Мой открытый урок :

Дерсни темасы: Сюйюнчланы Азаматны 95 джыл толгъанына аталгъан дерс.

Дерсни эпиграфы: Ариу къызчыкъ Аленушка

Уллу ташда джалан аякъ

Олтурады суу бойнунда,

Тобукъчукъларын къучакълаб.

Дерсни муратлары:

1. Окъуучуланы Сюйюнчланы Азаматны чыгъармаларын эсге салыу;

2. Поэтни чыгъармаларында Ата джуртуна, ана тилге, табигъатха сюймеклигин ачыкълау, тилни байлыгъын чертиу;

3. Окъуучуланы тил байлыкъларын есдюрюу.

Дерсге керекле:

Окъуу дерслик китаб «Къарачай Адабият. 8-чи класс».

Мультимедиа: компьютер, аудиокассета, Сюйюнчланы Азаматны суратлары, джырлары.

Дерсни барыуу: (ушакъ, суратлау халда)

1. Дерсге мизам салыу.

Юй ишни тинтиу. Соруу халда:

1. Ал сез. Устазны сезю…

Сюйюнчланы Азаматны тематикасы уллуду, кенгди, эркинди. Ол табигъатны, ана тилни, анасыны юсюнден, Къарачай шахарны юсюнден джазгъанды. Аны къарачай литератураны ёсдюрюуге кеб къыйыны киргенди.

Поэтни кёб назмуларына композиторла макъам салгъандыла.

1. Дерс Сюйюнчланы Азаматны «Аленушка» деген назмусу бла башланады-Алана.

2. Устаз:

Джазыучуну джашау джолун къайтарыу (2-3 сохтагъа соруу)

1. Устаз:

Ана деген сезден багъалы, татлы, сыйлы сёз джер юсюнде болмаз. Сабий биринчи тилленсе да анам деб тилленеди. Ананы сыйын биз мийикде тутаргъа керекбиз. Не кюрешсекда биз ананы къыйынын къайтараллыкъ тюлбюз.

«Анам» деген назмуну Рената айтады.

«Анам» джыр. Сезлери: Сюйюнчланы А.

1. Устаз:

«Хиросима» деген назмуну Милана айтады.

1. Тестле бла ишлеу:

1. Къауум.

1. «Совет Союзну Джигити Багъатырланы Харун» бу чыгъарманы ким джазгъанды?

А) Ертенланы Азрет

Б) Къаракетланы Исса

В) Сюйюнчланы Азамат

Г) Биджиланы Асхат.

2. Къауум

2. Бу тизгинлени ким джазгъанды?

Джаным –тиним,

Ана тилим,

Сенден алдым,

Окъуу-билим.

А) Ертенланы Азрет

Б) Къаракетланы Исса

В) Сюйюнчланы Азамат

Г) Биджиланы Асхат.

3. Къауум

3. «Халал джюрекле» деген повестни ким джазгъанды?

А) Семенланы Азрет

Б) Сюйюнчланы Азамат

В) Джанибекланы Аппа

Г) Хубийланы Осман.

1. Назмуланы айтдырыу.

Устаз:

А) «Совет Союзну Джигити Багъатырланы Харун» - Камилла

Устаз: Ана тилни юсюнден къайсы джазыучубузда джазгъанды. Биджиланы Асхат, Байрамукъланы Халимат, Семенланы Исмайл, Семенланы Азрет.

Хубийланы Магометни быллай сёзлери барды: «Ана тилин сюймегенни

Ана дерге эркинлиги джокъ». Кересиз сабийле Ана тилге къаллай сый бериледи. Бизге борчду Ана тилни мийик дараджада тутаргъа.

Б) «Ана тилим» - Амина

III. Устаз…

«Ата Джуртум» - Расул.

Назмуну айырыу.

1. Къаллай суратлау мадарла бла хайырланады?

2. Бу тизгинледе уа къаллай суратлау мадар бла хайырланады?

3. Ненча тизгинден къуралады? (4 тизгинден къуралады).

4. Метрикасы (елчеси)? (7 джикден къуралады).

5. Рифма къалай келеди? (чалышыб келеди. 1-чи бла 3-чю тизгинле. 2-чи бла 4-чю тизгинле).

IV . «Халал джюреклени» (повестден юзюкню) айтдырыу, тинтиу.

1-чи къауум: Ленаны сочинениясын окъуйдула

2-чи къауум: Лена бла Назифаны тюбешгенлерин табаргъа, окъургъа.

3-чю къауум: Айтекни тенглери джазгъан къагъыт.

V . Класс соруула бла ишлейди.

1. Сабийле, «Адам къатында адам елмейди» деген эпиграфны къалай ангылайсыз? Не магъанасы барды?

2. Халал джюрекли адамгъа кимлени санаргъа боллукъду?

3. Назифа Аминачыкъдан къалай айырылгъан эди? Ким къысха хапарын айтыр?

4. Назифа къонакъ юйден не ючюн кетеди?

5. Лена ким бла къалады?

6. Ол къайры кетеди?

Дерсни аягъы «Алтын джумарыкъ» деген джыр бла бошалады…