Тарбиялык саат.

Аялдардын мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү – “Ийгиликтүү жашоого сапар”

2023

Ысымдар баяны

• Сиздин ысмыңызды ким койгон?
• Сиздин ысмыңыз эмнени билдирет?
• Сиздин ысмыңыз боюнча оюңуз кандай?

ТААНЫШУУ

Сабактан болгон күтүүлөрүм

Бөлүшөлү

• ______________________
• ______________________
• ______________________
• ______________________

КҮТҮҮЛӨР

Сабактагы негизги эрежелер жана сунуштар

Окууда кечикпегиле. Сиздин так жүргөнүңүз - бул курста толук материалдын кабыл алынышынын кепилдиги.

Мүмкүн болушунча окууга көңүл буруңуз. Сабак учурунда байланыш каражаттарын (телефон, планшет ж.б.) колдонбоңуз. Эгер сизге чалуу же билдирүүлөрүңүздү текшерүү керек болсо, тыныгуу учурунда жасаңыз.

Курсташтарыңыздын пикирин жана көз карашын сыйлаңыз.

Бири-бириңиздин сөзүңүздү бөлбөй, кезек-кезегиңиз менен сүйлөшүңүз керек.

Бардык катышуучулар окуудагы иш-аракеттерге катышууга жана ой бөлүшүүгө укуктуу.

Башкаларды кунт коюп угуӊуз

ПРЕД-тест

5 минута

СЕССИЯ 1:

ЛИДЕРЛИК ЖАНА СОЦИАЛДЫК ӨЗГӨРҮҮЛӨР

Максат: Жамааттын көз карашын жана социалдык өзгөрүүгө багытталган максаттарды түшүнүү.

Максат коюу, стратегия жана пландаштыруу

Жалпы талкулоо

• Лидер деген ким?
• Лидер кандай сапаттарга ээ болушу керек?

Мисалдарды келтиргиле

Лидер - бул

биринчи кезекте - үстөмдүк кылуучу инсан; сиз ээрчүүнү каалаган адам; курчап турган чөйрөгө эң чоң таасирин тийгизет; кырдаалды өзүнүн жана башкалардын пайдасына өзгөртүүгө жөндөмдүү адам; башкаруучу, администратор, уюштуруучу сапаттары башкаларга караганда көбүрөөк көрүнгөн адам.

Лидерлик – бул таасир этүүнүн жана көзөмөлдөөнүн бир жолу. Көптөр үчүн лидер алдыга карай көз чаптырган, элди жетектеп, максатка жетелеген адам

.

Лидерлик сапаттар

Демилгени көрсөтөт, мүмкүнчүлүктөрдү издейт

Максаттарды аныктайт, аларга жетүү үчүн пландарды түзөт жана туруктуу бойдон калат

өзүнүн ниетин жашырбайт.

Дымактуу, сапатты талап кылган, бардыгын мүмкүн болушунча мыкты жасаганга аракет кылган

Чынчыл, башкаларга отчет берүүгө даяр

Кызыккан, ойлонулган тобокелге барууга даяр

Ишти уюштура билет, байланыштары бар

Башкаларды шыктандырат

Башкалардын күчтүү жактарын аныктайт жана тааныйт

Кантип баарлашууну, сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнү жана чечим кабыл алууну билет

Өзүнө ишенет

Натыйжалуу лидер болуу үчүн өзүн-өзү баалоо эмне үчүн маанилүү?

• Өзүн-өзү жогорку деңгээлде баалоо жана өзүнө болгон ишеним натыйжалуу лидер болуу үчүн чечүүчү ролду ойнойт.

• Өзүнө ишенген лидерлер башка адамдарды шыктандырат, аларга таасир этет жана алар менен оңой тил табыша алат. Бул лидерлерге туш болгон көптөгөн кыйынчылыктарды жеңүүгө жана көйгөйлөрдү чечүүгө жардам берет, ошондой эле эч качан багынбай, башкаларга өз максаттарына жетүүгө дагы жардамын берет.

• Эгер сиз өзүңүзгө анча ишене бербеген абалда лидерлик иш-аракеттерди аткара баштасаңыз, жаңы нерселерди үйрөнүп, аларды практика жүзүндө колдонуу ошол ишенимге ээ болууга жардам берет. Баштоо үчүн өзүңүзгө ишенимге ээ болуу талап кылынбайт, бирок ишенимге ээ болуу үчүн баштооңуз зарыл!

СЕССИЯ 2:

Дискриминация,

теңсиздик жана четтетүү

Максат: Гендер, теңдик жана дискриминация, гендердик мамилелер жөнүндө жалпы түшүнүктү берүү.

Бейкалыс пикир, стереотиптер, дискриминация

Дискриминация,теңсиздик жана четтетү

Сессия 1: Дискриминация,теңсиздик жана четтетүү

Сессия 2: Лидерлик жана социалдык өзгөрүүлөр

Сессия 3: Кызматташуу көндүмдөрү

Сессия 4: Өзүнө ишенүү

Сессия 5: Жашоодогу туруктуулук

Сессия 6: Муктаждыктарды аныктоо жана пландаштыруу

Дискриминация

бул адам укуктарын чектөөгө алып келген ар кандай бөлүнүү, чектөө, четтетүү же артыкчылык. Дискриминациянын негиздери төмөнкү белгилер болушу мүмкүн: тери түсү, этникалык теги, жынысы, дини, жаш курагы ж.б. Эреже катары дискриминация бейкалыс пикирлерге жана стереотиптерге негизделет.

Адам аң-сезимдүү же аң-сезимсиз дискриминацияга кабылышы мүмкүн. Күчтүү топко таандык болгонуңар аны аң-сезимсиз көрсөтүүгө себеп болушу мүмкүн жана сиздин иш-аракеттериңиз дискриминациялык болушу мүмкүн, эгерде ниетиңерде болбосо да, алардын кесепеттери көрүнөт.

Дискриминация кийинки белгилердин негизинен пайда болот:

• жарандардын бирикмесине же белгилүү бир социалдык топко таандык болуу;
• жашаган жери; мүлктүк абалы;
• кесип боюнча;
• динге болгон мамиле (диний ишенимдер);
• баарлашуу тили;
• адамдын сырткы көрүнүшү (анын ичинде бою жана салмагы);
• жана адамдар башкалардан айырмаланышы мүмкүн болгон башка өзгөчөлүктөр

• жашы;
• биологиялык жынысы;
• гендердик иденттүүлүк;
• раса боюнча;
• теринин түсү;
• улуту боюнча;
• социалдык абалы боюнча;
• ден соолугу боюнча;
• үй-бүлөлүк абалы боюнча;
• саясий ишенимдер ;

Дискриминация пирамидасы

Актылар, басмырлоо, үй-бүлөдө, коомдо басмырлоо, сексуалдык асылуу ж.б.

Бейтараптык жана сабырсыздык аракеттери. Мазактоо, социалдык четтетүү, маргиналдаштыруу, адамсыздандыруу

Чыдамсыздык

Стереотиптер, тамашалар, ушак-айыңдар, пикирлештер менен сезимдерди талкуулоо, терс маалыматты кабыл алуу, позитивдүү маалыматка көңүл бурбоо, кайдыгерликти көрсөтүү

Бейкалыстык пикирлер, стереотиптер

Дискриминация - бул

бөлүнүү чектөө, четтетүү же артыкчылык

бул адам укуктарын чектөөгө алып келет

Аялдар лидерлиги

мамлекеттик жана коомдук башкаруунун ар кандай деңгээлдеринде чечимдерди иштеп чыгууга жана кабыл алууга аялдардын катышуусу.

Аялдардын бийликке келиши бүгүнкү күндө коомдун туруктуу, гумандуу жана туруктуу өнүгүүсүнүн куралы катары каралууда, анткени эркектер менен аялдардын чыныгы тең укуктуулугу мамлекеттик саясаттын артыкчылыктарын өзгөртөт.

ГЕНДЕР ЖАНА ГЕНДЕРДИК СТЕРЕОТИПТЕР

Гендер

бул социалдык гендер, ал эркек

менен аялдын жүрүм-турумунун, жашоо

образынын, ой жүгүртүүсүнүн,

нормаларынын, артыкчылыктарынын,

жашоо умтулууларынын ж. б.

Адамга төрөлгөндөн бери берилүүчү биологиялык

жыныстан айырмаланып, гендер белгилүү

бир социалдык-маданий контекстте,

белгилүү бир тарыхый мезгилде курулат.

БИРДЕЙЛҮҮЛҮК

социалдык бирдейлүүлүк – этникалык, жарандык, кесиптик ж.б.

Гендердик бирдейдүүлүк - төрөлгөндөн баштап бала эркек же аял болуу деген эмнени билдирерин түшүнөт, андан кийин өзүн уул же кыз катары аныктайт, андан кийин ал өзүнө таандык болгон жүрүм-турумун тигил же бул жыныс жөнүндөгү идеялар менен координациялоого аракет кылат.

Жыныс

Бул биологиялык жана генетикалык аспектилерден улам пайда болот - биз төрөлгөн эркектер менен аялдардын организмдеринин ортосундагы физикалык айырмачылыктар (репродуктивдүү органдарда). Аялдар гана төрөй алышат. Эркектер гана сакал остуро алышат.

Гендердик ролдордун кайра жаралышы

Төрөлгөндөн баштап эле

Мектепте

үй-бүлөөдө кызга жана уулга

ошол

талаптар

ар кандай талаптар коюлат .

бекемделет

Үй-бүлөөлү болгондо

. Коомдо, жумушта

. ал эмес мамлекеттик деңгээлде

аял менен эркек

калыптанган

эркектер жана аялдар ошол

гендердик ролдорду

талапка жараша өзүн алып жүрөт

жана андан ары бекемдетет

аткарат жана бекемдетишет .

.

Гендердик стереотиптер

Эркектерге таандык

• авторитардуулук
• директивдүү стиль
• башкаларга үстөмдүк кылуу,
• атаандашуу жана жеңиш

Аяларга таандык:

• демократтуулук
• социалдык лидердин мүнөзү
• түшүнүк, ишеним,
• Ийгиликтүү кызматташуу

Ушул туурабы???

ЖЫНЫСБЫ ЖЕ ГЕНДЕРБИ? (Группада талкулоо)

• Аял төрөй алат, а эркектер жок;
• Аялдар балдарын эмизе алат, ал эми эркектер жок;
• Балдар билим алууда ийгиликке жете алышат, ал эми кыздар жок;
• Балдар спорт менен машыга алышат, ал эми кыздар жок;
• Аялдар кош бойлуу боло алышат, а эркектер боло албайт;
• Эркектер сакал өстүрө алат, ал эми аялдар сакал өстүрө албайт;
• Аялдар жаңы төрөлгөн балдарды карай алат (жуунтат, ойнотот ж.б);
• Эркектер киреше таба алат, аялдар киреше таба албайт;
• Эркектер үй-бүлөнүн багышат;
• Аялдар ыйлак, эркектер ыйлабайт.

Сиздердин жамаатыңыздын өнүгүшүнө гендердик теңсиздик кандай таасир этет?

• Эгерде аялдар жамаатты өнүктүрүү үчүн пландаштырууга жана чечимдерди кабыл алууга катышпаса, биз алардын идеяларын жана тажрыйбасын колдонуу мүмкүнчүлүгүн жоготобуз, ал эми долбоор алардын жашоосун жакшырта албагандыгына байланыштуу теңсиздиктин күчөшүнө алып келет;
• Эгер кыздарды мектепке барбоого үндөсө, алар коомдук турмушка катыша албайт, чоңоюп аял болушканда алар жакшы жумушка ээ боло албайт жана биз калктын жарымынын потенциалын жоготуп алабыз;
• Эгерде аялдар киреше алып келүүчү мүмкүнчүлүктөрдү пайдалана албаса, анда биз жумушчу күчүбүздүн жарымын жоготобуз жана бул биздин экономикалык өнүгүүгө терс таасирин тийгизет;
• Маселе эркек менен аялдын ортосундагы айырмачылыкта эмес; аялдарга жана эркектерге тигил же бул жүрүм-турум таңылоодон улам аялдар өзүн алып жүрүүсүнө жана жасаган жумуштарга караганда эркектердин өзүн алып жүрүүсү жана жасаган нерселер көбүрөөк бааланат жана сыйланат.

• Социалдык өзгөрүүлөрдүн эңсеген абалын элестетүү – бул сиздин жамааттын келечекте жетише турган идеалдуу абалы жөнүндөгү түшүнүңүз, кыялданган иш чаралардын багыты.

• Бул жамаатта көргүңүз келген оң социалдык өзгөрүүлөр, адамдардын жашоосунда көргүңуз келген азыркы жана келечектеги абалдардын айырмачылыгы жана сиз ишенген баалуулуктарга жашоодо жетишүү.
• Бул сиздин коомдун өзгөрүшү үчүн жетишкиңиз келген нерсе

Максат коюу

• Так жана конкретүү – ар кандай тараптар түшүнгөндөй болушу керек
• Реалисттик жана жеткиликтүү - аларга жетишүү мүмкүн болушу керек
• Убакытка байланыштуу, өз убагында жетүү үчүн өз жолуңа бекем кармана аласың
• Өлчөмдүү - максатка жетишкен же жетишпегенин өлчөөгө мүмкүн болуш керек.

СЕССИЯ 3:

КЫЗМАТТАШУУ КӨНДҮМДӨРҮ

Максат: Натыйжалуу лидерликти камсыз кылууда кызматташуу жана командалык иштөө көндүмдөрү жөнүндө жалпы түшүктүү түзүү

Ишеним

Ишенимдин функциялары

• Коопсуздук жана коопсуздук сезимин түзүү
• Иш-аракеттин коллективдуу субъектисинин бүтүндүгү сезимин түзүү
• Предметтин өзүн өзү аныктоосу
• Социалдык-психологиялык мейкиндикти калыптандыруу, коргоо, кайра өндүрүү
• Эмоционалдык жайлуулукту камсыз кылуу
• Психологиялык жардам (өзүн-өзү ачыкка чыгаруу аркылуу)
• Мамилелердеги чыңалуу жана стресс деңгээлин төмөндөтүү
• Өз ара аракеттенүүнү жеңилдетүү, өз ара жардамдашуу үчүн мотивация
• Психологиялык комфорт сезимин түзүү

Ишеним пайда болушуна таасир эткен факторлор

• Тараптардын ишеним көрсөтүүгө даярдыгы
• Ишенүүгө эмоционалдык даярдуулук
• Кырдаалды рационалдуу кабыл алуу
• Инсандардын ишенимдүүлүккө болгон көз караштары
• Белгилүү бир кырдаалда иш алып баруучу кырдаалдык тышкы факторлор

Ишенимди күчөтүүчү факторлор

• Баяндамачынын аргументи
• Сүйлөө манерасы
• Көрүнүш
• Социалдык статусу, компетенттүүлүгү
• Бийлик

Команда, топ, командалык иш

Топ + күч-аракет + шарттар = командалык иш. Команда + ... терс факторлор = топ

Команда – бул өз милдетин сактоо үчүн үзгүлтүксүз күч-аракетти талап кылган топко караганда татаалыраак түзүлүш.

Команда (жөнөкөй аныктама) – бул жалпы максаттарына жетүү үчүн бири-бири менен кызматташкан пикирлеш адамдардын тобу.

Команда (татаал аныктама) – бул бир максатка жоопкерчилиги, баалуулуктары, бирин-бири толуктаган көндүмдөрү аркылуу бириккен, пикирлеш адамдардан түзүлгөн натыйжалуу топ.

Коомдук озгоруулордогу коллективдин ролу

Синергия принциби - ийгиликтүү командалык иш менен, ар бир катышуучунун натыйжалуулугу жалгыз караганда жогору: 2 + 2 = 5

Уюштуруучулук өзгөрүүлөр - командада иштөө жаңы шарттарга тез көнүүгө мүмкүндүк берет

Долбоордук иш-аракеттин мүнөзү - бул шарттарда катышуучулар командада иштөө көндүмдөрүн ийгиликтүү колдонуп, максаттарына тезирээк жетет

Команда адамдарды кубандырат, аларга эмгектен ырахат алууга мүмкүнчүлүк берет, анткени бул достордун жана пикирлештердин командасында болуунун шарты болуп калат.

СЕССИЯ 4:

ӨЗҮНӨ ИШЕНҮҮ

Максат: Лидерлик потенциалы үчүн өзүн-өзү сыйлоонун маанилүүлүгүн жана аны кантип өнүктүрүү керектигин түшүнүү.

Өзүн-өзү баалоо жана өзүнө болгон ишеним. Лидер аялдар.

Өзүнө болгон ишеним деген эмне?

• Өзүнө ишенүү психологиядагы эмоционалдык абалды же туруктуу инсандык сапатты сүрөттөгөн түшүнүк, анын маңызы адамдын индивидуалдуулугун кабыл алуу, өзүнүн жөндөмдүүлүгүнө, жөндөмүнө жана укуктарына оң баа берүү болуп саналат.

• Ишеним - бул социалдык байланыштарда кандайдыр бир суроо-талаптарга, демилгеге жана кайраттуулукка ээ болууга мүмкүнчүлүк берүү.

Өзүнө ишенген адамды кантип тааныса болот

• Өзүнө ишенген жана өзүнө ишенбеген адам аны менен баарлашууда гана эмес, сырткы көрүнүшүнөн да таанылышы мүмкүн.
• Өзүнө ишенген адамдын үнү катуу, аркасы түз, түз карап.
• кооптуу адамда ийиндер түшүрүлөт, акырын үн, жерге карайт.

Өзүн-өзү баалоо

Өзүн-өзү сыйлоо - бул сиз өзүңүз жөнүндө эмне деп ойлогонуңуз. Бул адамдын өзүнүн баалуулугуна жана жөндөмдүүлүгүнө болгон ишеними жана ишениминин деңгээли.

Эгер сиз өзүңүздү баалабай, өзүңүздүн колуңуздан келбеген нерселерге гана көңүл бурсаңыз, анда сизде өзүн-өзү сыйлоо төмөн жана өзүнө болгон ишенимиңиз төмөн экендигин билдирет.

Эгер сиз өзүңүздү баалап, өзүңүздүн колуңуздан келген нерсеге басым жасасаңыз, анда сизде өзүн-өзү сыйлоо сезими жогору жана өзүнө болгон ишеним жогору экендигиңизди көрсөтөт.

Аялдардын өзүн-өзү баалоосуна таасир этүүчү факторлор:

• Күйөө, ата-эне, үй-бүлө жана достор сыяктуу маанилүү адамдардан алган мамилелер жана билдирүүлөр;

• Маданиятыбыздын баалуулук тууралуу аялдарга болгон мамилеси;

• Бизге жалпысынан коомдон келген билдирүүлөр – биздин жамааат, билим берүү системасы, дин, медиа, мыйзамдар;

• Мурда болгон жол болбоону башынан өткөрүү же мурда кетирилген каталар жана ошол учурларда биз кандай сезимде болгонубуз же башка адамдардын ага кандай мамиле кылганы.

Кыргыз Республикасынын 2030-жылга чейин гендердик теңчиликке жетишүү боюнча Улуттук стратегиясы

Гендердик саясаттын артыкчылыктуу багыттары:

• Аялдардын экономикалык мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү
• Маданият саясаты жана функционалдык билим берүү
• Гендердик дискриминациядан жана адилеттүүлүктөн коргоону күчөтүү
• Чечимдерди кабыл алууда гендердик паритетти илгерилетүү жана аялдардын саясий катышуусун кеңейтүү
• Жөнгө салуу саясаты

Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жок кылуу жөнүндө конвенция (CEDAW)

• 1979-жыл, 18-декабрь – Конвенция БУУнун Башкы Ассамблеясы тарабынан кабыл алынган
• 1981-жылдын 3-сентябры – Конвенция 20 мамлекет тарабынан ратификациялангандан кийин күчүнө кирген
• Бүгүнкү күндө Конвенцияга мүчө 189 өлкө, анын ичинде Россия (1980-жылдын 17-июлунда СССР кол койгон, 1981-жылдын 23-январында ратификацияланган)
• Конвенция Аялдардын абалы боюнча комиссиянын бир нече ондогон жылдар бою жүргүзгөн ишинин, анын бир катар декларацияларды жана конвенцияларды кабыл алуусунун натыйжасы болуп саналат.

Конвенциянын негизги максаты аялдардын тең укуктуулугуна жана басмырлоого жол бербөө укугун коргоо болуп саналат

Статья 1

• Ушул Конвенциянын максаттары үчүн "аялдарды басмырлоо" аялдардын үй-бүлөлүк абалына карабастан таануусун, ырахат алуусун же ишке ашыруусун начарлатууга же жокко чыгарууга багытталган жынысы боюнча кандай гана болбосун айырмалоону, алып коюуну же чектөөнү билдирет. эркектер менен аялдардын тең укуктуулугу, саясий, экономикалык, социалдык, маданий, жарандык же башка чөйрөдө адам укуктары жана негизги эркиндиктери

СЕССИЯ 5:

Жашоодогу туруктуулук

Максат: Туруктуулуктун маанилүүлүгүн жана туруктуулуктун стратегияларын кантип иштеп чыгуу керектигин түшүнүү.

Колдоо байланыштар тармагы

Чакан группада иштоо

• жамааттын аял лидери катары сиз кандай кыйынчылыктарга, тобокелдиктерге же чектөөлөргө туш болосуз же туш болушу мүмкүн деп ойлойсуз?
• алар тууралуу кандай сезимдериңиз бар?
• Сиз бул кыйынчылыктарды кантип жеңесиз?
• Бул кыйынчылыктарды жеңүү үчүн эмне кылуу керек?
• Бул кыйынчылыктарды жеңүү үчүн сизге кандай колдоо керек?
• Кандай колдоо көрсөтүлөт?

Колдоо байланыштар тармагы

• Сиз аткарып жаткан жумушуңузда кыйынчылыктарга туш болотурганыңыз үчүн, сизди колдой турган жана лидер аял катары ролуңузду аткарууга жардам бере турган адамдар менен байланышуу жана тармактык байланыш узак жолду басып өтөт.

• Туура чечим кабыл алуу, туура иш кылуу жана башкаларга жардам берүү үчүн лидерлер позитивдүү болушу керек.

СЕССИЯ 6:

Муктаждык-тарды аныктоо жана пландаштыруу

Максат: Жамаатта аялдардын муктаждыктарын аныктоонун жана иш-чараларды пландаштыруунун маанилүүлүгүн түшүнүү.

Гендердик зомбулук

Кичи топтордо иштөө

• Бул көйгөйлөрдүн боюнча сиздин жамаатыңыздагы аялдардын абалы кандай?
• Бул көйгөйлөргө байланыштуу сиздин жамааттыңызда аялдардын, өзгөчө аярлуу катмардын абалын жакшыртуу үчүн эмне кылуу керек?
• Бул көйгөрлөрдүн кайсынысы учурда эң актуалдуу жана маанилүү болуп саналат жана тез арада чара көрүүнү талап кылат?

Гендердик зомбулук

Аялдарга карата зомбулукту жоюу боюнча декларация 1993-ж

• Аялдарга карата зомбулук – бул аялдын физикалык, сексуалдык же психологиялык ден соолугуна же азап-кайгыга алып келген же келтириши мүмкүн болгон гендердик зомбулуктун ар кандай актысы, ошондой эле мындай аракеттерди жасайм деп коркутуу, мажбурлоо же коомдук жайларда же эркинен негизсиз ажыратуу жеке жашоо (үй-бүлөдө, коомдо, мамлекеттин макулдугу менен же анын макулдугу менен жасалган физикалык, сексуалдык жана психологиялык зомбулук

Гендердик зомбулук

Аялдарга жана үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алуу жана ага каршы күрөшүү боюнча ЕК 2011 Конвенциясы (Стамбул Конвенциясы)

• Аялдарга карата зомбулук - адам укуктарын бузуу жана аялдарга карата басмырлоонун бир түрү жана аялдарга карата физикалык, сексуалдык, психологиялык же экономикалык зыянга же азапка алып келген же алып келиши мүмкүн болгон гендердик зомбулуктун бардык актыларын билдирет, анын ичинде мындай актыларды жасоо менен коркутуу, коомдук же жеке турмушта болобу, мажбурлоо же ээнбаштык менен эркиндигинен ажыратуу;
• Аялдарга карата гендердик зомбулук – бул аял аял болгондугу үчүн ага багытталган же аялдарга пропорционалдуу эмес таасир этүүчү зомбулук.

Бириккен Улуттар Уюмунун аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жок кылуу жөнүндө конвенциясы 1979-ж.

Кыргыз Республикасында гендердик зомбулуктун кеңири таралган түрлөрү

• Нике жана мажбурлап никеге туруу максатында ала качуу. Эрте никеге туруу (18 жашка чейинкилер)
• Үй-бүлөлүк зомбулук
• Сексуалдык зомбулук
• Куугунтук (куугунтук)

Сабакты жыйынтыктоо

СУРООЛОР КАЛДЫБЫ?

РАХМАТ!