© 2022, id20573717 224
СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
Китептин кириш сөзүн ким жазган?
Китептин бешинчи басылышы канча беттен турат?
Китептин бешинчи басылышындагы мукаба сүрөтүндө кимдер бар?
“Балам мыкты болсун десеңиз” китебинин авторлору
Болжолдуу 1015-1070-жылдары жашаган улуу даанышман Жусуп Баласагындын эмгегин атап бергиле.
Конок күтүү, аңчылык кылуу, мончого баруу, ат тандоо, кул сатып алуу ж.б. элүү алты адептик баян жазып чыккан, аларды бир өзөккө бириктирип Гиланшах мырзага арналып жазылган “Кабус-намэ” деп аталган эмгектин авторун тапкыла.
Караханий өкүмдары Арстан хандын небереси Али-Хасандын уулу Табгач Карахан кайсы улуу даанышманга “Улуг Хас Хажиб” наамын берген?
Сүйлөмдү толуктагыла.
..................... “Гүлстан” жана “Бостон” деген эки керемет китебин жазып, анын ырлары Бириккен Улуттар Уюмунун баш кеңсесиндеги перси килеминде алтын жалатылган тамгалар менен жазылып коюлган.
Сүйлөмдөгү көп чекиттин ордуна туура келген жоопту койгула.
Перзент качан сиздин мээримиңизге зар болгонун билесизби? Баланы урушуп кагып-силккениңизде, урганыңызда, кубанычтуу кабарды жеткирмекчи болуп ооз ачарда ..........................деп кагып таштаганыңызда ал сиздин мээримиңизге зар болгон.
Сүйлөмдөгү көп чекиттин ордуна туура келген жоопту койгула.
Ар бир бала өзүнчө бир ................ Анда .....................күчү, .................сулуулугу, .................марттыгы, .......................өнүгүшү, ...................мээрими, ........................адеби бар. Сиз ....................кыянат кылбаңыз. Перзентиңизди айыптабаңыз. “Балам өзгөрүшү керек деп ойлосоңуз, алгач өзүм өзгөрүшүм керектир деп чечим чыгараарсыз балким?
Жооптордун кайсынысы “ООМАТТУУ АТА-ЭНЕ БОЛУУ ҮЧҮН БЕРИЛГЕН 9 КЕҢЕШКЕ” кирбейт?
Сүйлөмдөгү көп чекиттин ордуна туура келген жоопту койгула.
Коомчулукта баласынын муктаждыктарын өз убагында орундатууга аракет кылган ата-энеге “баласын башына чыгарып алыптыр” деген сөз айтылат. А түгүл жаш ата-энелерге “балаңдын ар айтканын аткара бербе, башыңа чыгып алат, анан кийин башкара албай каласың” деген насааттар айтылып, ата-эне менен баланын ортосундагы байланышка башынан эле доо кетирилет. Ата-энесинин мээримин талап кылуусу, муктаждыктарын ый менен, же тынчсыздануу менен билдирүүсү, ата-энесинин кучагына, сүйүүсүнө, жылуу мамилесине муктаж болуусу, башка чыгуу эмес, тескерисинче баланын.......................муктаждыгы.
Ата-энеде “мен баламдын муктаждыктарын канааттандыра алып жатамбы, аны кантип түшүнө алам” деген суроо жаралып кала турган болсо кантип билүүгө болот?
Бала эмне үчүн чочуп ойгонот?
. Дал келтиргиле:
Көпчүлүк ата-энелер баласы сөз укканда, сабактан беш алганда, шоктук кылбаган учурда бир тууганын ойнотуп, аны карганда, коомдук пикирге дал келер иш кылганда, үй иштерине жардам бергенде гана жакшы көрөөрүн билдирет. Байкабастан “сен жакшы болсоң гана жакшы көрөм” деген кабарды берип алат. А бирок, ата-эне менен баланын ортосундагы сүйүү эч кандай шарт жана себептерге байланбашы керек. Бала үч себептен улам терс жоруктарды кыла баштайт.
|
Терс жоруктардын үч себеби |
Үч себептин түшүндүрмөлөрү |
|
Билбегендиктен |
Бул нерсе туура эмес жоруктарга түртөт. Жада калса, биз чоңдор да ичибизде стресс, кайгы, капа, ачуу сыяктуу сезимдер топтолуп калганда чөйрөбүзгө зыян бере баштайбыз. |
|
Ичинде негативдүү сезимдердин топтолуп калышы |
Бала терс жоруктардын, негативдүү сезимдердин чындап эле жакшы эмес экендигинен кабарсыз. Жашоодо тажрыйбасы жок, жакшы менен жаманды али айырмалап биле албаган жаш баланы чоңдорго теңөө негизи туура эмес. |
|
Сүйүүнүн жетишсиздиги |
Бала көбүнчө ата-энесинин көңүлүн бургусу келет. Балага тартипти сактаган учурда жетиштүү көңүл бурулбаса, анда шоктук кылуу менен, чөйрөсүнө зыян берүү менен өзүнө көңүл бурдурганга аракет кылат. |
Мектептеги активдүүлүгү начарласа, табити жоголуп, маанайы ачык болбосо, түнкү уйкусу бөлүнүп, жаман түштөрдү көрсө, тынымсыз оозу менен дем алып, башы ооруп, оозу кургаса ...................... байкоого болот.
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту койгула.
Окшоштуктарды дал келтиргиле.
|
Окмуштуулар же компаниялар |
Жараткан эмгектери же ачылыштары
|
|
Волд Дисней |
Шарттуу рефлекс |
|
Иван Павлов |
Таланттын коду |
|
Дэн Койл |
Том жана Жерри |
Туалет тарбиясы:
Эрте жашта өз алдынча туалетке барууга үйрөтүү, ата-эненин катуу ашыкча көзөмөлү, же көңүл коштугу табарсыкты кармай албоо, же сийгектик ооруусуна себеп болушу ыктымал. Канча жаш туалет тарбиясы үчүн эң ыңгайлуу болуп эсептелет?
“Карышкырдан корккон койго таң калыштын кереги жок, негизги таң кала турган нерсе койдун карышкырдан коркпой калуусу”-деп айтылат.
Эмне жөнүндө сөз болуп жатат?
“Интелектуалдык жөндөм сыяктуу нерселер жана мүнөздүн айрым белгилери жагынан биологиялык балдар өз ата-энесине окшош”-деп ким айткан?
“Тарбия чек арасынан чыккан адам, кайра ичкери кире албайт”-деген сөздү ким айткан?
“Акылмандуулук үч өзгөчөлүктү калыптандырат: туура чечим чыгаруу, катасыз сүйлөө жана туура нерсени аткаруу”-деген сөздү ким айткан?
Физикада бир эреже бар: бир нерсе, бир убакыттын ичинде эки жерде болбойт. Башыңыз жаман ойлор менен алек болгондо, жакшы ойлорго орун жок. Жакшы ойлор менен алектенсе, жаман ойлорго орун жок.”-деген сөздү ким айткан?
Балдар үчүн колдонулган буйруктар:
Биз көбүнчө кылышы керек болгон нерсени эмес, кылбашы керек болгон нерсени айтабыз. “Чуркаба, секирбе, иниңди урба, андай тамак жебе, керилип баспа” сыяктуу бир топ терс буйруктар бар. Алардын ордуна оң буйруктарды колдонсок, балабыздын сөз угушуна жардамчы болот. Мисалы: “чуркаба” дегендин ордуна, “акырын бас”, “бакырба” дебестен “акырын сүйлө”, “андай жебе” дегендин ордуна “азыраак тиштеп же”, “иниңди түртпө” дегендин ордуна .............................десек, сөзүбүз так жана жол көрсөтүүчү мүнөздө болчудай.
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту белгиле.
Канча жаштагы балдар бир күндө экрандын маңдайында 60-70 мүнөт отурса болот.
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту белгилегиле.
Чарльз Дахит өзүнүн эмгегинде мындай деп жазат: “ Ондогон изилдөөлөр көрсөтүп тургандай, .................................. – жеке ийгиликти камсыз кылган эң маанилүү адат... .....................окуучулар сабактардан эң жогорку бааларды алышат жана сынагы алда канча катуу болгон ЖОЖдорго тапшырышат. Алар сабактарга чанда гана келбей калышат, телевизорду азыраак тиктеп, үй тапшырмаларына көбүрөөк убакыт жумшашат.”
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту тапкыла.
П.О.Рурк “...................................сейрек гана мушташышат. Бирок ................водороддук бомбаларды сейрек гана түзүшөт”.
Айтылган ойлор туурабы?
Баа берүү- жалаң интелектке караганда көбүрөөк даражада ак ниеттүүлүктүн жана аракетчилдиктин натыйжасы.
Ак ниеттүүлүк- көбүрөөк даражада иштеги ийгиликке кепилдик берген өзгөчөлүк.
Ар бир курактын айырмачылыгы.
5 жаштан 7 жашка чейинки курактагы 2 жаш айырмачылык да өсүүдөгү абдан чоң аралык. Ошондуктан 5 жана 7 жаштагы балдар үчүн ..................ар башка. Кичинекей балага эмне окуп берүү керектигин ойлонуп отурбаш үчүн, жыл сайын ар бир жашка ылайыктуу хрестоматия ( чыгармалар жыйнактарын) сатып алып же китепканадан алып туруу сунушталат.
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту белгилегиле.
“Китеп окууну жакшы көрбөгөн адам, ой жүгүртүүнү да жакшы көрбөйт”.
Бул сөз кимдин сөзү?
К. Чуйковский айткандай: “жомоктун максаты- балада адамгерчиликти тарбиялоо”. Мына ушундан улам атактуу жазуучубуз Ч. Айтматов өзүнүн “.......................” повестинде пайдаланган “Бугу Эне” жомогу эске келет.
Көп чекиттин ордуна туура келген жоопту белгилегиле.
Ашыкчасын белгиле.
Адамга жана курчап турган дүйнөгө болгон сүйүү;
Ар-намыстуулук жана тартиптүүлүк;
Кечире билүү жана кек сактабоо;
Проблемаларды чече билүү;
Дал келтиргиле.
|
Улуу даанышмандар |
Айтылган улуу сөздөр
|
|
А) Алкот |
Убактысын туура пайдалана албагандар, убакыттын кыскалыгын айтып арызданышат. |
|
Ла Брюре |
Энелик өнөрдүн алгачкы шарты – баласы уктагандан кийин уктоосу. |
|
А.Франс |
Үмүт менен ачылып, ийгилик менен жабылган китеп-эң жакшы китеп. |
Бир күнү Улукман Акимден сураптыр:
-Сен даанышмандыкты кимден үйрөндүн?
-Карылардан. Алар айланасын көрө албаган сыяктуу көп кагылбайт, тоскоолдуктарга учурайт, жыгылат.
Бул окуя ким жөнүндө?
Дал келтиргиле.
|
Улуу даанышмандар |
Айтылган улуу сөздөр
|
|
А) Эзоп |
Жаман дос- баланын тарбиясын бузат. |
|
М.Хаадими |
Эмгектене билүү – адам үчүн түгөнгүс байлык. |
|
Газзали |
Айбандын акылы жок болгондугу үчүн тарбияланбайт. |
Кыялбек Акматовдун илимий даражасы жана багыты:
Китептин жазылуусундагы пайдаланган адабияттардын авторлордун ичинде кайсынысы жок?
“Жаман дос баланын ................................ бузат” (Имам Газзали). Сүйлөмдү толуктагыла.
Бала, сүт эмгиси келгенде, кежирленгенде, ойногусу келбей үнү чыкпай калганда дароо эмне кылуу керек?
“Иш башы үчүн аларга китеп окуп бербестен, алар менен бирге китеп окугула”. Бул сөз кимге таандык?
Көрүү сезими басымдуулук кылган окуучулардын өзгөчүлүктөрүн ичинде кайсынысы жок?
Төмөндөгү өзгөчүлүктөрдөн кайсынысы кармап көрүү аркылуу кабыл алган окуучуларга тийиштүү?
Ар-намыстуулук жана тартиптүүлүк, мекенчилдик, кайраттуулук, адилеттүүлүк, ата-энени урматтоо сыяктуу сапаттарга ээ болуу үчүн жомок аркылуу эмнени тарбиялоо керек?
Төмөндөгүлөрдүн кайсынысы жомоктун өзгөчөлүктөрүнөн эмес?
Жомок терапиясынын концепциясы төмөндөгү түрлөрдөн кайсынысына негизделбейт?
Жомок аркылуу акылды тарбиялоодо кайсы билгичтикке ээ болуу мүмкүн эмес?
Балдарды акылдуу кылуунун илим ырастаган кадамдарга кайсынысы кирбейт?
“Максат менен эмгек чырмалышканда, адам бардык мүдөөсүнө жетет. Максатсыз жашаган адамдын башка тирүү жандыктан айырмасы жок”.
Жогорудагы сөз кимге таандык?
Бир адам окугандарынын канча пайызын эстеп калат?
Балаңыздын кылган ишине ыраазы болбой жатсаңыз, оболу...
© 2022, id20573717 224