Պոեզիան աղոթք է

Պոեզիան աղոթք է

Հայտնի մի դեպք ֆրանսերեն գրող հայազգի բանաստեղծ Կոստան Զարյանի կյանքից, ով գրել է նաև անգլերեն և իտալերեն․․․

Կյաքնի ավելի քան յոթանասուն տարիները Զարյանն անցկացրեց իր երկրից, իր ծննդավայրից հեռու։ Նա իր պոեմները, բանաստեղծությունները, վեպերն ու քննադատական էսեները տպագրեց Փարիզում, Հռոմում, Բրյուսելում, Կոստանդնուպոլսում, Սոֆիայում, Նյու Յորքում, Բոստոնում, այլուր, սակայն ոչ Պիկասոն, Դելոնեն, Շագալը, Լեժեն․․․ Նա ընկերություն էր անում Վերհարնի, Դրայզերի, Լորկայի, Բունինի, Պիրանդելոյի, Ռեմարկի հետ․․․ Մի անգամ, ահա, Զարյանը Վերհարնին է ներկայացնում ֆրանսերեն գրած իր բանաստեղծությունների տետրակը։ Մեծ բանաստեղծը մտացիր, ասես խորասուզված սեփական մտքերի մեջ, անսպասելի հարցնում է․

-Ի՞նչ լեզվով եք դուք աղոթում։

-Ես ՛․․․ հավատացյալ չեմ,- պատասխանում է Զարյանը։

-Իսկ եթե հավատայիք Աստծուն, ապա ո՞ր լեզվով կաղոթեիք․․․

Տարիներ անց Զարյանը, որ արդեն իր 80- ամյակն էր բոլորում, նկարագրել է Վերհարնի հետ ունեցած իր այս խոսակցությունը։ Երբ նա, այնուամենայնիվ, համառորեն պնդել է պատասխանել իր հարցին, ֆրանսերեն խոսող, գրող և մտածող հայ բանաստեղծի հիշողության խորքից դուրս են լողացել աղոթքի այն բառերը, որ նա մանուկ ժամանակ անգիր է սովորել, ու հիմա շշնջացել է հայերեն․․․

Եվ Էմիլ Վերհարն ասել է․

• Պոեզիան նույնպես աղոթք է, և այն պետք է ծնվի ու գրվի աղոթքի լեզվով։