Sonning taqribiy qiymati

Tasdiqlayman_____________
maktab direktori D.X.Magrupova

Toshkent shahri Yunusobod tumani 96-maktab matematika fani o’qituvchisi To’xtaboyeva Muattarning matematika fanidan 5-sinf ucnun

mavzusiga doir 1-soatlik

FAN: Matematika Sana 21.02

SINF: 5

MAVZU: Sonlarning taqribiy qiymatiga doir misollar yechish .

Maqsad: O’quvchilar o’nli kasrlarni taqribiy qiymati haqida ma’lumotga ega bo’ladilar. Mavzuga doir masalalarni yechish ko’nikmalarini shakllantirish. Xamkorlikda ishlash ko’nikmalarini rivojlantirish.

JIHOZLAR:Tarqatmalar, A4 formatli qog’oz,markerlar.

DASR JARAYONI:

I-bosqich. O’qituvchi darsni tashkil etgandan keyin o’tilgan mavzularni savollar yordamida so’rab oladi.

O’qituvch o’quvchilarni javoblarini to’ldirgan holda mavzuni mustahkamlaydi va yangi mavzu bilan bog’laydi.

II-bosqich.

O”QITUVCHI: O’quvchilar sizlar bilan 5-sinf matematika darsida natural sonlarni tadribiy qiymatini, ya’ni yaxlitlashni o’rgangan edik. Hayotda o’nli kasrlarni taqribiy qiymatini topishga ehtiyoj sezamiz. Masalan, sim uzunlagi 3.47 santimetr bo’lsa uni tadriban 3.5 santimetr deyish mumkin. Bozorda olma xarid qilganimizda 3.87 kg bo’lsa buni 4 kg deyishimiz mumkin.

O’nli kasrlar xona birliklari bo’yicha yaxlitlanadi. O’nli kasrlarni yaxlitlash qoidalarini o’rganib olamaz.

1-qoida. Agar tashlab yuboriladigan raqam 5 dan kichik bo’lsa, undan chapda turgan raqamlar saqlanadi,o’zgarishsiz qoladi.

2-qoida. Agar tashlab yuboriladigan raqam 5 ga teng yoki 5 dan katta bo’lsa, undan chapda turgan saqlanadigan xonadagi raqamga 1 qo’shiladi, chapdagi boshqa raqamlar o’zgarishsiz qoladi.

Endi misollar ko’rib chiqamiz.

12,492≈12,49 12,492≈12,5 12,492≈12

497,4985≈497,499 497,4985≈497,50 497,4985≈497,5

497,4985≈497 497,4985≈500

1-qator

1-gurun. Berilgan sonlarni o’ndan birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

2-guruh. Tenglamani yeching va Xning qiymatini birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

x-5,2=4,9 12,1-(x+5,8)=1,7

x=4,9+5,2 x+5,8=12,1-1,7

x=10,1≈ 10 x+5,8=10,4

x=10,4-5,8

x=4,6≈5

3- guruh. A) To’g’ri to’rtburchakning tomonlari 5.9sm va 12.8sm gat eng. Uning perimetrini toping va birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

a=5,9sm b=12,8sm p-?

p=5,9+5,9+12,8+12,8=37,4≈37 sm Javob: p=37 sm ga teng.

B) Quyidagi kasrlar ketma-ket kelgan qaysi natural sonlar orasida joylashgan?

2,01;3,48;4,59;

2

2-qator

1-guruh. Berilgan sonlarni yuzdan birlar xonasi bo’icha yaxlitlang.

2-guruh.a) Birinchi son 23.6 ga, ikkinchi son undan 5.6 ga ortiq bo’lsa, shu sonlarni yig’idisini toping va natijani birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

23,6+(23,6+5,6)=23,6+29,2=52,8≈53 ga teng

b) Qulay usulda hisoblang va natijani o’nlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

40,375+21,38+74,62=40,375+(21,38+74,62)=40,375+96=136,375≈130

68,972+10,905+23,028=10,905+(68,972+23,028)=10,905+92=102,905≈100

3-guruh. Tenglamani yeching va natijani o’ndan birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

Y+0,83=1,1 3,84-(x+0,89)=2,3

Y=1,1-0,83 x+0,89=3,84-2,3

Y= 0,27≈0,3 x+0,89=1,54

x=1,54-0,89

x=0,65≈0,7

3-qator

1-guruh. a) To’g’ri to’rtburchakning tomonlari 5.9sm va 12.8sm gat eng. Uning perimetrini toping va birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

a=5,9sm b=12,8sm p-?

p=5,9+5,9+12,8+12,8=37,4≈37 sm Javob: p=37 sm ga teng.

b) Qulay usulda hisoblang va natijani o’nlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

40,375+21,38+74,62=40,375+(21,38+74,62)=40,375+96=136,375≈130

68,972+10,905+23,028=10,905+(68,972+23,028)=10,905+92=102,905≈100

2-guruh. . Berilgan sonlarni birlar xonasi bo’icha yaxlitlang.

3-guruh. Tenglamani yeching va natijani o’ndan birlar xonasi bo’yicha yaxlitlang.

3,84-(x+0,89)=2,3 x-5,21=4,92

x=4,92+5,21

x+0,89=3,84-2,3 x=10,13≈10,1

x+0,89=1,54

x=1,54-0,89

x=0,65≈0,7

III- bosqich. BAHOLASH O’quvchilar berilgan misollarni yechib bo’lganlaridan keyin, ularni doskaga iladilar. Gurunlarni misollari tekshirilib, qatorni umumiy balli kelib chiqadi.

IV- bosqich. UYGA VAZIFA 245; 246; 247

YAKUNLASH.