarni — to‘rt xonali, besh xonali, olti xonali, yetti xonali va h.k. sonlarni yozish mumkin.
625 347 soni — olti xonali son.
0‘ngdagi dastlabki uchta raqam birlar sinfini tashkil etadi. Birlar sinfidan keyin minglar sinfi keladi. Minglar sinfida uchta xona. bor, bular: bir minglar, o‘n minglar, yuz minglar. 5 raqami beshta minglikni, 2 raqami ikkita o‘n minglikni, 6 raqami olti-ta yuz minglikni anglatadi. Hammasi bo‘lib, bu . sonda 625 ta minglik, 347 ta birlik bor. Shuning uchun 625 347 sonini bunday o‘qish qabul qilingan: olti yuz yigirma besh ming uch yuz qirq yetti („birlik“ so‘zi aytilmaydi).
Minglar sinfidan keyin millionlar sinfi keladi. Lining xonalari bunday ataladi: bir millionlar, o‘n' millionlar, yuz millionlar.
Abakdan raqamlar ko’rsatiladi, o’quvchilar ularni o’qiydilar.
IV. Mustahkamlash.
65. Jadvalni ko‘rib chiqing:
Qaysi xonalar birliklari I sinfni, qaysilari II sinfni tashkil etadi? Har bir sinf necha xonadan iborat?
66. 358 ming; 702 ming; 40 ming; 56 ming sonlarida har bir xonaning nechta birligi bor?
Javob namunasi: 358 ming sonida 3 ta yuz minglik, 5 ta o‘n minglik va 8 ta bir minglik yoki oltinchi xonaning 3 birligi, beshinchi xonaning 5 birligi va to‘rtinchi xonaning 8 birligi bor.
67. Do'konda 200 ta katakli va ulardan 3 marta ko‘p bir chiziqli daftar bor. Do'konda hammasi bo‘lib nechta daftar bor?
69.
V.Uyga vazifa:
70-misol
71. Qisqa yozuv bo'yicha masala tuzing va uni yeching:
T
arvuzlar - 420 kg ?
Qovunlar - ?, 135 kg kam
VI. Mashg’ulotni yakunlash
SANA__________
4-mashg’ulot
Mavzu: Ko‘p xonali sonlarni raqamlash 20-21-bet 104-105-misollar
Mashg’ulotning maqsadlari
Ta’limiy: 0‘quvchilarda ko‘p xonali sonlar, yuzliklar bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish.
Tarbiyaviy: Al-Xorazmiyning matematika rivojiga qo‘shgan buyuk ishlarini bayon qilish orqali o‘quvchilarda o‘z Vataniga bo‘lgan g‘ururlarini oshirish.
Rivojlantiruvchi: Matematik boshqotirma ustida fikr-mulohaza yuritishga jalb qilish orqali mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Metod: Suhbat, mustaqil ishlash.
Shakl: Guruh bilan ishlash.
Jihozlar: Darslik, chizg‘ich, mavzuga doir plakatlar.
Nazorat: Og‘zaki so‘rov, doskada va mustaqil ravishda misol, masalalarni yechish.
Baholash: Doskada yoki mustaqil ravishda misol, masalalarni yechishlariga qarab o‘quvchilar baholanadi.
MASHG’ULOTNING BORISHI:
Mashg’ulotning borishi:
I.Tashkiliy qism
Salomlashish;
Davomatni tekshirish
Mashg’ulotning maqsadini aytish.
II.O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
Uyga vazifa tekshirib chiqiladi. Test sinovi o’tkazaman.
1. Misollarni taqqoslang:
1) 300 • 2 * 200 • 3
a) b)
2. Hisoblang va to’g’ri javobni belgilang:
(47 + 33) • 5
a) 40 b) 400 d) 16
3. Qoldiq har doim bo'luvchidan qanday bo'ladi?
a) kichik b) katta d) teng
4. Bo'lishda eng kichik qoldiq nechaga teng bo'lishi kerak?
a) 2 ga b) 1 ga d) 0 ga
5. 7 ga bo'lganda qoldiq 9 ga teng bo'lishi mumkinmi?
a) ha b) yo'q
6. Qaysi qatordagi sonlar 6 ga qoldiqsiz bo'linadi?
a) 60, 32, 16, 6, 18 b) 56, 42, 21, 30, 35 d) 24, 12, 36, 48, 54
7. 9 ga bo'lganda chiqadigan hamma qoldiqlarni belgilang:
a) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 b) 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 d) 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15
III.Yangi mavzu bayoni:
Ko‘p xonali son yuqori sinfdan boshlab yoziladi. Masalan, uch yuz olti ming olti yuz o‘n uchni yozish uchun quyidagicha mulohaza yuriting:
1) Bu sonda ikkinchi sinf birligi nechta ekanini yozaman (306).
2) Birinchi sinfning birliklarini yozaman (613).
Sinflar orasida biroz joy qoldiriladi.
Yozilishi: 306 613.
101. Sonlarni o'qing va yozing:
1) ikkinchi sinfning 40 birligi va birinchi sinfning 650 birligi;
2) ikkinchi sinfning 3 birligi va birinchi sinfning 400 birligi;
3) ikkinchi sinfning 4 birligi va birinchi sinfning 100birligi.
IV. Mustahkamlash. 
Uyga vazifa: 103,102,105 misollar
SANA__________
5-mashg’ulot
Mavzu: Ko‘p xonali sonlarni raqamlash 25-26-bet 133-134-misollar
Mashg’ulotning maqsadlari
Ta’limiy: 0‘quvchilarda ko‘p xonali sonlarni raqamlash bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash.
Tarbiyaviy: o‘quvchilarda o’zaro do’stlik, o’rtoqlik tuyg’ularini rivojlantirish.
Rivojlantiruvchi: Matematik boshqotirma ustida fikr-mulohaza yuritishga jalb qilish orqali mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Metod: Suhbat, mustaqil ishlash.
Jihozlar: Darslik, chizg‘ich, mavzuga doir plakatlar.
Nazorat: Og‘zaki so‘rov, doskada va mustaqil ravishda misol, masalalarni yechish.
Baholash: Doskada yoki mustaqil ravishda misol, masalalarni yechishlariga qarab o‘quvchilar baholanadi.
MASHG’ULOTNING BORISHI:
Mashg’ulotning borishi:
I.Tashkiliy qism
Salomlashish;
Davomatni tekshirish
Mashg’ulotning maqsadini aytish.
II.O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
380000:1000=380 6000:100=60 8000:10=800
III.Yangi mavzu bayoni.
129. Katakchalar o'miga mos sonlarni qo‘yib ko‘chiring:
7 yuzl. = □ o‘nl. = □ birl.
3 mingl. = □ yuzl. = □ o‘nl. = □ birl.
25 mingl. = □ yuzl. = □ o‘nl. = □ birl.
3 745 sonini yozing:
a) Bu sonda hammasi bo‘lib nechta birlik borligini topamiz.
Birlar xonasida 5 ta birlik bor.
0‘nlar xonasida 4 ta o‘nlik bor.
1 o‘nl. = 10 birl.; 4 o‘nl. = 40 birl.
Yuzlar xonasida 7 ta yuzlik bor.
1 yuzl. = 10 o‘nl. = 100 birl.; 7 yuzl. = 700 birl. Minglar xonasida 3 ta minglik bor.
1 mingl. = 10 yuzl. = 100 o‘nl. = 1 000 birl.
3 mingl. = 3 000 birl.
Demak, 3 000 birl. + 700 birl. + 40 birl. + 5 birl. = 3 745 birl.
b) Bu sonda hammasi bo‘lib nechta o‘nlik borligini topamiz.
Birlar xonasida o‘nlik yo‘q. 0‘nlar xonasida 4 ta o‘nlik bor. Yuzlar xonasida 7 ta yuzlik bor.
1 yuzl. = 10 o‘nl.; 7 yuzl. = 70 o‘nl.
Minglar xonasida 3 ta minglik bor.
1 mingl. = 10 yuzl. = 100 o‘nl.
3 mingl. = 300 o‘nl.
Demak, 300 o‘nl. + 70 o‘nl. + 4 o‘nl. = 374 o‘nl.
d) 3 745 sonida hammasi bo‘lib nechta yuzlik bor?
e) 5 619. 78 042, 910 537 sonlarini ko'rib chiqing.
Tagiga chizilgan sonlardan qaysi biri sonda hammasi bo‘lib nechta o'nlik; yuzlik; minglik borligini ko‘rsatadi?
IV. Mustahkamlash.
131. b va c ning quyidagi qiymatlarida b-c va b\c ifodalarning qiymatini hisoblang:
b 8 000 1 000 15 000 600
c 10 100 10 100
8000:10=8000 1000:100=10 15 000:10= 1500 600:100=6
132. Bir qop shakarning massasi 50 kg. Do‘konda tushlik-kacha 3 qop va tushlikdan keyin shunday 5 qop shakar sotildi. Shu kuni hammasi bo‘lib necha kilogramm shakar sotilgan?
Do‘konda 280 kg un bor edi. Kechqurun 60 kg un qoldi. Necha kilogramm un sotilgan?
Bu masalaga teskari masala tuzib (og‘zaki) yeching.
V. Uyga vazifa:
134. Faqat javoblarini yozing:
(740+ 160) :100 =9
(420 + 580) : 1 000 = 1
(985 - 900)x100=8500
600: (20-5)=40
SANA________
6-mashg’ulot
Mavzu: To’rt arifmetik amal va ularning bajarilish tartibi.Amallarning nomlari va belgilari. Uzunlik o‘lchovi birliklari jadvalini takrorlash.
Maqsad: A) Ta’limiy:mavzu haqida tushuncha berish, misollar yechish ko’nikmalarini shakllantirish, iqtisodiy tushunchalar singdirish.
B) Tarbiyaviy:
Turli miqdoriy masalalarni yechishda hisoblashning bu usuli yordamida tez, oson, qulay ko'paytirish usullaridan foydalanishga o'rgatish va shu asosda bolada o'z kuchiga ishonishga, tabiat, jamiyatdagi turli voqea-hodisalarga ongli munosabatda bo'lish, topqirlik, ijodkorlik kabi axloqiy xislatlarni tarbiyalashga.
Rivojlantiruvchi: minglik, million, Yuzlik, o‘nlik va birliklardan sonlarni hosil qilishga doir bilim, ko‘nikma va malakalarga ega bo‘ladilar.
TK: O’z –o’zini rivojlantirish komp-si: o’qishga va yangi bilimlarni egallashga qiziqtiran olish
FK: Matematika mazmuniga oid umumiy komp-si: arifmetik amalda qatnashgan noma’lum tarkibiy qismini aniqlay oladi.
Kommunikativ komp-siya: o’rganilgan matematik tushunchalar, faktlar vas algaritmlarni kundalik vaziyatlarda qo’llay oladi.
Mashg’ulot turi: yangi bilim beruvchi
Mashg’ulotning jihozi: mavzuga oid ko’rgazmalar.
Mashg’ulotning borishi:
I. Tashkiliy qism.
a) Salomlashish
b) Davomatni aniqlash
c) Mashg’ulotga hozirlik ko’rish.
II. O’tgan mavzuni so’rash va mustahkamlash.
O’yin- musobaqa: uyga berilgan vazifani tekshirib baholayman. Og’zaki misollar yechdiraman.
Rasmlardan foydalaib, 6 xonali son yozing.
III. Yangi mavzu bayoni:
To'rt arifmetik amal va ularning bajarilish tartibi
142. 1) Sonlarni qo'shish, ayirish, ko'paytirish, bo'lish — bular arifmetik amallardir. Ularni ifodalash uchun maxsus belgilardan foydalaniladi (+, :). Agar ikkita son bu belgilardan biri bilan birlash-tirilsa, u holda sonli ifoda hosil bo'ladi. Sonli ifoda-ning qiymatini bilish uchun unda keltirilgan amalni bajarish kerak bo'ladi.
2) Darslikning 192-betidagi amal belgisi, ifoda va sonlarni o'qing.
3) Quyidagi ifodalarning qiymatlari qanday hisoblan-ganligini tushuntiring:
140 000•2 = 280 000 42 000 : 6 = 7 000
24 000 + 6 000 = 30 000 85 000 - 50 000 = 35 000
4) 42 000 va 2 sonlarining yig'indisi, ayirmasi, ko'payt-masi va bo'linmasini hisoblang.
143. 18 m gazlamadan 9 ta bir xil o'g'il bolalar kastumi tikildi. 34 m gazlamadan nechta shunday kastum tikish mumkin?
18:9=2
34:2=17 javob: 17 ta kastum.
IV. Mustahkamlash.
144. 143- masalani o'qing va quyidagicha savolli masala tuzing: «Shunday 17 ta kastum tikish uchun necha metr gazlama kerak bo'ladi?»
145. 1) Uzunlik birliklari jadvalini takrorlang:
1 sm = 10 mm
1 dm = 10 sm = 100 mm
1 m = 10 dm = 100 sm
1 km = 1000 m
2) 4 m, 600 mm, 2 m 15 sm ni santimetrlarda;
4m = 400 sm
600 mm= 60 sm
2m 15 sm =215 sm
3 m, 500 sm, 1 m 3 dm ni detsimetrlarda ifodalang;
3) tomoni 1 dm bo'lgan kvadrat yasang.
V. Uyga vazifa:
146. 534 + 389 945 – 624 707 - 619 216 + 423
356 • 2 940 : 4 804:3 195-5
147. 4 m 56 sm = □ sm 9 sm 8 mm = □ mm
6 m 09 sm = □ sm 5 dm 7 sm = □ sm
34 soatga yozilgan kompetentsiyali faylni to’liq olish uchun +99897 358 10 77 raqamiga yoki shu raqamga ochilgan telegramm manziliga murojaat qilishingiz mumkin.Fayl narxi: 5 000 so‘m
Вебинар для учителей
🎓 Свидетельство об участии ✨БЕСПЛАТНО!✨
