Прэзентацыя к уроку беларускай мовы ў 9 класе "Двукроп’е ў бяззлучнікавым складаным сказе"

Арфаграфiчная хвiлiнка

Уста ўце прапушчаныя лiтары i растлумачце iх правапiс

Бя…злучнiкавы, …каз, …вязаны, ра…тлумачыць, …’яўляецца, бе…памылковы, ра…ставiць, ра…межаваць, ра…дзялiць, …шытак

З

С

З

З

С

С

З

С

З

С

• Праз хвiлiну лесавiк – праваднiк зноў загаварыў пра сваё: «Наша Свiцязь усiм азёрам возера».
• Вясна, кажуць, прыгожая ўсюды: i ў полi, i ў лесе, i ў горадзе.
• Iсцi па балоце было цяжка: мароз не паспеў яго скаваць.

Заданне: 1. Вызначце структуру сказаў; 2. Патлумачце пастаноўку двукроп’я ў першым i другiм сказах; 3. Цi можаце вы патлумачыць пастаноўку двукроп’я ў трэцiм сказе?

Двукроп’е ў бяззлучнiкавых складаных сказах

[

]

[

Iсцi па балоце было цяжка : мароз не паспеў яго скаваць .

]

Чаму? Прычына

бо, таму што

[

]

I неспадзявана адбылося незвычайнае : цiхая, нявiдная, у жнiвеньскiм росквiце рабiна заружавела, зазырчэла яркiм полымем агнicтых гронак.

[

]

Паясненне

а iменна

]

[

[

Паглядзеў на неба : шэрыя воблакi нiзка плылi над зямлёй.

]

Дапаўненне

i ўбачыў, што;

i пачуў, што;

i адчуў, што;

што; як;

Якую новую iнфармацыю нясуць наступныя схемы?

Прычына

• 1.

• 2.

, таму што; бо

Дапаўненне

, што; як

I – прычына

II – паясненне

III – дапаўненне

№ сказа

№ сказа

№ сказа 4

2

1, 3

4

Абапiраючыся на ўзор-схему, сфармулюйце заданне

?

,

• Барвовае полымя шыбае ўверх роўна, бо ў густым бярэзнiку не праймае вецер.
• Я чую, як пахне смаловае вецце, як стукае дзяцел па звонкай сасне.
• Сумна на полi ў жнiўнi, бо ўбрана збажына, пажоўк бульбоўнiк.

За правiльны адказ – 3 балы

Пунтуацыйная пераклiчка

I група

II група

• Звыклыя гукi напаўнялi лясны гушчар : у галлi заварушылася сонная птаха, бязгучна мiльганула сава.
• Паглядзеў на неба : яно было сухое, белае, абяцала гарачы дзень.
• Як позна лiпы сёлета цвiтуць : было так доўга холадна i хмарна.

• Нi адной галiнкi не зламаю : на зямлi павiнна ўсё цвicцi.
• Усё было па-ранейшаму : шумеў лес, нiзка над зямлёй плылi хмары.
• Мы адчулi : цiшыня зрабiлася насцярожанаю.

За правiльны адказ - 3 балы

Прачытайце тэкст, вызначце яго стыль. Устаўце прапушчаныя лiтары i расстаўце знакi прыпынку. Графiчна растлумачце знакi прыпынку ў БСС.

Лес часам падобны да казкi. Прыслухайцеся дзесьцi недалёка звiняць лясныя званочкi. Вы не чуеце iх? Не хвалюйцеся. Наведаецца ветрык i зноў задзiнькаюць званочкi.Смела iдзiце гэтыя званочкi не знiкнуць. Пад…дзiце блiж…й i ўбачыце лiсце вымытае снегам i загартаванае марозам. Яно вiсiць на тонкiх нiтачках i пры кожным дотыку ветр… звiнiць.

За правiльны адказ – 4 балы

Адзначце БСС, у якiх памiж сэнсава-граматычнымi часткамi трэба паставiць двукроп’е:

• Шмат снегу шмат хлеба.
• Прыдарожны прыслухаўся у зiмовым лесе нi гуку.
• Серабрацца невялiкiя звiлiстыя рэчкi звiняць сцюдзёныя крынiцы.
• Не праспi зiму ў пасцелi за зiмой iдзе вяcна.
• Зiма снежная лета даждлiвае.

За правiльны адказ – 2 балы

Вынiкi ўрока

Ацанiце сваю працу. Максiмальная колькасць балаў – 16 балаў

Выдатна 14-16 балаў

Добра 12-13 балаў

Здавальняюча 9-11 балаў

Дамашняе заданне

28, практ 134 цi творчае заданне: напiсаць мiнi-сачыненне «Любiмая пара года», ужываючы БСС з двукроп’ем памiж сэнсава-граматычнымi часткамi.