Төрөөбүт литератураҕын төһө билэҕин ?

“Төрөөбүт литератураҕын төһө билэҕин ?” квест – оонньу

Хас биирдии норуот бэйэтэ ис хоһоонноох литературалаах буолар.Бастаан норуот уус- уран айымньытыттан саҕалаан баран, кэлин сурукка – бичиккэ тиһиллэн саха литературата диэн үөскээбитэ. Биһиги литературабытын төрүттээчилэринэн Алексей Елисеевич Кулаковский – Өксөкүлээх Өлөксөй, Николай Денисович Неустроев, Анемподист Иванович Софронов – Алампа буолаллар. Онтон саха советскай литературатын төрүттээччинэн Платон Алексеевич Ойуунускайы билинэбит. Ол кэмтэн төһөлэөөх суруйааччы, поэт өлбөт- сүппэт айымнньылары айан хаалларбыта буолуой ?

Литература олоҕу кытта ыкса ситимнээх, кини олоххо дьиҥ чахчы баар, олох сайдыытыгар туһалаах, кэскиллээх , норуот дьиҥнээх кылаата буолар.Ол да иһин норуот мээнэҕэ эппэтэҕэ буолуо эбээт: “Кинигэ – киһи доҕоро”, “ Кинигэ киһи өйдөөх сүбэһитэ”, “Кинигэ – өй билии төрдө” – диэн.

Онон бүгүҥҥү “Төрөөбүт литературабыт ыллыгынан” оонньуубут сахабыт уус-уран айымнньытыгар, суругунан литературатыгар ананар.

Сүрүн сыалбытынан төрөөбүт литературабытын төһө билэргитин тургутан көрүү буолар.

Мантан тахсаллар соруктар:

• оҕолор литератураҕа интэриэстэрин сөргүтүү

• айымньы ис хоһоонун табатык өйдүүр, сылыктыыр дьоҕурдарын туһанан сөптөөх эппиэти булар сатабылларын сайыннарыы

• уруокка ылар билиилэрин салгыы сайыннарыы

• билэр көрөр баҕаларын уһугуннарыы

Тэрээһиммит хаамыыта:

1.Оонньуу балаһыанньатын билиһиннэрии

2.хамаанданан араарыы. Кумааҕы, уруучука түҥэтии.

3.Жюрины билиһиннэрии.

4. “Төрөөбүт литератуурабыт ыллыгынан” оонньуу сырыытынан айан.

Оонньуубут 5 түһүмэхтэн турар

1. “Биэс ынахтаах Бэйбэрикээн эмээхсин” остуоруйанан викторина.

2. Өс хоһоонун көннөрөн аах.

3. Псевдонимнары туруортаа.

4. Блиц турнир – иккилии мүнүүтэҕэ таабырын таайаллар.

5. Хоһоон хомуйуу

6. Түмүк

Маршрут тохтобулун аайы биирдии жюри чилиэнэ үлэлиир. Сорудах толорон истэхтэрин аайы фишка түҥэтэр.

Оонньуу түмүгэр түһүмэх аайы ылбыт тылларынан сааһылаан хоһоон хомуйан таһаарыахтаахтар.

Билигин хамаандаларга арахсабыт.

Оонньуубутун саҕалыыбыт

Бастакы түһүмэх.

“Биэс ынахтаах Бэйбэрикээн эмээхсин” остуоруйанан викторина

1. Бэйбэрикээн эмээхсин туох оту тһөрэн ыларый ?

2. Эмээхсин ынах ыы олордоҕуна туох тыаһыырый?

3. Бэйбэрикээн эмээхсин түөрэн ылбыт ото хас салаалааҕый?

4. Кыыс аҕатын аата кимий ?

5. Хайҕамсык Хара Хаан уолун аата?

6. Кыыс миинэр тыллаах – өстөөх атын аата?

7. Кыыс туох буолан кубулуна сырыттаҕына Иэйэхсит Хотун кинини тутарый?

8. Абааһы кыыһын дьиэтигэр барар суолга туох тириитэ ыйаммытай?

9. Уоллаах кыыс холбоспуттарыгар дьонноро тугу тэрийбиттэрэй?

10. Уолу хастыы күн ууга оҕустаралларый, салгынна салгыталларый?

Иккис түһүмэх

Өс хоһооннорун көннөрөн аах.

1. Баай бардам – уунарын умнан кэбиспит.

2. Ыт харбат – суон саал мүлчүрүйбэт.

3. Таптыыртар харах арахпат – бытырыыстаах да быыһыа суоҕа

4. Аҕыйах тыл минньигэс – муҥнаах булугас.

5. Санаа сүрэҕи сиир – ыалдьартар илии арахпат.

6. Биэрэрин бэскэ ыйаабыт – ааска уу минньигэс.

7. Халыҥ хаһа халтархай – тот дохсун.

8. Баайбын диэн баҕадыйыма – баай сааппат.

9. Киһи эриэнэ иһигэр – дьэбин тимири сиир.

10. Токко сыа сымсах – оҥоруу уустук.

11. Балык ыамнаах – кырыыс баһа хааннаах.

12. Арбаҕастаах да абырыа суоҕа – сүөһү эриэнэ таһыгар.

13. Эрэйдээх этигэс – үгүс тыл сымсах.

14. Алдьатыы дөбөҥ – киһи күннээх.

15. Алгыс баһа арыылаах – дьадаҥыбын диэн сэнэнимэ.

Үһүс түһүмэх.

Псевдонимнары туруортаа.

1. Слепцов Платон Алексеевич –

2. Васильев Сергей Степанович –

3. Кулачиков Серафим Романович –

4. Гоголев Иван Михайлович –

5. Кулаковский Алексей Елисеевич –

6. Мординов Николай Егорович –

7. Яковлев Семен Степанович –

8. Иванов Алексей Андреевич –

9. Винокуров Илья Дорофеевич –

10. Слепцов иван Егорович –

11. Сивцев Дмитрий Кононович –

12. Никифоров Василий Васильевич –

13. Попов Борис Николаевич –

14. Яковлев Василий Семенович –

15. Заболоцкий Николай Максимович –

16. Курилов Гаврил Николаевич –

17. Федосеев Иван Егорович –

18. Яковлев Семен Степанович –

19. Дьячковский Константин Николаевич –

20. Макаров Гаврил Иванович –

Төрдүс түһүмэх.

Блиц турнир.

Иккилии мүнүүтэҕэ таабырын таайаллар.

Бэһис түһүмэх.

Хоһоон хомуйуу.

6. Түмүк. Актовай залга мустан фишканы ааҕыы, сорудах толоруутун чуолкайдааһын. Хоһоону холбоон доргуччу ааҕыы.

7. Наҕараадалааһын. Бары кыттаачыга сэмэй бириистэр, кыайыылаахтарга анал бириистэр

Көхтөөх кыттыыны ылбыт оҕолорбутугар, ыалдьыттарбытыгар махтал !