Тарбиялык саат Толераттуулук

ТОЛЕРАНТУУЛУК

• Сабактын максаты: Окуучулар өздөрүн сабырдуулук жана бөтөн бирөөнүн ой пикирин туура сынчыл ой менен кароого үйрөнүшөт.
• Сабактын тиби: Жаңы теманы түшүндүрүү.
• Сабактын методу: Аңгемелешүү, суроо жооп.
• Сабактын жүрүшү: Уюштуруу учуру: Окуучулар менен саламдашуу,

Үй тапшырманы суроо.

Жаңы тема

Толеранттуулук

латынча “ tolerantia ” – бөтөн ой-пикирге жана ишенимдерге “сабырдуулук” )

орус тилинде “ терпимость ” сөзүнө синоним катары колдонулуп, чыдоо (конкреттүү жагдайга тескери реакциянын жоктугу), чыдамдуулук (мүнөздүн сапаты), чыдамдуулукту көрсөтүү, жол коюучулук (адамдар чыдамдуулук, токтоолук, агрессивдүү эместик көрсөтө турган коомдук көрүнүш) дегенди билдирет.

Толераттуулук - таануу, кабыл алуу, түшүнүү, сабырдуулук, чыдамдуулук, токтоолук, сый, сылык мамиле, башканын укугун сыйлоо, укук жана милдетти сактоо, кемсинтпоо, басынтпоо.

Гендердик толеранттуулук – башка жыныстын өкүлдөрүнө атайылап жаман мамиле жасабоо, башка жыныстагы адамдын жетишпестиктерин жамандоого жол бербөө, бир жынысты башка жыныстагылардын жогору койбоо.

Гендердик толеранттуу эместиктин ашынган формасы - аялдардын кесиптик ишмердүүлүктө жана коомдук турмушта толук кандуу катышуу укугун басмырлоочу саясаттын, жекече же группалык жүрүм-турумдун формасы болуп, жекече мүнөздөмөсү боюнча аялдардан эркектер артыкчылыктуу деген жоромолго таянат.

Курак-жаш толеранттуулугу – адамдын курак-жашына байланышкан (карылардын жаштарды түшүнө албастыгы, жаштарда тажрыйбанын жана билимдин, ж.б. жоктугу) далилденбеген “кемчиликтерине” сый-урмат менен мамиле кылуу.

Курак-жаш толеранттуулугу көптөгөн салттарда орун алган улгайган адамдарды урматтоо менен толук айкалышуусу мүмкүн.

Билим боюнча толеранттуулук – өтө билимдүү адамдардын билими төмөн адамдардын сөздөрүнө жана жүрүм-турумуна түшүнүү менен мамилеси.

Толеранттуулуктун бул түрү турмуш-тиричилик тармагына тиешелүү жана билим деңгээли чындап чечүүчү фактор болгон маселелерди талкуулоого байланышпастыгы белгилүү.

Улуттар аралык толеранттуулук – ар түркүн улуттардын өкүлдөрүнө сый мамиле, бир улуттун кээ бир өкүлдөрүнүн кемчиликтерин жана тескери иш-аракеттерин жалпы улутка таңуулабоо жөндөмү, ар бир адамга “улуттук айыпсыздыкты сыйлоо” позициясынан мамиле жасоо.

Географиялык толеранттуулук – чоң эмес же элет шаарлардын, кыштактардын жана башка аймактардын жашоочуларына борбор шаардын жашоочуларынын (же тескерисинче), ошондой эле ар кыл өлкөлөрдүн жана аймактардын калкына жакшы мамиле.

Физиологиялык толеранттуулук – оорулууларга, майыптарга, физикалык, тышкы жетишпестиги бар, ж.б. адамдарга аяр мамиле.

Толеранттуулуктун бул түрү мектепке чейинки жана мектеп жашындагы балдарды, билим деңгээли төмөн катмарларды, ж.б. изилдөөдө өзгөчө маанилүү.

Тил боюнча толеранттуулук – башкалардын тил маданиятына урматтоо менен мамиле, ошондой эле сиздин тилиңизди түшүнбөгөн адамдарга урматтоо менен мамиле.

  Диний толеранттуулук – ар түрдүү конфессиялардын принциптерине, динчилдикке, литургиянын өзгөчөлүктөрүнө, ж.б. динге ишенгендер жана ишенбегендер, ар түркүн конфессионалдык топтордун өкүлдөрүн ө сый мамиле.

Өзүнүн экстремисттик формасында конфессиялар аралык толеранттуу эместик диний фанатизмди – кандайдыр бир динди, анын баалуулуктарын жана салттарын таңуулоону көрсөтөт. Диний фанатизм, бул дин диний жана руханий чындыкты чагылдырган жалгыз гана туура багыт жана бардык адамдар анын принциптерин (догмаларын) кармануусу керек деген жоромолго негизделген.

Көңүл бурганыңыздарга рахмат!