?лы математиктер

?бунасыр Фараби Ол Отырарда ту?ан. Фараби т?ркі, араб, парсы, грек ж?не бас?а тілдерді жетік білген. Кейбір деректер бойынша тіпті ол 70 тіл білген деп те айтады. Фарабиді? энциклопедиясында математика ?ылымдарына к?п орын берілген. Ол математиканы ?лкен-?лкен жеті тарау?а б?легн. Енді ?р?айсысына жеке-жеке то?талайы?. Арифметика, я?ни сан туралы ?ылым. Математиканы? б?л тарауы ж?нінде Фараби былай дейді: «Арифметика екі ?ылымды біріктіреді: біріншісі – практикалы? арифметика; екіншісі – теориялы? арифметика». Фараби, с?йтіп, арифметиканы практикалы? ж?не теориялы? арифметика деп екіге б?лінеді. Ол, ?сіресе, теориялы? арифметика?а ерекше м?н береді. Арифметиканы? негізгі ??ымы сан. Фарабиді? т?сіндірілуі бойынша, сан объективті а?и?ат н?рселерді? сезіп-т?йсінуге болатын, я?ни «к?збен к?ріп, ?олмен ?стау?а» болатын жа?тарын елеусіз ?алдырып, тек саналу?а, есептелуге тиісті ?ырларын бейнелейді. Б?л ?те д?рыс материалистік т?сінік. Фарабиді? айтуынша теориялы? арифметика ?ш тарауды ?амтиды: 1) сандарды? бір-біріне ?атыссыз жеке-дара ?асиеттерін ?арастыратын тарау (ж?п ж?не та? сандар, кемел, жазы?, т.б. сандар теориясы); 2) сандарды? бір-біріне ?атысты ?асиеттерін ?арастыратын тарау (те?дігі, те?сіздігі, ?атынасы, пропорция, ?зара жай сандар, еселі сандар, т.б.); 3) сандар?а амалдар ?олдану. Геометрия ?ылымны? мазм?ны мен п?нін ?ылым т?мендегіше т?жырымдайды: «Геометрия екі ?ылымды біріктіреді: біріншісі – практикалы? геометрия, екіншісі – теориялы? геометрия». Практикалы? геометрия сызы?тар мен беттерді а?аш ?стасы, темірші, тас ?алаушы, жер бетінде ?арастырады. Теориялы? геометрия сызы?тары мен жазы?ты?тарды абсалют ма?ынада барлы? денелерге орта? ма?ынада ?арастырылады.