" Сын есім. Сын есімні? т?рлері"

Саба?ты? та?ырыбы: Сын есім Саба?ты? ма?саты: 1. Сын есім туралы т?сінік беру. 2. Ойлау ж?не шы?армашылы? ?абілеттерін, п?нге деген ?ызы?ушылы?ын, есте са?тау ?абілеттерін, с?здік ?орын, сауаттылы?ын арттыру. 3. Ана тіліні? за?дылы?тарын с?йе білуге, ?семдікке, адамгершілікке, ?з еліні? ?лтты? ??ндылы?тарын сыйлау?а т?рбиелеу. Саба?ты? т?рі: д?ст?рлі саба? Саба?ты? типі: аралас саба? Саба?ты? ?дісі: баяндау, т?сіндіру, шы?армашылы?, ?зіндік ж?мыс, сызба – н?с?алармен ж?мыс. Саба?ты? барысы: І. ?йымдастыру. ІІ. Психологиялы? дайынды?. (мектеп маршы) ІІІ. ?й ж?мысын тексеру І?. Жа?а саба? 1. Заттарды? алуан т?рлі белгілері болады сол белгілеріне назар аударту. ?й тапсырмасын ?айталау. ?зін - ?зі тексеру с?ра?тары 1. Зат есім деп нені айтамыз? С?ра?тары. 2. Жалпы есім, жал?ы есім. Аны?тамалары. 3. Зат есімні? жасалуы. 4. Деректі, дерексіз зат есімдер. ?ткен саба? пен жа?а саба?ты байланыстыра отырып, енді біз б?гін та?ы бір с?з табымен танысамыз. Ол ?шін сендер мына с?зж?мба?ты шешулері?із керек. 1. К?п с?з.... (к?міс) 2. Аз с?з.... (алтын) 3..... ?рге ж?рер(?нерлі) 4..... киім тозбайды(ке?) 5..... а?аш жерге иіліп т?жім етеді(жемісті) 6..... жігіт елге иіліп т?жім етеді(жетелі) 7..... жолдас жолда ?алдырар(жаман) Сын есімні? белгілері 1. К?лемі (?лкен, кіші, аласа) 2. Т?сі (а?, сары, к?к) 3. К?рінісі (с?лу, жі?ішке) 4. Салма?ы (ауыр, же?іл) 5. Сапасы (?атты, жа?сы, мы?ты) Сын есімні? аны?тамасы, с?ра?тары, мысал келтіру. Сын есім – Затты? сынын, сипатын, сапасын, т?р – т?сін, к?лемін білдіру, ?андай, ?ай деген с?ра?тарына жауап беру. Мысалы: М??а?алиды? «Сап – сары жапыра?тар» ?ле?інен ?зінді ..... Сап – сары жапыра?тар жо?алуда, ?ауса?ан ?а??асы т?р а?аштарды?. Жасыл ба? тоналуда, тоналуда. Тапсырмалар: 1. Бір с?збен айт?анда ?алай деп атайды? 1. С?зге шешен адамды (шешен, тап?ыр) 2. Айт?ан?а сене салатын адамды (а??ау, сенгіш, ашы? ауыз) 3. Жан аямай ж?мыс істейтін адамды (е?бек?ор, е?бек с?йгіш) 4. Бойы ?зын адамды (бойша?, ?зын) 5. К?рінгенге со?ты?а беретін адамды (сот?ар, тентек, б?зы?) 2.«Мені? парталасымны? портреті» ша?ын эссе жазу  

3) К?ркем жазу минуты.

Д?птерімізді ашайы? ,

?ол?а ?алам алайы? .

Сала?ты?тан ?ашайы? ,

К?ркем етіп жазайы?.

?  ?нерлі бала елді? к?ркі,

?кілі ?амыс жерді? к?ркі.

Сергіту с?ті

         II. Ма?ынаны  тану

4) 1-жатты?у 

  К?п  н?ктені? орнына  с?ра??а  жауап болатын  сын есімді ?ойып, ма?алдарды толы?тырып жаз. Ма?алды? мазм?нын т?сіндір.

   5 ) “Мені? ба?ытым” ойыны

1. т?тті                                                       жар

2. тік                                                             адам

3. тегіс                                                         ?ант

4. суы?                                                         ?оян

5. с?р                                                             су

6. а?ылды                                                    жер

6) 2-жатты?у 

?ле?ді о?ып, туынды сын есімдерді табу. Туынды сын есімдер ?алай жасалатынын еске т?сіру.                                             

Шопан  ата?а

Ай м?йізі шо?пардай,

Ш?йделері то?па?тай,

Тегене ??йры? ?ош?арлы,

Малды берсе? ?ойды бер!

?лды берсе?, бойлы бер,

Ж?рт?а а?ыл сал?андай

А?ылы арты? ойлы бер!...

7)

8) 3 – жатты?у.

Т?мендегі зат есімдерге сол зат есімдерді? бірінші дыбысынан  басталатын сын есімде тауып тіркеп жаз.

Сергіту с?ті

10) «Кім жылдам?» ойыны  

Т?мендегі сын есімдерді жылды? т?рт  мезгіліні? суретіні? астына  ?атыстырып жазу:

Суы?, ысты?, ыз?ар, боранды, батпа?ты, жа?бырлы, дым?ыл, сал?ын, шуа?ты, жылы                                                                     

11)Семантикалы? карта  Ой тол?аныс

?йге тапсырма «Т?уелсіздік ма?танышым» деген та?ырыпта шы?арма жазу Ба?алау