“Исем” темасын йомгаклау өчен тестлар.
1.Тел белеменең сүз төркемнәрен өйрәнә торган фәне:
а) фонетика
ә) морфология
б) синтаксис
2. Мөстәкыйль сүз төркемнәре:
а) сөйләмдә тойгы белдерүгә булышлык итә торган ярдәмче чаралар
ә) мөстәкыйль сүзләргә ияреп кулланыла торган сүзләр
б) телдә аерым кулланылышта йөри торган тулы мәгънәле лексик берәмлекләр
3. Исем нәрсәне белдерә?
а) предметның билгесен
ә) билгенең билгесен
б) предметны
4. Кем? соравы кайсы очракта бирелә?
а) барлык җанлы әйберләргә
ә) кешеләргә
б) кешеләргә һәм хайваннарга
5. Ялгызлык исемнәре дип нинди исемнәр атала?
а) төрдәш предметларның һәм затларның берсенә генә бирелә
ә) төрдәш предметларның барысы өчен дә уртак атамалар
б) географик атамалар
6. Ясагыч кушымча ялганып ясалган исем
а) кушма исем дип атала
ә) ясалма исем дип атала
б) парлы исем дип атала
7. Алмагач ясалышы буенча нинди исем?
а) тамыр
ә) ясалма
б) кушма
8. Берлек санның күрсәткече
а) –нар/-нәр
ә) –лар/-ләр
б) дөрес җавап бирелмәгән
9. Татар телендә ничә килеш бар?
а) алты
ә) биш
б) җиде
10. – лары/ -ләре исемнәрдә нинди кушымча?
а) Иялек килеш кушымчасы
ә) 3 зат күплек сан тартым кушымчасы
б) Баш килеш кушымчасы
11. Авылыңның исеменә нинди кушымчалар ялганган?
а) 2 зат тартым һәм иялек килеше кушымчалары
ә) 1 зат тартым һәм иялек килеше кушымчалары
б) 2 зат тартым һәм төшем килеше кушымчалары
12.Предметны белдерүче сүз төркеме:
а) исем;
ә) сыйфат;
б) фигыль;
13.Исем түбәндәге сорауларга җавап бирә:
а) нишли? нишләде?
ә) нинди? кайсы?
б) кем? нәрсә?
14.Ялгызлык исемнәрен тап.
а) урман, агач;
ә) китап, дәфтәр;
б) Мәскәү, Идел;
15.Ясалма исем:
а) килеш кушымчасы ярдәмендә ясала;
ә) сүз ясагыч кушымча ярдәмендә ясала;
б) тартым кушымчасы ярдәмендә ясала;
16.Тезмә исемнәр:
а) бер тамырдан тора;
ә) биш тамырдан ясала;
б) ике яки өч тамырдан ясала;
17.Ике тамырдан ясалып, сызыкча аша язылучы сүз:
а) парлы;
ә) кушымча;
б) тезмә;
18.Иялек килешендәге сүзне тап:
а) агачка;
ә) урманны;
б) китапның;
19.Исемнәр җөмләдә:
а) ия, тәмамлык;
ә) хәбәр, аергыч;
б) ия, хәбәр, тәмамлык, аергыч, хәл булып килә.
20.Предметның кайсы затка караганлыгы нинди кушымчалар белән белдерелә:
а) килеш кушымчалары;
ә) тартым кушымчалары;
б) сүз ясагыч кушымчалар;
Фигыль темасын йомгаклау өчен тестлар.
1. Укырга, язарга, сөйләргә фигыльләренең төркемчәсен күрсәтегез.
а) хәл фигыль;
ә) исем фигыль;
б) инфинитив;
в) хикәя фигыль.
2. Җөмләдә аерып бирелгән фигыльләрнең төркемчәсен дөрес билгеләгез.
Иң элек уйла, аннан соң эшлә.
а) боерык фигыль;
ә) шарт фигыль;
б) хикәя фигыль;
в) хәл фигыль.
3. Затланышлы фигыльләр - ...
а) хәл, боерык, сыйфат фигыльләр;
ә) хикәя, боерык, шарт фигыльләр;
б) исем, хикәя, хәл фигыльләр;
в) инфинитив, сыйфат, шарт фигыльләр.
4. Татар телендә ничә фигыль юнәлеше бар?
а) 4;
ә) 5;
б) 6;
в) 3.
5. Аерып бирелгән фигыльнең төркемчәсен билгеләгез.
Туган телен яратмаган кеше
Башкаларның телен яратмый.
а) исем фигыль;
ә) сыйфат фигыль;
б) хикәя фигыль;
в) шарт фигыль.
6. Ясалма фигыльләрне билгеләгез.
а) сана, уйла, шатлан;
ә) язган, яса, сөйлә;
б) менгән, саубуллаш, эшлә;
в) кочакларга, килгән, укы.
7. Фигыль ясагыч кушымчаларны күрсәтегез.
а) –чы/-че; -лык/-лек; -даш/-дәш;
ә) –ла/-лә; -лан/-лән; -ар/-әр; -а/ -ә;
б) –лы/-ле; -сыз/-сез; -гы/-ге;
в) –ча/-чә; -дай/-дәй.
8. Фигыльнең заманын һәм төркемчәсен ачыклагыз.
Яхшылык ташны да эретә.
а) хәзерге заман хикәя фигыль;
ә) киләчәк заман хикәя фигыль;
б) үткән заман сыйфат фигыль;
в) үткән заман хикәя фигыль.
9. Фигыльгә туры килгән билгеләмәне күрсәт:
а) предметны белдерә;
ә) предметның эшен, хәрәкәтен белдерә;
б) предметның билгесен белдерә;
в) эшнең, хәрәкәтнең билгесен белдерә.
10. Баруы, эшләмәве, килүе исем фигыльләре нәрсә белән төрләнгән?
а) зат – сан белән;
ә) килеш белән;
б) тартым белән;
в) төрләнмәгән.
11. Мәгънәле кисәкләргә дөрес бүленгән фигыльләрне күрсәтегез.
а) кар-лан-ган, баш-ла-н-ды, күр-сә-т-егез;
ә) бар-ды-к, яз-арга, и-шет-мәсен-нәр;
б) шат-ла-н-ган-нар, кил-сен-нәр, бил-ге-лә-гез;
в) сан-а-гыз, яз-ыл-ачак, кадак-ла-мас-ка.
12. Фигыльләр нәрсәләр белән төрләнә?
а) заман белән;
ә) килеш белән;
б) барлык-юклык белән;
в) барлык-юклык, заман, зат-сан, юнәлеш белән.
13. Аерып бирелгән фигыльнең төркемчәсен билгеләгез.
Ачтан үлсәң дә, ата-анаңны ташлама.
а) шарт фигыль;
ә) хикәя фигыль;
б) кире шарт фигыль;
в) инфинитив.
14. Аерып бирелгән фигыль нинди җөмлә кисәге булып килгән?
Тырышса, ул теләсә нинди мәсьәләне дә чишә.
а) тәмамлык;
ә) шарт хәле;
б) максат хәле;
в) хәбәр.
15. Төшем юнәлеше кушымчаларын билгеләгез.
а) –н, -ын/-ен;
ә) –ыл/-ел, -л;
б) –ш, -ыш/-еш;
в) –дер/-дыр, -тыр/-тер; -т; -ер/-ыр; -р; -кыр/-кер.
16. Ярдәмче фигыльләрне күрсәтегез.
а) кил, бит, инде, барса;
ә) иде, икән, имеш, бул, кыл;
б) бар, юк, мөмкин, ярый, тиеш;
в) тиккә, укый, язып, җибәрү.
17. Кайсы раслау дөрес?
а) татар телендә сыйфат фигыль генә заман белән төрләнә ;
ә) татар телендә барлык фигыльләр дә заман белән төрләнә;
б) татар телендә сыйфат һәм хикәя фигыль генә заман белән төрләнә;
в) татар телендә затланышлы фигыльләр заман белән төрләнә.
18. Хәл фигыльнең IV төрен билгеләгез.
а) көлә-көлә, елмая-елмая, сөйли-сөйли;
ә) кайткач, килгәч, укыгач;
б) күргәнче, укыганчы, кайтканчы;
в) тырышып, карап, күзәтеп.
19. Аерып бирелгән фигыль нинди җөмлә кисәге?
Тәрбияле бала үзенә әзерләгән чәйне әдәпле генә утырып эчәр, икмәкне дә кадерләп кенә ашар.
а) хәбәр;
ә) аергыч;
б) тәмамлык;
в) хәл.
20. Ялгыш билгеләнгән фигыльне күрсәтегез.
а) кайтуын – исем фигыль;
ә) яратырга – боерык фигыль;
б) тырышкач – хәл фигыль;
в) икән – ярдәмче фигыль.
“Рәвеш” темасын йомгаклау өчен тестлар.
1. Рәвеш нинди сүз төркеменә керә?
а) мөстәкыйль сүз төркеменә;
б) модаль сүз төркеменә;
в) бәйләгеч сүз төркеменә.
2. Рәвеш лексик- грамматик яктан нәрсәне белдерә?
а) предметны белдерә;
б) хәрәкәтне;
в) яки хәлнең билгесен;
г) предметның билгесен.
3. Морфологик яктан рәвешнең төп характерлы үзенчәлеге нинди?
а) төрләнми;
б) төрләнә.
4. Рәвеш кайчан сыйфатны ачыклап килә?
а) предметның билгесен белдергәндә;
б) билгенең билгесен белдергәндә;
в)эш яки хәлнең билгесен белдергәндә.
6. Нинди мәгънә белдерүенә карап, рәвешләрнең төркемчәсен билгеләгез.
Күп, аз, шактый, бертуктаусыз, бераз, тәмам, иртә-кич.
а) саф рәвешләр;
б) урын рәвешләр;
в) күләм-чама рәвешләре.
7. Бу рәвешләрнең төркемчәсен күрсәтегез.
Мамыктай, кушканча, ишетелгәндәй, яшьләрчә, үзенчә.
а) вакыт рәвешләре;
б) охшату-чагыштыру рәвешләре;
в) саф рәвешләр.
8. Бу рәвешләрнең төркемчәсен күрсәтегез.
Салмак, әкрен, тиз, җәяү, кинәт, аягүрә, яланаяк, ашык-пошык.
а) саф рәвешләр;
б) урын рәвешләре;
в) сәбәп-максат рәвешләре.
9. Болар, төркемчәсенә карап, нинди рәвешләр?
Юри, бушка, тикмәгә, тиктомалга, әрәмгә.
а) вакыт рәвешләре;
б) сәбәп-максат рәвешләре;
в) саф рәвешләр.
10. Болар төркемчәсе буенча нинди рәвешләр?
Ерак, югары, түбән, анда, монда, ары, бире, якын.
а) урын рәвешләр;
б) охшату-чагыштыру рәвешләре;
в) сәбәп-максат рәвешләре.
11. Рәвешләрнең төзелеше ягыннан төрен билгеләгез.
Минемчә, кышын, акчалата, икәүләп, уттаө, татарча.
а) ясалма рәвешләр;
б) кушма рәвешләр;
в) тамыр рәвешләр.
12. Болар ясалышы ягыннан нинди рәвешләр?
Бераз, бертуктаусыз, яланбаш.
а) парлы рәвешләр;
б) ясалма рәвешләр,
в) кушма рәвешләр.
13. Рәвешләрнең ясалыш төрен билгеләгез.
Аз-маз, иртә-кич, ачыктан-ачык.
а) парлы рәвешләр;
б) ясалма рәвешләр;
в) кушма рәвешләр.
14. Рәвешләрнең төзелеш ягыннан төрен билгеләгез.
Аз, күп, кинәт, тиз, әкрен.
а) тамыр рәвешләр;
б) кушма рәвешләр;
в) ясалма рәвешләр.
15. Түбәндәге рәвешләр нинди җөмлә кисәге булып килгән?
Клубта халык күп. Безнең авыл моннан ерак түгел.
а) ия;
б) хәл;
в) аергыч;
г) хәбәр.
16. Рәвеш кайсы сүз төркемнәрен ачыклап килә?
а) исем;
б) сыйфат;
в) сан;
г) алмашлык;
д) фигыль.
17. Бу төркемчәдә кайсы рәвеш артык?
Бер-бер артлы, салмак, берьюлы, иртә-кич.
а) саф рәвеш;
б сәбәп-максат рәвешләре;
в) күләм-чама рәвешләре;
18. Төзелеше ягыннан кайсы рәвеш артык?
Ишетелгәнчә, көндезен, яхшылап, икеләтә, бераз.
1) кушма рәвеш;
2) парлы рәвеш;
3) тамыр рәвеш.
“Сыйфат” темасын йомгаклау өчен тестлар.
1.Сыйфат:
а) предметның билгесен белдерә;
б) предметның эшен белдерә;
в) предметны белдерә;
г) эш-хәлнең билгесен белдерә.
2. Гади дәрәҗәдәге сыйфатны тап:
а) кызылрак;
б) ямь-яшел;
в) ак;
г) кап-кара.
3. Чагыштыру дәрәҗәсе ничек ясала?
а) -лар, -ләр;
б) -да, -дә;
в) -рак,- рәк;
г) -лы,-ле кушымчалары чрдәмендә.
4. Артыклык дәрәҗәсендәге сыйфат:
а) предметның гадәти билгесен белдерә;
б) предмет билгесенең гади дәрәҗәдәге билгедән артык икәнлеген белдерә;
в) бер предметтагы билгенең икенчесендәгегә караганда артыграк яки азрак булуын күрсәтә;
г) предмет билгесенең гади дәрәҗәдәге предмет билгесеннән кимрәк икәнлеген белдерә.
5. Кимлек дәрәҗәсендәге сыйфатны тап:
а) зәңгәрне;
б) чибәрнең чибәре;
в) күгелҗем;
г) тозлы.
6. Сыйфат җөмләдә:
а) ия;
б) тәмамлык;
в) аергыч, хәбәр, хәл;
г) аныклагыч була.
7. “Теле татлының дусты күп” мәкалендә исемләшкән сыйфат:
а) теле сүзе;
б) татлының сүзе;
в) исемләшкән сыйфат юк
г) күп сүзе.
8. Сыйфат ачыклап килгән исем
а) аерылмыш дип атала
ә) саналмыш дип атала
б) сыйфатланмыш дип атала
9. Татар телендә сыйфатлар тартым, килеш белән кайсы очракта төрләнә?
а) исемнәре төшеп калса төрләнә
ә) төрләнми
б) дөрес җавап бирелмәгән
10.Ясалышлары буенча сыйфатлар
а) тамыр, кушма, парлы булалар
ә) тамыр, ясалма, кушма, парлы, тезмә булалар
б) тамыр, ясалма, кушма, парлы, тезмә, кыскартылма булалар
11. Сыйфат дәрәҗәләре
а) гади, чагыштыру, кимлек, кечерәйтү
ә) гади, чагыштыру, кимлек, артыклык,
б) дөрес җавап бирелмәгән
12. Исемләшкән сыйфатлар дип
а) үзе ачыклап килгән исемнән ераклашкан сыйфатлар атала
ә) ачыклап килгән исеме төшеп калган сыйфат атала
б) исемнән соң килгән сыйфат атала
“Сан” темасын йомгаклау өчен тестлар.
Сан нинди сорауларга җавап бирә?
а) кем? нәрсә?
б) нинди?
в) ничә? күпме?
г) нишли? нишләде?
Сан белән ачыкланган исем:
а) сыйфатланмыш дип атала;
б) саналмыш дип атала;
в) берничек тә аталмый;
г) аныкламыш дип атала.
Ясалышы ягыннан саннар:
а) кыскартылма була;
б) тамыр гына була;
в) тамыр, кушымча, тезмә, парлы була.
Мәгънәләренә карап саннарны ничә төркемгә бүләләр?
а) 4;
б) 3;
в) 5;
г) 2.
Рус телендә нинди саннар юк?
а) микъдар саны, тәртип саны;
б) бүлем саны, чама саны;
в) җыю саны, тәртип саны;
г) микъдар саны, җыю саны.
“ Җиде кат үлчә, бер тапкыр кис” мәкалендә җиде, бер саны:
а) җыю саны;
б) микъдар саны;
в) тәртип саны;
г) өлеш саны.
“ Бер кыюны мең куркак та алыштыра алмый” мәкалендә бер, мең саннары:
а) ия;
б) аергыч;
в) хәбәр;
г) тәмамлык.
Саннар җөмләдә ничә төрле җөмлә кисәге булып килә?
а) бер төрле;
б) ике төрле;
в) күп төрле;
г) биш төрле.
Җыю саннарын әйтегез:
а) борау, сорау;
б) тау, бау;
в) алтау, җидәү;
г) җыю саннары юк.
10. Кайсы җөмләдә бүлем саны бар?
а) иртәгә Илдус күлдә йөзәр;
б) ул ел саен йөзәр төп помидор утырта;
в) бер чокырда мең чокыр;
г) йөзү ярышында унбиш кеше катнашты.
“Алмашлык” темасына тест.
1. Лексик- грамматик билгеләре белән алмашлык нинди сүз төркеменә карый?
1) мөстәкыйль;
2) бәйләгеч;
3) модаль.
2. Алмашлыкка туры килгән билгеләмәне күрсәтегез.
1) эш яки хәлнең яисә билгенең билгесен белдерә;
2) предметның билгесен белдерә;
3) исем, сыйфат, рәвеш, сан сүз төркемнәрен алмаштырып, аларның мәгънәләренә ишарә птә.
3. Җөмләдә алмашлыклар нинди функция үти?
1) җөмлә кисәге булмыйлар;
2) ия, хәбәр, аергыч, тәмамлык, хәл булып киләләр;
3) аергыч кына булып киләләр.
4. Күптән түгел безнең тәрәзә капкачын
Оя итте минем сөйгән Карлыгачым. (Г. Тукай)
Бу җөмләдәге безнең, минем алмашлыклары нинди җөмлә кисәге?
1) ия;
2) хәбәр;
3) аергыч;
4) тәмамлык;
5) хәл.
5. Ул ничә еллардан бирле шунда тора иде. (А. Алиш.)
Шунда алмашлыгының нинди җөмлә кисәге булуын билгелә.
1) ия;
2) хәбәр;
3) аергыч;
4) тәмамлык;
5) хәл.
6. Мин, син, ул, без, сез, алар, кем, нәрсә, һичкем, һичнәрсә, кемдер, нәрсәдер, үз, үзе кебек алмашлыклар кайсы сүз төркемен алмаштыралар?
1) исемне;
2) сыйфатны;
3) санны;
4) рәвешне.
7. Кайсы алмашлыклар килеш, сан, тартым белән төрләнәләр?
1) исем алмашлыклары;
2) сыйфат алмашлыклары;
3) сан алмашлыклары
4) рәвеш алмашлыклары;
8.Ул тырышып укый, шулай укыса, мәктәпне уңышлы тәмамлаячак.
Шулай алмашлыгы кайсы төркемчәдәге фигыльне алмаштырган?
1) хикәя фигыльне;
2) исем фигыльне;
3) хәл фигыльне.
9. Шулайрак язарга кирәк иде.
Шулай алмашлыгы нинди кушымча алган?
1) килеш кушымчасы;
2) тартым кушымчасы;
3) дәрәҗә кушымчасы.
10. Алмашлыклар нинди әһәмияткә ия?
1)сөйләмне җәенкеләндерәләр;
2) сөйләмгә образлылык өстиләр;
3) бер үк сүзне кабатлаудан котылдыралар, сөйләмне җыйнакландыралар.
11. Зат алмашлыклары нәрсә белән төрләнмиләр?
1) сан;
2) килеш;
3) тартым.
12. Капитан, сез ялгышмадыгызмы? (Г. Әпсәләмов)
Сез алмашлыгы ни өчен күплек санда кулланылган?
1) икенче затның күплеген белдерә;
2) җөмләдә ялгыш кулланылган;
3) хөрмәт йөзеннән бер генә кешегә мөрәҗәгать иткәндә кулланыла.
13. Килеш һәм сан белән төрләнгәндә, III зат алмашлыгы нинди үзгәрешкә дучар була?
1) үзгәрми;
2) ул тамырын а га алмаштыра.
3) дөрес җавап бирелмәгән
14. Аңар, аңарда, аңардан, аңарда алмашлыклары нәрсәгә карата кулланылалар?
1) кешегә - затка карата;
2) предметларга.
3) дөрес җавап бирелмәгән
15. Бу, шул, теге алмашлыклары кайчан килеш, тартым, сан белән төрләнәләр?
1) зат я предметка күрсәткәндә;
2) билгегә ишарә иткәндә;
3) эш-хәл билгесенә ишарә иткәндә.
16. Кайсы күрсәтү алмашлыкларны төрләнми?
1) исем алмашлыклары;
2) сыйфат алмашлыклары;
3) рәвеш алмашлыклары.
17. Бу, шул, ул күрсәтү алмашлыкларын килеш һәм тартым белән төрләндергәндә, нинди үзгәреш күзәтелә?
1) кушымчалар үзгәрә;
2) тамыр үзгәрә;
3) үзгәреш күзәтелми.
18. Мин үзем укыйм. Үз алмашлыгы нинди мәгънәдә?
1) зат алмашлыгы мәгънәсендә;
2) әйбернең иясен белдерә;
3) затны, предметны аерып күрсәтә.
19. Тартым алмашлыклары кайбер алмашлыкларга нинди кушымчалар ялганып ясала?
1) –ның , -нең;
2)-сы, -се;
3) –ныкы, -неке;.
20. Киләсеңмени сүзеннән нинди сүз төркемнәрен аерып чыгарырга була?
1) фигыльне;
2) фигыль + кисәкчәне;
3) фигыль + кисәкчәне + алмашлыкны.
485
112 441 
