Орталық Қазақстан

Сынып: 6 «Б»

Пән: Қазақстан тарихы

Тақырыбы

Орталық Қазақстан

Мақсаты

Адамның темірді ойлап тауып, одан құрал жасаған кезеңі – темір дәуірімен танысқандарын еске түсіріп, осы дәуірдегі Орталық Қазақстан аймағының Сарыарқа деп аталу себебін, орналасқан аймағын картадан көрсету, оның табиғаты, қола дәуірінен бастап, ең бір өркендеген мәдениеттің орталығы болғандығын естеріне сала отырып, Тасмола мәдениеті, шаруашылығы, ерте темір дәуірінде осы аймақты мекендеген тайпалар туралы түсініктерін қалыптастыру.

Жалпы мақсат

Тақырыпты түсініп оқи білуге баулу. Тілін, сөздік қорларын дамыту арқылы сабаққа деген қызығушылығын арттыру

Күтілетін нәтиже

Оқушылар өткен білімдерін пысықтап, қорытындылауға үйренеді.

7 модульдің қолданылуы

ˮ“АКТ”, “Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдер”, “Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау”, “Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету”, “Оқытуды басқару және көшбасшылық”.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

СТО технологиясының стратегиялары. Категориялық топтастыру, өзара оқыту, семантикалық карта.

Қолданылатын ресурстар

ҚР картасы, «Мұртты» оба, Сарыарқа даласы бейнеленген суреттер, сызбалар

Ұйымдастыру кезеңі

Тренинг

Психологиялық дайындық.Балалар көздерін жұмып мұғалімнің сөздеріне құлақ салады, оның әрбір сөйлемінің соңындағы сөзді хормен дауыстап айтады.

-Сабақта біздің көздеріміз ықыласпен қарайды және бәрін ...(көреді).

Құлақтарымыз мұқият тыңдайды және бәрін... (естиді)

Басымыз өте жақсы ...(ойлайды).

«Мозаика» тренингі арқылы топқа бөлінеді

Оқушылардың мұндағы мақсаты суреттердің дұрыс қиындысын тауып, өз жұптарын тауып 2 топ құрайды

Сабақ кезеңдері

Тапсырма

Мұғалім іс-әрекеті

Оқушы іс-әрекеті

Үй тапсырмасын тексеру

Сәйкестендіру тапсырмасы

Б.з.б. 2,6 млн жыл- қола дәуірі

б.з.б. 12 мың жыл

б.з.б. 12-5 мың жыл палеолит

б.з.б. 5-3 мың жыл энеолит

б.з.б. 3000-1800 жыл мезолит

б.з.б. 2 мж.-б.з.б. 1 мж. неолит

Үйге берілген тапсырманы сәйкестендіру тапсырмасы арқылы диалогқа түсіру

Мұғалім берген тапсырманы орындау Әр оқушы өз білгендерін, білетіндерін сыни тұрғыдан ойлау арқылы нақты дәлелдермен жауап береді

Қызығушылығын ояту

Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып сөйлемдерді толықтыр.

Бұл өлке ... Қазақстанның көпшілік жерін алып жатыр. Ол батыста Торғай үстіртімен, шығыста Сауыр-Тарбағатай тау жүйесімен, солтүстігінде Солтүстік Қазақ жазығымен, оңтүстік-батысында Тұран ойпатымен шектеседі. ... өлкесі негізінен мүжілген және тегістелген қыраттардан, ұсақ-шоқылы аласа таулардан тұрады. Орналасқан таулары: Қызыларай, Қарақаралы, Кент, Баянауыл, Шыңғыстау, Ұлытау, Көкшетау.

Тапсырманы оқушыларға тарату. Топпен жұмыст қадағалау

Мұғалім берген тапсырманы орындау

Мағынаны тану

Алдымен Құрманғазының «Сарыарқа» күйінен үзінді орындалады. Оқушылардан бұл қандай және кімнің күйі деген сұрақтар қойылып, жауап алынады. Содан соң тақтаға бүгінгі сабақтың тақырыбы жазылып, жоспарымен танысады.

Күйді тыңдату. Сұрақтар қою

Күйді мұқият тыңдап, сұрақтарға жауап беру.

Білу

«Кім алғыр» әдісі

Оқушыларға жарыс ретінді топпен сайыстыру мақсатында сұрақтар беру

1-топ: Тас дәуірі

1. Қазақстан жеріндегі ежелгі адамның алғашқы қоныс, тұрақтары табылған жер: Қаратау

2. Қазақстан аумағында өмір сүрген алғашқы адамдардың замандасы: Питекантроп

3. Алғашқы адамдардың бастапқы кезеңдегі топтасу жүйесі. Тобыр

4. Ғалымдардың ең ежелгі адамды атауы: епті адам

5. Кейінгі палеолит дәуірінде қазіргі адамдарға ұқсас қалыптасқан адам: Саналы адам

6. «Саналы адам» сүйегі алғаш рет табылған үңгір:Кро-Маньон

7. Екі жағынан да өңделген қарапайым шапқыш тас құрал атауы: Бифас

8. Мезолит заманының басты жаңалығының бірі: Садақ пен жебенің жасалуы

9. Неолиттік саздан жасалған қыш ыдыс атауы: Көзе

10. Тұрмыста тұңғыш пайдаланылған металл: Мыс

2-топ: Қола дәуірі:

1. Қола дәуірінің ең алғашқы ескерткіштері табылған жер: Андронов

2. Қола дәуіріндегі ыдыс жасаудың ең бір өрістеген түрі: Көзе құмыралар

3. Жерленген Андроновтықтардың басы қаратылды: Батысқа, Оңтүстікке

4. Тіл-көз тиюге байланысты, одан сақтану мақсатында жас балалардың мойнына таққан зат: Бойтұмар

5. Қола дәуірінде Жезқазған өңірінен 1 млн тоннадай кен өндірілгенін айтқан белгілі ғалым: Сатпаев

6. Қола дәуірі қауымы ішінде әлеуметтік теңсіздікті тудырған: Мал-мүлік теңсіздігінің шығуы

7. Орталық Қаз/н жеріндегі қола дәуірінің ең соңғы кезең мәдениеті: Беғазы-Дәндібай

8. Қазақстан жеріндегі қола дәуірін түбегейлі зерттеуді бастаған ғалым: Марғұлан

9. Қола дәуірі кезіндегі жоғары дін басылары: Абыздар

10. Қола дәуірінде Қазақстан жерінде өмір сүрген адамдардың қоғамдық құрылысы:

Рулық-тайпалық құрылым

3-топ. Темір дәуірі:

1. Таза малмен айналысатын шаруашылық: Көшпелі

2. Көшпелі мал ш/ның дамуына байланысты саны көбейген мал: Қой мен жылқы

3. Көшпелілердің күзгі жайылымы: Күзеу

4. Киіз үй прототипі: андроновтықтардың жертөлелері.

5. Көшпелілердің жазда мал жаю орындары: Жайлау

6. Малды қыста жаюға байланысты қалыптасқан жайылым: Тебінді

7. Жартылай көшпелі мал ш/на көшуге байланысты азайған түлік түрі: Ірі қара

8. Көктеу дегеніміз: көктемдегі жайылым

9. Біздің заманымызға жеткен ежелгі мерекенің бірі: Наурыз мейрамы

10. Киіз үй қабырғасы атауы: Кереге

Жаңа сабақты бастамас бұрын ой қозғау мақсатында оқушыларға сұрақ арқылы өткен тақырыпты еске түсіруге байланысты бірненше сұрақтар дайындау

Оқушылардың мұндағы мақсаты берілген сұрақтарға жауап беріп, өз ой-пікірлерімен санаса білу

Топпен жұмыс жасау

Түсіну

«ЖИГСО әдісі»

Осы көрсетілген жаңа тақырыпты оқушыларға қысқаша түсіндіру мақсатында осы көрсетілген әдіс бойынша жаңа материалдарға байланысты ресурстар беру, өз бетерінше дайындық жасату

Оқушылардың мақсаты мұғалімді тыңдау, өз ойлары мен пікірлерін айту

Әдіс бойынша жаңа тақырыпты меңгереді және өз пікірлерін ортаға салады, бір-біріне түсіндіреді

Қолдану

«Тарих шашуы» жұмбағын шеш

«Мұртты» құрылысының ұзындығы 10 метрден 30-40 метрге созылады.
Аргипейлер Солтүстік батысында орналасқан
Қысқы жайылым Қыстау
Исседондар Саыарқаның Орталығында орналасқан
Күздеу Семірген мал күзгі жайылымда жайылады.
Қола дәуірінен бастап Кен өндіру өрісі өркендеді.
Сарыарқаны шығыста Тарбағатай тау сілемдері
Ерте темір дәуірінде Мыс,алтын т.б металдар өркендеді.
Сарыарқаның батысында Торғай ойпаты созылып жатыр
Аримаспылар Сарыарқаның шығысында орналасқан

Жұмбақты жасыру

Берілген жұмбақ жауабын табу

Сергіту сәті

«Микки маус биі» атты жаттығу жасау

Оқушылармен бірге сергіту сәтін жасау

Интербелсеңді тақтадағы бейнероликтегідей жаттығулар жасайды.

Талдау

Топпен жұмыс «Дебат» әдісі

Тақырып беріп өзара пікір сайыс ұйымдастыру

Тақырыбы: Мұртты обалар деп аталуы

Топтарға пікір сайыс тақырыбын айту.

Пікір сайысқа қатысу

Жинақтау

«Тарихи мозайка» берілген сөздерден сөйлем құра.
ҚАЗАҚТЫҢ ДЕГЕН ҰҒЫМ ТІЛІНДЕ САРЫАРҚА ШЫҒЫСҚА БАТЫСТАН СОЗЫЛЫП КЕҢІСТІКТІ ЖАТҚАН ДАЛАСЫН САРЫ МЕН ТАУЛАРЫН АЛАСА ТҰРАТЫН    БІЛДІРЕДІ ҚАРАЙ
Жауап:Сарыарқа деген ұғым қазақтын сары даласын шығыстан батысқа қарай бөліп жатқан аласа таулар желісін білдіреді.

Мұғалім жаңа тақырыпқа байланысты тапсырма қағаздарын таратады

Оқушылардың мақсаты берілген тапсырмада өз ойларын қағазға жазып береді

Бағалау

Өзін-өзі бағалау

Бағдарша

Бағдарша

Өзін өзі топпен бағалайды

Рефлексия

Стикерлерді толтыру

Оқушыларға стикер толтыруды ұсыну

Ұсынылған стикерді толтыру