Մայրենին մաթեմատիկայում

Մայրենին` մաթեմատիկայում

Մաթեմատիկան` մայրենիում

Խաղ-մրցույթ

Խաղի կանոններ

• Խաղը նախատեսված է չորրորդ դասարանի աշակերտների համար: Խաղի անցկացման նպատակն է աշակերտներին տեսանելի դարձնել մայրենի լեզվի և մաթեմատիկա առարկաների անբաժանելի կապը: Խաղին միաժամանակ կարող է մասնակցել 4 թիմ: Այն բովանդակում է մի քանի բաժին-փորձություն, որոնցից առաջինին` Ñ այ մաթեմատիկոսների ներկայացմանը, հարկավոր է աշակերտներին նախապատրաստվել կանխավ` խաղի մեկնարկից մի քանի օր առաջ, որպեսզի հնարավորություն ունենան լավագույնս ներկայանալ: Աշակերտներն, ըստ ցանկության, կարող են ընտրել որևէ մաթեմատիկոսի և ներկայացնել նրա կյանքն ու գործունեությունը: Այս փուլում գնահատվում է աշակերտների բանավոր խոսքը: Ռեբուսները տրամաբանական առաջադրանքներ են, որոնց հիմքում ընկած է բառակազմական աշխատանք: Թաքնված թվեր բաժինը առաջադրում է տրվող նախադասություններում գտնել թաքնված թվերը: Տրվող առաջադրանքների լուծմանը մասնակցում են թիմի բոլոր անդամները: Մաթեմատիկական թելադրություն առաջադրանքի կատարմանը մասնակցում ¿ յուրաքանչյուր խմբից 2 աշակերտ, որոնցից մեկը հանդես է գալիս թելադրողի, մյուսը` գրողի դերում: Բոլոր թիմերին առաջադրանքները տրվում են միաժամանակ, բացառությամբ մաթեմատիկական թելադրության: Այս փուլում գնահատվում է և թելադրող աշակերտի մաթեմատիկական խոսքը, և գրողի կատարողական ճշտությունը: Խաղի վերջին փուլում առաջադրվում »Ý կազմել տրամաբանական խնդիրներ համապատասխան տրված ասացվածքների կամ հեքիաթների: Խաղի ավարտին խաղավարի կողմից տրվում են լրացուցիչ տեղեկություններ, որոնց միջոցով աշակերտներին տեսանելի է դառնում մարդու կյանքում մայրենի և մաթեմատիկա առարկաների ներդաշնակ ու միաձույլ ÉÇÝ»Éը:

Խաղ- մրցույթ

• Հայ մաթեմատիկոսների ներկայացում
•  
• Ռեբուսներ
•  
• Թաքնված թվեր
•  
• Մաթեմատիկական թելադրություն
•  
• Խնդրի կազմում
•  
• Տեղեկություններ

Ռեբուսներ

ՌԵԲՈՒՍ N 1

1.Կռահելով առաջին տողի փակագծում գրված բառի ստացման ձևը` լրացրե´ք երկրորդ տողի փակագիծը:

2.Փորձե ´ ք կազմել երրորդ տողը:

ՇԵՐԱՄ (ԵՐԱԿ) ԱԿՆՈՑ

ԴԱՓՆԻ ( * * * * ) ՍԵՂԱՆ

* * * * * (ԱՏԱՄ) * * * * *

ՌԵԲՈՒՍ N 2

1.Կռահելով առաջին տողի փակագծում գրված բառի ստացման ձևը` լրացրե´ք երկրորդ տողի փակագիծը:

2. Փորձե´ք կազմել երրորդ տողը:

ՎԱՐԱԿ (ԱԿՈՍ) ՀԵՐՈՍ

ԿԱՐԱՍ ( * * * * ) ՏԱՇԵՂ

* * * * * (ԱՎԱԶ) * * * * *

ՌԵԲՈՒՍ N 3

1.Կռահելով առաջին տողի փակագծում գրված բառի ստացման ձևը` լրացրե´ք երկրորդ տողի փակագիծը:

2. Փորձե´ք կազմել երրորդ տողը:

  ԱՌՆԵՏ (ԱՌԱԿ) ՀԵՆԱԿ

ԵՐԵԿՈ ( * * * * ) ՀՈՎԱԶ

* * * * * (ԱՊՈՒՐ) * * * * *

ՌԵԲՈՒՍ N 4

Կռահելով առաջին տողի փակագծում գրված բառի ստացման ձևը` լրացրե´ք երկրորդ տողի փակագիծը:

Փորձե´ք կազմել երրորդ տողը:

  ԼՈՒՍԱՆ (ՍԱՐԴ) ԱՐԴՈՒԿ

ԱՎԱՐՏ ( * * * * ) ԽՈՏԱՆ

* * * * * (ՄԱՐՏ) * * * * *

Թաքնված թվեր

2 7 8 9 10

Գտե´ք թաքնված թվերը

N 1

Մութ էր, ալիքը խփվեց ափին ընկած մամռոտ, կանաչ որսանավին:

8, 6, 9, 4

Գտե´ք թաքնված թվերը

N 2

Այո´, Թորոսը գիտեր այն հին գաղտնագրի մասին. ընկերն իրեն տվեց :

7, 5 9, 6

Գտե´ք թաքնված թվերը

• N 3

• Մութն ընկած բարձրացանք մերկ ու չոր սարալանջին` ընտիր ուրց քաղելու:

8, 2, 4, 9

Գտե´ք թաքնված թվերը

• N 4

Այս գիշե՞ր եք տալու թռչունին ընտրված կերատեսակը,

թե՞ կրկին իր չոր սնունդը :

3, 8, 9, 4

Մաթեմատիկական թելադրություն

Մաթեմատիկական թելադրություն -1

Մաթեմատիկական թելադրություն -2

Մաթեմատիկական թելադրություն -3

Մաթեմատիկական թելադրություն -4

Խնդիրների կազմում

Կազմե´ք խնդիր` օգտվելով հետևյալ ասացվածքից:

Յոթ չափի´ր,

մեկ կտրի´ր:

Կազմե´ք խնդիր հետևյալ հեքիաթի շուրջ:

Ինչ-որ ժամանակ մի բարի ու խելացի գյուղացի է ապրել աշխարհում: Նա եղել է շատ աշխատասեր ու արդարամիտ: Բայց արի ու տես` նա հինգ որդի ուներ, որոնցից միայն առաջնեկն էր աշխատասեր և բարի: Մյուսները չար էին, և միայն մեկը`կույր:

Կազմե´ք խնդիր` օգտվելով հետևյալ զրույցից:

• Մի մարդ եկավ Սոկրատեսի մոտ և ասաց.
• -Գիտե՞ս, թե ինչ ասաց քո մասին քո ընկերը:
• - Սպասի´ր,- ասաց նրան Սոկրատեսը, -նախ երեք անգամ անցկացրու քամիչի միջով այն, ինչ ուզում ես ասել: Նախ` արդարության, ապա` բարության, վերջում` օգտակարության քամիչով:

Կազմե´ք խնդիր` օգտվելով հետևյալ ասացվածքից:

Լսողին մեկ ասա, չլսողին` հազար ու մեկ:

Գիտե՞ք , որ…

Աշխարհի ժողովուրդները խոսում են մոտ 2000 լեզուներով, որոնց շարքում խոսողների թվով հայե-րենը գրավում է 38-րդ տեղը: Հայոց լեզվով խոսում է մոտ 500000 մարդ:

• Լեզուներից միայն 13-ով խոսում են միայն 50 միլիոնից ավելի մարդիկ` չինարեն, հինդի, անգլերեն, իսպաներեն, ռուսերեն, գերմա-ներեն, ճապոներեն, ինդոնեզական լեզու, պորտու-գալերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն, բենգալերեն, իտալերեն: Ով տիրապետում է այդ լեզուներին, կարող է հաղորդակցվել աշխարհի բնակչության երկու երրորդ մասի հետ:
•  

• Հայերենը այն տասը լեզուներից է, որոնցով ամենից վաղ են տպագրական տառեր ձուլել` գերմաներեն, իտալերեն, ֆրանսերեն, ֆլամանդերեն, եբրայերեն,արաբերեն,անգլերեն, սլավոներեն:
•  

Առաջին հայ տպագիր գիրքը լույս է տեսել Վենետիկում (Իտալիա) 1512 թվին, «ՈՒրբաթագիրք» բժշկարանը` տպագրության գյուտից 57 տարի հետո: Հայ առաջին տպագրիչը Հակոբ Մեղապարտն է:

• Մատնադարանի հազարավոր ձեռագրերի մեջ ամենամեծը Մշո Ճառընտիրն է, որն ունեցել է հետաքրքրական ճակատագիր: 1204 թվին սելջուկներն սպանում են այս ձեռագրի տիրոջը և կողոպտում ունեցվածքը: Հայերը հավաքում են 4000 դրամ, ետ են գնում ձեռագիրը և պահում Մշո Առաքելոց վանքում: 1915 թվին գաղթողներն իրենց հետ տանում են գիրքը, որը կշռում էր 2 փթից ավելի: Ձեռագիրը բաժանում են երկու մասի. մի մասը հասցնում են Էջմիածին, մյուսը թաղում են Էրզրումի եկեղեցու բակում, որը հայտնաբերվում է պատահաբար և հետագայում միացվում մյուս կեսին: 19 թերթ Վենետիկի Մխիթարյանների մոտ է:

• Աշխարհի ամենամեծ գրքերից մեկը պահվում է Նյու Յորքի թանգարանում: Գրքի բարձրությունը 3 մետր է, հաստությունը` 1 մետր:

• Ամենափոքր գիրքը լույս է տեսել Իտալիայում 1896թ.` 16 մմ երկարությամբ, 11 մմ լայնությամբ, մոտավորապես բթամատի չափ:

• Ամենահամառոտ գիրքն ունի ընդամենը 2 էջ, և բովանդակությունն արտահայտվում է երկու բառով` «Պատերա՞զմ: Ո´չ:»: Գիրքը լույս է տեսել 1965 թվականին Հարավսլավիայում:

Խաղ-մրցույթի գնահատման համակարգը

• Մրցույթի յուրաքանչյուր բաժինն ունի իր գնահատման առավելագույն միավորը.
• Հայ մաթեմատիկոսների ներկայացում /առավելագույնը 5 միավոր/

• Ռեբուսներ /առավելագույնը 3միավոր /

• Թաքնված թվեր /առավելագույնը 4 միավոր/

• Մաթեմատիկական թելադրություն / 5 միավոր կառուցման և 2 միավոր ճիշտ թելադրման համար/

• Խնդրի կազմում /առավելագույնը 5 միավոր/

• Տեղեկություններ