Созукъ сеслер алеминде.

5 сыныф                 ана тили

Мевзу: Созукъ  сеслер алеминде.  Дерс – сеяат.

Дерснинъ макъсады:

                        Созукъ ве тутукъ, дудакълы ве дудакъсыз сеслерни пекитмек.

Балаларнынъ бильгилерни арттырмакъ, сезлерде тапмакъ.

Нутукъны инкишаф этмек, сез байлыгъыны арттырмакъ.

Талебелерге  эмексеверлик, мераметлик дуйгъуларны ашламакъ,

 тиль зенгинлигини арттырмакъ.

Корьгезме: карточкалар, тахтачыкълар,бор, геми, харита,созукъ сеслер, таблицалар.

Дерснинъ кетишаты

1. Тешкилий момент

а) Селямлашув

б) Невбетчининъ рапорты

в) Дерснинъ мевзусыны ве макъсадыны илян этюв.

2.  Янъы мевзу. Оджанынъ сезю.

Бугунь дерсимиз  башкъаджа оладжакъ, бугунь биз сеяаткъа чыкъамыз.

Геми келип, искеледе токътады,

Тюшкенлернинъ ич де узюльмей арды.

Бу гемиде кельди, билем оджалар да

Козь ташлайым гемиге ве анама.

Невбетчининъ рапорты:

Бугунь январьнинъ он алтысы. Джума акъшамы. Дерсте эр кес бар.

Оджа:    Яхшы сеяаткъа чыкъкъан кунюмизни журналгъа,дефтерлеримизге язайыкъ.Кърым ярымадасынынъ ялыларында чокъ аджайип шеэрлер бар. Ким айтаджакъ, ким костереджек харитада Ялта, Судакъ, Кефе, Алушта, Акъяр ве иляхри буны да денъиз елларыбар. Акъяр искелесинде балабан гемилер токътай. Эгер джевапларынъыз догъру олса, бу геми Тюркиеге етеджек.

 Айше сизни эр бир джевапларынызны журналгъа толдурып, дерснинъ сонъунда элян этеджек ве бу сандычыкъ ичинден талебелерге бахшыш багъыщлайджакъ. Бу одачыкъларны бойле тертипте боледжемиз.

АЛУШТА

Созукъ сеслер одасы

1 Бу одачыкъта биз созукъ сеслерини язамыз ве текрарлаймыз.

2 Къаиде Созукъ сеслерни косьтерген 10 ариф бар: А О У Ы И Е Э Я Ю Ё

СУДАКЪ

Тапмаджа одасы

1. Къат – къат къапыста ,ичи толу къырмыскъа ( китап)
2. Еди агъа – къардаш бар: яшлары бир , адлары башкъа.  (афтанынъ куньлери)
3. Бою бир къарыш, сакъалы беш къарыш.  (инее ве йип)
4. Дерт коше къайыкъ, башына ляйыкъ.   (ястыкъ)
5. Аягъыерге тиймез, башы кокке етмез.   (булут)

Къатты ве йымшакъ созукълар одасы

АО У Ы сеслери – къатты созукълар

А О У Ы  сеслери олгъан эджадакъатты окъулыр

Меселя: чанта, къокъла, нохут, турна, топ.

Е Ё И Э Ю сеслери йымшакъ созукълар.

Е Ё И Э Ю сеслери  олгъан эджалар йымшакъ окъулыр.

Меселя: деве, дефтер, пенджере.

Я  – сеси къатты, я да йымшакъ окъулыр.

Меселя: яра, лятифе, ярдым.

Карточкаларнен чалышув

Къатты сеслерни бир сызыкънен  тюбюни сызасыз.

Йымшакъ сеслери эки сызыкънен сызасыз.

РААТЛЫКЪ ДАКЪКЪАСЫ

Къолларны котердик

Терек киби салладыкъ

Къуш киби учтыкъ

Еримизге отурдыкъ.

ЯЛТА – АНА ТИЛИМ ОДАСЫ

1 Меним тувгъан халкъымнынъ да,

Озь тили бар йырлашкъан,

Бинъ бир йылдыз арасында

Бу тиль манъа тувгъан ай

2 Деделерден къалгъан

Асабалы олгъан

Татарынъ да или бар

Урф – адети, тили бар.

3 Татлы тилим

 Бильмейсинъми, битай, не ичюн

Тилим татлы экенини?

Ич сайламай ашайым мен

Татлы, къанфет, шекерли.

4Темелимиз будыр тиль

Тильсиз миллет екътыр биль

Баланъыз тильни бильсинъ

Озь тилинде лаф этсинъ.

дудакълы созукълы одасы.

О У Ё Ю – дудакълы созукълар

Китапнен чалышув  245 иш.

Т…герек, к…бете, к…рюшмек, г…ль, ч…ль.

Гуль, кузь, туз – сезлернен джумлелер тизип, дефтерлерге язынъыз.

Группаларнен чалышув.

1 группа – дудакълы созукъ сеслерни

2 группа дудукъсыз созукъ сеслернен сезлерни язасыз.

КЕЗЛЕВ – КЕФЕ

Текрарлав одасы

 Созукъ сеслерге ургъу къоюла.  Сезде къач созукъ ариф олса, о къадар эджа ола.

Сезлерни эджагъа больмек.

Планда берильген вазифелерни беджердик,энди не къазандыкъ – корейик, сандыкъ ичинде « машалла» язылгъан кягъытны аламыз ве бахшышларны багъышлаймыз.

Эв вазифеси:  къаидени эзберлев,   246 – иш.