Прэзентацыя "Ліпіды"

Ліпіды

Ліпіды (ад грэч. lipos – тлушч) – вялікая група тлушчападобных рэчываў, якія ўтрымліваюцца ва ўсіх клетках жывых арганізмаў.

Агульная формула:

Астаткі вышэйшых

карбонавых кіслот

Астатак гліцэрыны

Воскі

Трыацылгліцэролы

Фосфаліпіды

Сфінгаліпіды

Глікаліпіды

Тэрпены

Стэроіды

Класіфікацыя ліпідаў

Ліпіды

Па асаблівасцям да гідролізу ў шчолачным асяроддзі

амыляемыя

неамыляемыя

складаныя

простыя

Да простых амыляемых ліпідаў адносяць складаныя эфіры вышэйшых карбонавых кіслот і спіртоў.

Воскі – складаныя эфіры вышэйшых карбонавых кіслот і вышэйшых аднаатамных спіртоў. Яны ўтвараюцца як канчатковыя прадукты спецыфічных метабалічных шляхоў. Сустракаюцца як у раслінным так і ў жывёльным свеце.

Воскавая кутыкула

Ланалін

Пчаліны воск

Мерыцылпальмітат

галоўны кампанент пчалінага воску

Цэцілпальмітат галоўны кампанент

спермацэтавага масла, вылучаемага з

галавы кашалотаў

Ацылгліцэролы – (нейтральныя тлушчы) – складаныя эфіры вышэйшых карбонавых кіслот і трохатамнага спірта гліцэрола.

Вядома звыш 600 разнастайных відаў тлушчаў, з якіх 420 – расліннага паходжання, 80 відаў наземных жывёл і больш за 100 відаў тлушчаў водных жывёл.

Раслінныя тлушчы ўтрымліваюць пераважна негранічныя кіслоты, з’яўляюцца вадкімі (акрамя какосавага) і іх называюць алеямі.

Жывёльныя тлушчы цвёрдыя (акрамя рыбнага тлушчу), утрымліваюць у асноўным гранічныя кіслоты.

Гранічныя карбонавыя кіслоты

Карбонавыя кіслоты, якія ўваходзяць у склад трыгліцэрыдаў

СН 3 (СН 2 ) 2 СООН

Масляная

СН 3 (СН 2 ) 4 СООН

Капронавая

СН 3 (СН 2 ) 6 СООН

Капрылавая

СН 3 (СН 2 ) 8 СООН

Капрынавая

СН 3 (СН 2 ) 10 СООН

Лаўрынавая

СН 3 (СН 2 ) 12 СООН

Мірыстынавая

СН 3 (СН 2 ) 14 СООН

Пальміцінавая

СН 3 (СН 2 ) 16 СООН

Стэарынавая

Негранічныя карбонавыя кіслоты

СН 3 (СН 2 ) 7 СН=СН(СН 2 ) 7 СООН

СН 3 (СН 2 ) 4 СН=СНСН 2 СН=СН(СН 2 ) 7 СООН

Алеінавая

СН 3 СН 2 СН=СНСН 2 СН=СНСН 2 СН=СН(СН 2 ) 7 СООН

Лінолевая

Ліналенавая

СН 3 (СН 2 ) 3 (СН 2 -СН=СН) 4 (СН 2 ) 3 СООН

СН 3 (СН 2 ) 5 СН=СН(СН 2 ) 7 СООН

Арахідонавая

Пальмітаалеінавая

Гідрафільная галоўка

Складаныя ліпіды – ліпіды, якія ўключаюць у сваю структуру акрамя вугляроду (С), вадароду (Н) і кіслароду (О) іншыя хімічныя элементы – фосфар (Р), серу (S), азот (N).

Фосфаацылгліцэролы (фосфаліпіды) –па сваёй структуры падобныя да тлушчаў, але ў іх малекуле адзін або два астаткі ВКК замешчаны астаткам фосфарнай кіслаты.

Фосфаліпіды – асноўныя кампаненты клетачных мембран.

Фосфаліпіды – злучэнні, якія маюць палярную галоўку (гідрафільную) і непалярную (гідрафобны хвост) часткі.

Фосфаліпід

Астатак H3PO4

Астатак

гліцэрыны

Астаткі ВКК

Гідрафобны хвосцік