СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Тема "Тегайы балас"

Нажмите, чтобы узнать подробности

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Просмотр содержимого документа
«Тема "Тегайы балас"»

Лолаты П.А.

11-œм скъолайы ирон œвзаджы ахуыргœнœг.


Урочы темœ: Равдисын куыстмœ уарзондзинад Дзесты Куыдзœджы уацмыс «Тегайы бœлас»-ы руаджы.


Эпиграф урокмœ:

«Фœллой царды фœрœз у, уый фœрцы ис ссарœн амонджын, хьœлдзœг, райдзаст цардмœ фœндаг».


Урочы нысан :1.Фœллойы темœйœ цы œрмœг рацыдысты, ууыл афœлгœст.

2. Скьоладзауты ахуыр кœнын раст хатдзœгтœ кœнын, анализ кœнын.


Хьомыладон куыст: рœзын кœнын сабитœм уарзондзинад куыст­мœ.


Урочы œрмœг:

Сывœллœттœн сœхи конд нывтœ рацыд уацмыстœм, фœллойы темайыл. Стыр ныв «Бœлас», интерактивон фӕйнӕг.


Урочы цыд:

Зœрдыл œрлœууын кœнын рацыд уацмыстœ куыстмœ уарзондзинады тыххœй.

Скьоладзаутœ нымайынц: «Зœрватыччы астон», «Мœкьуылтœ куыд фервœзын кодта» œмœ а.д,

Фœрстытœн дзуаппытœ дœтгынц:

1.Цы ми кœнынц лœппутœ?

2.Цы œвдыст цœуы ацы нывы?

3 Цœмœн аразынц зœрватыккœн ахстон?

4.Куыд уœм кœсы ацы лœппутœ кусын уарзынц œви нœ?

5.Сымах фœкœнут ахстон хъœддаг цъиутœн?

Ног œрмœг. Уœдœ ныртœккœ базонгœ уыдзыстœм Дзесты Куыдзœджы радзырд «Тегайы бœлас»-имœ:

Фœйнœгыл œвдыст цœуы Дзесты Кудзœджы портрет;

Ахуыргœнœджы раныхас. Цыбыртœй œрдзурœм Куыдзœджы биографийыл.

На тексты сывœллœттœ мах фембœлдзыстœм ахам зынœмбарœн дзырдтыл:

Фœгœмœх - бœлœстœ дзы искуы иуран йеддœмœ нал уыд, сафтид (опустел)

Тырты- хьœддаг сындзджын кьутœртœ, зайы сыл хœрынœн бœзгœ туаг сырх гагатœ (барбарис)

Хатын- лœгъстœ кœнын

œндзалм - даргь хъилтœ (дзырдтœ œвдыст цœуынц итерактивон фœйнœгыл)


Текст бакœсын œмœ йыл бакусын.

Анализ скœнын. Фœйнœгыл œвдыст цœуынц œрдзы нывтœ:

-хœхтœм фœндаг;

-фœндаг куыд фœсаджил;

-фœндаджы был Тегайы сагьд балас, йœ быны бандон, йœ алыварс œмбонд;

уырыссаг аргьау «Красная шапочка»-йœ ист ныв Чызг йœ нанайы уынынмœ фœцœуы œмœ фœндаг фœсаджил (абарын ацы нывыл).

- ногдзауты хъœд.


Фœрстытœн дзуаппытœ раттын.

- Кœдœм фœцœйцыдысты бœлццœттœ œмœ кœуыл амбœлдысты?

- Цы куыста зœронд лœг ?

- Тегайы бœласы тыххœй зœронд лœг фœндаггœттœн цы радзырдга?


- Радзурут-ма «Ногдзауты хьœд» куыд œрцыди сагьд?

- Чи сты радзырды сœйраг архайджытœ?


Ахуыргœнœджы ныхас фœллой, куысты тыххœй.

Адœймаг хьуамœ кусын уарза, кœм фœнды ма уа, уœддœр хьуамœ фœллой кœна. Цœсгомджынœй œххœст кœна йа размœ œвœрд хœстœ, œмœ йын уœд ацœгœй фœллой уыдзœн амонды суадон. Скьоладзаутœн та сœ сœйрагдœр фœллой, сœ сœйрагдœр куыст у ахуыр кœнын. Куыд рœзат œмœ œххуысхъом куыд кœнат афтœ та уœ хœс у, уе 'ххуысы хай кœнын фыццаджыдœр хœдзары,стœй та œхсœнады царды.

Мœнœ цы œмдзœвгœ ис Хетœгкаты Кьостамœ.

(фœйнœгыл)

Кœмœн цы?

Алы куыстœн-рад

Дзидзидайœн - мад

Хорз фыййауœн - фос

Бирœ фосœн - хос,

Хоры кœндœн-кад

Сонт рœдыдœн- барст,

Хорз зœрдœйœн - уарзт,

Рагон мастœн-тад

Загьдкьахœгœн- над,

Магусайœн - цœф,

Цырд лœппуйœн- кœф.


Уœдœ зонут ацы аз кœй аз у, уый? Зœгьут – ма сывœллœтгœ, цы раттаиккат сымах-та зœронд лœгœн?

-Кœф.

-Тегайœн та?

- Уымœн дœр - кœф.

Цœмœн? Кœф ын куы раттин,уœд раст бакœнин? (Уœ хьуыдытœ радзурут).

-Уœдœ -ма зœгъут сывœллœттœ кœимœ ис абарœн Тегайœн? (фœйнœгыл фыст дзырдтœ)

Куыстуарзаг.

Фœллойгœнœг.

Адœмœн хорздзинад аразœг.

Йœхицœй дарддœр ма искœуыл чи хъуыды кœны.

Хорздзинад адœмœн чи кœны.

Иу дзырдœй хорз адœймаг.

Уœдœ ма бакœсœм сывœллœттœ цавœр œмбисœндтœ ис нœ уацмысы.

Лœг куы бœзза, уœд адœм иууылдœр уый сты.

Адœмœн хорз чи кœны, уый œфстау уары.

Чи уœ куыд хъуыды кœны, ацы œмбисœнтœ цавœр адœймœгтœм хауынц?

Скъоладзаутœ дзурынц сœ хъуыдытœ.

Хатдзœгтœ скœнын.

Уœдœ ма ссарут тексты цы загъдœуы Тегайы тыххœй «Хорз лœджы фœд дам зœйы бын дœр нœ сœфы»


- Сывœллœттœ уœдœ цœмœн хуыйны нœ уацмыс «Тегайы Бœлас»?

Хи ныхœстœй уацмыс радзурын.


Бœрœггœнœнтœ сœвœрын.

Хœдзармœ хœс: 1. Радзырд хи ныхœстœй дзурынмœ сахуыр кœнут.

2. Цы тестытœ уын райуœрстон уыдонœн дзуаппытœ раттут.