Ծրագրավորման c++ լեզվի հիմունքները

ԾՐԱԳՐԱՎՈՐՄԱՆ C++ ԼԵԶՎԻ ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐԸ

C++ ԾՐԱԳՐԻ

ԱՇԽԱՏԱՆՔԱՅԻՆ

ՄԻՋԱՎԱՅՐԸ

Ծրագրավորման լեզուները հիմնականում ինտեգրացված աշխատանքային միջավայր են ունենում, որտեղ ծրագրային տեքստերը ստեղծվում,կարգաբերվում և անհրաժեշտության դեպքում իրագործվում են:

Visual C++ -ի աշխատանքային միջավայր մտնելու համար անհրաժեշտ է հաջորդաբար կատարել հետևյալ քայլերը.

Start

Programs

Microsoft Visual Studio

Microsoft Visual C++

Արդյունքում էկրանին կբերվի C++ գլխավոր պատուհանը՝ աշխատանքային միջավայրը:

Գլխավոր պատուհանը 3 բաղկացուցիչ մաս է ներառում՝

• Աշխատանքային նախագծի պատուհան(Project workspace), որը օգնում է բազմաթիվ ֆայլերից բաղկաղկացած ծրագիր մշակելիս,
• Խմբագրիչի պատուհան(Editor),որտեղ ներմուծվում և խմբագրվում է ծրագրի տեքստը,
• Աշխատանքայինտեղեկատվության արտածման պատուհան, ուր ծրագրի կոմպիլիացիայի(թարգմանման),կապակցման ու կատարման փուլերին առնչվող տեղեկատվություններ են արտածվում

հիմնական գործիքաշար

Մենյուի տող

Խմբագրիչի պատուհան

Աշխատանքային նախագծման պատուհան

Աշխատանքային տեղեկատվության արտածման պատուհան

Չնայած Visual C++-ը թույլատրում է աշխատել պատուհանային համակարգին հատուկ գրաֆիկական բարձրակարգ ձևավորմամաբ միջավայրում ,կոնսոլային ներդիրը բեռնավորելիս օպերացիոն համակարգը կոնսոլային պատուհան է ձևավորում,որը նման է MS DOS օպերացիոն համակարգում հրամանային տողի ռեժիմով աշխատելիս բացվող պատուհանին:Կաշխատենք կոնսոլային ներդիրով,քանի որ այս ռեյիմն է առավել հարմար կիրառել C++ լեզուն ուսումնասիրելու համար:

ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Մեկնաբանությունները մատչելի է դարձնում ծրագրի բացատրման գործընթացը:Առանց բացատանիշի իրար հաջորդող երկու գծերի(//) միջոցով տրվում են ծրագրի տվյալ տողին վերաբերվող մեկնաբանությունները,իսկ մեկնաբանությունները մի քանի տող է զբաղեցնում, ապա այն սկսում են/*և ավարտում*/ պայմանանշանների համակցությամբ:

//1 տողը ներառում է հատուկ հրահանգ, այսպես կոչված,ՊՐԵՊՐՈՑԵՍՈՐԻՆ ուղղված ԴԻՐԵԿՏԻՎ,որը ներմուծման և արտածման գործընթացն ապահովող որոշ լրացուցիչ ծրագրային միջոցներ է կցում գրված ծրագրին:

ՊՐՈՑԵՍՈՐԱՅԻՆ ԴԻՐԵԿՏԻՎՆԵՐԸ ՂԵԿԱՎԱՐՈՒՄ ԵՆ ԾՐԱԳՐԻ ՏԵՔՍՏԻ ՁԵՎԱՓՈԽՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԸ՝ ՆԱԽՔԱՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ԹԱՐԳՄԱՆԵԼԸ

Ընդհանրապես #include հրահանգի միջոցով նախնական տեքստի արտաքին այլ, նախապես կազմավորված ֆայլեր են կցվում: Հաճախ դրանք .հ ընդլայնում ունեցող ֆայլեր են, որոնք ընգծված են include թղթապանակում. Այս ֆայլերն անվանում են ՎԵՐՆԱԳՐԱՅԻՆ ՖԱՅԼԵՐ

ՎԵՐՆԱԳՐԱՅԻՆ ՖԱՅԼԵՐԸ ASCII ՁԵՎԱՉԱՓՈՎ ՍՏԵՂԾՎԱԾ ԳՐԱԴԱՐԱՆԱՅԻՆ ՍՏԱՆԴԱՐՏ ՖԱՅԼԵՐՆ ԵՆ, ՈՐՈՆՑ ՊԱՐՈՒՆԱԿՈՒԹՅՈՒՆԸ ԿԱՐԵԼԻ Է ԴԻՏԵԼ ԷԿՐԱՆԻՆ, ԻՍԿ ՑԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ ՆՈՒՅՆԻՍԿ ՏՊԵԼ:

#include-ի միջոցով կարելի է գրված ծրագրին ոչ ստանդարտ ֆայլ կցել,ֆայլի անվանումն դրվում է չակերտների ՛՛ ՛՛ մեջ:

Օրինակ՝

# include ‘‘ nor_file.cpp‘‘ կամ #include ‘’banali.h’’ և այլն:

//2-տողում կիրառված std-ն C++ -ի ստանդարտ գրադարանում առկա տարածության անվանում է:Ծրագրում using namespace std;գրառմամբ հասանելի են դառնում std-ում սահմանված անվանումները:

//3-C++ -ի ցանկացած ծրագիր պետք է իրագործման ելակետ հանդիսացող ելակետ հանդիսացող մաս ունենա,ուն ունի main() անվանումը՝ դա ծրագրի գլխավոր մասն է:

//4 և //6 twxe8wum arka ձևավոր { } փակագծերն օգտագործում են ծրագրի բաղկացուցիչ հրամանները խմբավորելու համար:

//5 տողով տրված cout

C++ լեզվով գրված ծրագիրն իրականացնելու համար ծրագիր նախնական տեքստը պետք է թարգմանել մեքենայական կոդի օգտվելով build/откладка/մենյուի հրամաններից՝

• Compile-թարգմանել առկա ծրագիրը
• Build-թարգմանվող ծրագիրն կցվում են նաև գրադարանային անհրաժեշտ ստանդարտ ծրագրային տեքստերը:

Թարգմանված և անսխալ ծրագիրը իրագործվում է Execute/выполнять/ հրամանով:

Գլխավոր պատուհանի հիմնական գործիքաշարի մեջ ծրագիր թարգմանության թվարկած միջոցներին համարժեք գործիքներ կան:

ԿԱՐԵՎՈՐ Է՝

• Պրոպրոցեսորային դիրեկտիվը պետք է սկսվի # պայմանանշանով,մեկ տող զբաղեցնի և ավաևտի տողավերջի պայմանանշանով:
• C++ ծրագիրը գեներացնում է հետևյալ ընդլայնումով ֆայլերը

• .dsw, .dsp,
• .opt, .ncb:

• Նախկինում ստեղծված նախագիծը ակտիվացնելու համար

• Մտնել C++ միջավայր
• Fail ենթամենյուի մեջ ընտրել Open Workspace հրամանը
• Բացված պատուհանում գտնել պահպանված նախագծի թղթապանակը ու փնտրել նախագծի անունը կրող .dsw ընդլաընումով ֆայլը:
• Բացել ու մտնել C++ միջավայր
• File ենթամենյուի մեջ ընտրել Recent Workspace հրամանը
• Առանց C++ -ի մտնելու գտնել անհաժեշտ ֆայլն ու ակտիվացնել այն:

C++ ԼԵԶՎԻ ՇԱՐԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆԸ:

ՈՒՆԱՐ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

C++ Ծրագրավորման լեզուն 96 պայմանանշան է պարունակում,որոնցից միայն 91 ունեն իրենց գրելաձևը:Գրելաձև չունեցող պայմանանշանները հետևյալն են՝

• Բացատանիշ
• Հորիզոնական ուղղությամբ որոշակի քանակությամբ բացատանների խումբ/տաբուլյացիա/
• Ուղղաձիգ տաբուլյացիա
• Նոր տողի սկիզբ
• Նոր էջի սկիզբ

ԳՐԵԼԱՁեվ ՈՒՆԵՑՈՂ

ՊԱՅՄԱՆԱՆՇԱՆՆԵՐՆ ԵՆ՝

լատինական այբուբենի մեծատառերն ու փոքրատառերը 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 թվանշանները Հետևյալ 29 հատու նշանները՝ ‘‘ { } ,|://( ) + - % ; & ^ ‘ ~ . * ? _ ! #

ԳՐԵԼԱՁԵՎ ՈՒՆԵՑՈՂ ՊԱՅՄԱՆԱՆՇԱՆՆԵՐԻ ՄԻՋՈՑՈՎ ԿԱԶՄՎՈՒՄ ԵՆ ԼԵԶՎԻ ԼԵԿՍԵՄՆԵՐԸ

ԼԵԿՍԵՄԸ ԾՐԱԳՐԱՅԻՆ ՏԵՔՍՏԻ ՄԻԱՎՈՐ Է,ՈՐԸ ԵՆԹԱԿԱ ՉԷ ՏՐՈՀՄԱՆ

Լեկսեմները խմբավորվում են՝

• Ինդետիֆիկատորներ
• Առանցքային բառեր
• Հաստատուններ
• Գործողությունների նշաններ
• բաժանիչներ

Իդենտիֆիկատորները նախատեսված են ծրագրում օգտագործվող մեծություններին անավանում տալու համար:

Հաստատուն լեկսեմներ են,որոնք հաստատուն արժեքներ են նարկայացնում՝

• Ամբողջ
• Իրական
• Տրամաբանական
• Սինվոլային
• Տողային

ԱՅՆ ՄԵԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ,ՈՐՈՆՑ ԱՐԺԵՔՆԵՐԸ ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՏԱՐՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԿԱ-

ՐՈՂ ԵՆ ՓՈՓՈԽՎԵԼ,ԿՈՉՎՈՒՄ ԵՆ ՓՈՓՈԽԱԿԱՆՆԵՐ

C++ ում գործողությունները բայանվում են ՈՒՆԱՐ և ԲԻՆԱՐ տիպերի:

ՈՒՆԱՐ ԵՆ ԱՅՆ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ,ՈՐՈՆՔ ՄԻԱՅՆ ՄԵԿ ՕՊԵՐԱՆԴԻ ՀԵՏ ԵՆ ԱՇԽԱՏՈՒՄ դրանք են՝

• &-օպերանդի հասցեն ստանալու գործողություն
• *-հասցեի միջոցով օպերանդի արժեքին դիմելու գործողություն
• - օպերանդի նշանը հակառակ նշանի փոխելու գործողություն
• +օպերանդի դրական լինելը փաստող գործողություն
• ~ամբողջաթվային արգումենտի բիթային հակադարձումը(1-0,0-1)
• !-օպերանդի տրամաբանական բացասում(true-false,false-true)
• Ինկրեմենտ կամ++ օպերանդի արժեքի ավելացում 1-ով
• Դեկրեմենտ կամ -- օպերանդի արժեքի նվազեցում 1-ով
• Տիպի ձևափոխման գործողություն
• Sizeof գործողություն
• :: տեսանելիության տիրույթի ցուցման գործողություն
• New հիշողության դինամիկ բաշխման գործողություն
• Delete դինամիկ բաշխբած հիշողության ազատում:

C++ ԼԵԶՎԻ ՇԱՐԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆԸ:

ԹՎԱԲԱՆԱԿԱՆ ԵՎ ՏՐԱՄԱԲԱՆԱԿԱՆ ԱՐՏԱՀԱՅՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բինար գործողությունները կարելի է համախմբել ըստ հետևյալ տիպի գործողությունների՝

• Ադդիտիվ( գումարային)
• Մուլտիպլիկատիվ( բազմապատկման)
• Տեղաշարժի
• Կարգային
• Համեմատական
• Տրամաբանական
• Վերագրման
• Տեսանելիության տիրույթի թույլատրելիության
• Ստորակետի

Տ րամաբանական բինար գործողությունները &&-կոնյւնկցիայի

( տրամաբանական) և ||-ը դիզունկցիայի( տրամաբանական կամ) գործողություններ են:Այս գործողությունների արդյունքները նույնպես true կամ false տրամաբանական արժեքներ են:

ԿՈՆՅՈՒԿՑԻԱՅԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔԸ true Է ՄԻԱՅՆ ԱՅՆ ԴԵՊՔՈՒՄ, ԵԹԵ ԲԻՆԱՐ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆԸ ՄԱՍՆԱԿԻՑ ԵՐԿՈՒ ՕՊԵՐԱՆԴՆԵՐՆ ԷԼ true ԱՐԺԵՔ ՈՒՆԵՆ:

ԴԻԶՅՈՒՆԿՑԻԱՅԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔԸ true Է, ԵԹԵ ՕՊԵՐԱՆԴՆԵՐԻՑ ԹԵԿՈՒԶ ՄԵԿԻ ԱՐԺԵՔԸ true է:

Օպերատորները հատուկ ձևակերպված հրամաններ են, որոնք ունեն իրենց աշխատակարգերը:

Ձևավոր փակագծերի { } միջև առնված օպերատորների հաջորդականությունն անվանում են բաղադրյալ օպերատոր:Եթե բաղադրյալ օպերատորի կազմում կան նաև փոփոխականների հայտարարաւոթյուններ,ապա այն կազմում է բլոկ:

Այն մեծությունները,որոնք հայտարարվում կամ սահմանվում են բլոկում,լոկալ/տեղային/ են, և դրանց տեսանելիության տիրույթը սահմանափակված է բլոկի տիրույթով:

օրինակ՝

#include

Int d=3;

Void main ( )

{ int d=10; d++;

cout

:: d+=5;

cuot

}

Այս ծրագիր կատարման արդյունքում նախ //1 տողով կարտածվի 11 թիվը, որը ստացվում է լոկալ d-ի ինկրեմենտի արդյունքում, իսկ //2 տողում` 8 թիվը, որը ստացվում է գլոբալ d-ի արժեքին (3) ավելացնելով 5:Այսպիսով, թեպետ այստեղ երկու փոփոխականներ կրում են միևնույն անունը(d),սակայն դրանք իրարից անկախ տարբեր արժեքներ կրող մեծություններ են:

Ստորակետը ծառայում է որպես գործողություն, ընդ որում ստորակետով միմյանցից բաժանված արտահայտությունները հաշվվում են հաջորդաբար՝ ձախից աջ:Ստորակետը գործողությունը խմբավորում է արտահայտություններն այնպես ,որ ստացվող տիպն ու արժեքը որոշվում է արտահայտության աջ մասում եղած արտահայտությամբ, ձախ մասում եղած օպերանդի արժեքներն անտեսվում են:

ԱԼԳՈՐԻԹՄՆԵՐ

Ալգորիթմն նեկայացնող բլոկ-սխեմաներն հետևյալն են՝

Հաշվարկների կատարման և վերագրման գործողություններ

Պայմանի ստուգման և հաշվման գործընթաց

Տվյալների ներմուծում և արտածում

Ցիկլային գործընթացի կազմակերպում

Ալգորիթմի սկիզբ

Ալգորիթմի ավարտ

Ալգորիթմի հոսքի ընդհատված մասերի կապի միջոց

Ալգորիթմը գործողությունների կարգավորված հաջորդականություն է, որը հանգեցնում է սպասված արդյունքին:

Ալգորիթմները՝ կախված տվյալ պահին լուծվող խնդիրից, կարող են լինել

• ԳԾԱՅԻՆ,
• ՃՅՈՒՂԱՎՈՐՎԱԾ,
• ՑԻԿԼԱՅԻՆ

Դիտարկենք եռանիշ թվանիշնների գումարի հաշվման ալգորիթմը

1

2

3

4

5

6

7

սկիզբ

n

a=n/100

b=(n-100a)/10

c=n%10

a+b=c

ավարտ

n; a=n/100; // հարյուրավորի ստացում b=(n-100*a)/10; // տասնավորի ստացում c=n%10; // միավորի ստացում cout } Այստեղ //1 տողում առկա coutկանցնի հաջորդ տող: " width="640"

Եթե ,օրինակ, n=672 ,ապա 3-րդ բլոկվ կստանանք a=672/100=6, որը հարյուրավորն է, 4-րդ բլոկով՝ b=(672-100*6)/10=7 ,որը տասնավորն է, իսկ 5-րդով կստանանք c=672%10=2, որը միավորն է:

a,b,c փոփոխականների միջև ստացվել են եռանիշ թվի բաղադիրչ թվանշանները, մնում է 6-րդ բլոկով արտածել պահանջվող գումարը:

Ծրագիրը C++-ով հետևյալն է՝

#include

void main ( )

{ int n;

int a,b,c; // a-Ն հարյուրավորի,b-ն տասնավորի,c-ն միավորի համար է

cinn;

a=n/100; // հարյուրավորի ստացում

b=(n-100*a)/10; // տասնավորի ստացում

c=n%10; // միավորի ստացում

cout

}

Այստեղ //1 տողում առկա cout

կանցնի հաջորդ տող:

ՃՅՈՒՂԱՎՈՐՄԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑ:

ՃՅՈՒՂԱՎՈՐՄԱՆ( ՊԱՅՄԱՆԻ) ՕՊԵՐԱՏՈՐՆԵՐ:

ԱՆՊԱՅՄԱՆ ԱՆՑՄԱՆ ՕՊԵՐԱՏՈՐՆԵՐ

Դիտարկենք ax²+bx+c=0 քառակուսի հավասրման ( a≠o) իրական արմատները փնտրելու ալգորիթմը:

o D=0   Xı=   X2=   Xı= «NO» X1,X2 X ավարտ " width="640"

սկիզբ

a,b,c

D=b²-4ac

Do

D=0

 

Xı=

 

X2=

 

Xı=

«NO»

X1,X2

X

ավարտ

a; cout b; cout c; d=pow(b,2)-4*a*c; z=2*a; if (d0) { x1=(-b-sqrt(d))/z; x2=(-b-sqrt(d))/z; cout cout } else If(d==0) { x=-b/z; cout } else cout " width="640"

Ալգորիթմի ծրագիրն հետևյալն է՝

#inclide

#include

Void main ( )

{ double x1,x2,x,z,d,a,b,c;

cout a;

cout b;

cout c;

d=pow(b,2)-4*a*c;

z=2*a;

if (d0)

{

x1=(-b-sqrt(d))/z;

x2=(-b-sqrt(d))/z;

cout

cout

}

else

If(d==0) { x=-b/z;

cout

}

else cout

Ճյուղավորոմներով ալգորիթմներ ծրագրավորելիս երբեմն հարմար է պայմանի օպերատորի փոխարեն ընտրության օպերատոր կիրառել:

Ընտրության օպերատորը հարմար է օգտագործել այն դեպքում, երբ ճյուղավորված ալգորիթմները ներառված (if (a1) օպերատոր 1; else if (a2) օպերատոր 2; else.... և այլն) նոր ճյուղավորումներ են պարունակում: