Логикалык операциялар — 7-класс

АЧЫК САБАК

Компьютер жана мобилдик түзүлүштөрдөгү

логикалык операциялардын негиздери

📱 МОБИЛДИК ТҮЗҮЛҮШ

💻 КОМПЬЮТЕР

⚙ ЛОГИКА

7-класс | Информатика

Логика — так ой жүгүртүүнүн жана чечим кабыл алуунун негизи.

02

Сабактын максаты жана милдеттери

🎯 САБАКТЫН МАКСАТЫ

📋 МИЛДЕТТЕРИ

• Логикалык операцияларды айырмалоо

• Чындык таблицасын толтуруу

• Күнүмдүк жашоодон мисал келтирүү

• Алгоритмде шарттарды колдонуу

Окуучулар логикалык операциялардын негиздерин түшүнүп, AND, OR, NOT жана XOR амалдарын мисалдар аркылуу колдонууга үйрөнүшөт.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

03

Негизги түшүнүктөр

ЛОГИКА

0 ЖАНА 1

ЧЫН / ЖАЛГАН

Эрежелерге таянып ой жүгүртүү жана чечим чыгаруу.

Компьютер маалыматты экилик система менен иштетет.

Логикалык шарттын жыйынтыгы чын же жалган болот.

Эстеп кал: логикалык операциялар компьютерге шарттарды текшерүүгө жана туура чечим тандоого жардам берет.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

04

Логикалык операциялардын түрлөрү

OR (ЖЕ)

AND (ЖАНА)

∨

∧

Эки шарт тең чын болсо гана жыйынтык чын.

Кеминде бир шарт чын болсо, жыйынтык чын.

NOT (ЭМЕС)

XOR (ӨЗГӨЧӨ ЖЕ)

¬

⊕

Маанини тескерисине өзгөртөт: чын → жалган.

Эки шарттын бирөө гана чын болсо, жыйынтык чын.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

05

Чындык таблицалары

AND (ЖАНА)

OR (ЖЕ)

OR (ЖЕ)

AND (ЖАНА)

A ∨ B

B

A

A

B

A ∧ B

0

0

0

0

0

0

1

1

0

0

1

0

1

0

1

0

0

1

1

1

1

1

1

1

XOR (ӨЗГӨЧӨ ЖЕ)

NOT (ЭМЕС)

NOT (ЭМЕС)

XOR (ӨЗГӨЧӨ ЖЕ)

A ⊕ B

B

A

¬A

A

0

0

0

1

0

1

1

0

1

1

0

1

0

1

1

0

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

06

Практикада колдонулушу

МОБИЛДИК ТҮЗҮЛҮШТӨ

КҮНДӨЛҮК ЖАШООДО

КОМПЬЮТЕРДЕ

• Сырсөздү текшерүү

• Экран кулпусун ачуу

• Эгер жамгыр жааса ЖАНА суук болсо — жылуу кийин

• Программадагы if / else шарттары

• Wi-Fi жана учак режими

• Эгер автобус ЖЕ метро келсе — жолго чыгуу

• Файлга кирүүгө уруксат берүү

• Колдонмонун уруксаттары

Логикалык операциялар түзүлүштөргө шарттарды текшерип, аракет тандоого жардам берет.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

07

Мисалдар менен түшүнөбүз

2. OR МИСАЛЫ

1. AND МИСАЛЫ

A = 0, B = 1

A = 1, B = 1

A OR B = 1

A AND B = 1

Эки шарт тең чын.

Бир шарт чын болсо жетиштүү.

4. XOR МИСАЛЫ

3. NOT МИСАЛЫ

A = 0

A = 1, B = 0

NOT A = 1

A XOR B = 1

Маанини тескерисине өзгөртөт.

Бирөө гана чын.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

08

Практикалык тапшырмалар

ТАПШЫРМА 1. ЖЫЙЫНТЫКТЫ ТАП

ЖУПТА ИШТӨӨ

• A = 1, B = 0 болсо: A AND B = ?

• A = 1, B = 0 болсо: A OR B = ?

• A = 0 болсо: NOT A = ?

• A = 1, B = 1 болсо: A XOR B = ?

1-окуучу шартты айтат.

2-окуучу логикалык операцияны тандайт.

ТАПШЫРМА 2. МИСАЛ ОЙЛОП ТАП

Ар бир жоопту негиздеп түшүндүргүлө.

Телефондо же компьютерде логикалык шарт колдонулган бир жагдайды айтып бер.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

09

Практикалык тапшырма: код

PYTHON МИСАЛЫ

ОЙЛОНУП КӨР!

a = True

b = False

print("AND:", a and b)

print("OR:", a or b)

print("NOT a:", not a)

print("XOR:", a != b)

• Коддо a жана b кандай мааниге ээ?

• AND эмне үчүн False чыгарат?

• OR кандай жыйынтык берет?

• XOR ордуна a != b эмне үчүн колдонулган?

Мугалим менен талкуула.

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

10

Баалоо критерийлери

1

Теориялык суроолорго туура жооп берет.

2

Чындык таблицасын туура толтурат.

3

AND, OR, NOT, XOR операцияларын айырмалайт.

4

Практикалык тапшырманы аткарып, жообун түшүндүрөт.

Ар бир туура жооп — ийгиликке бир кадам!

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

11

Сабактын жыйынтыгы

• Логикалык операциялар шарттарды текшерүүгө жардам берет.

• AND — эки шарт тең чын болгондо чын.

• OR — жок дегенде бир шарт чын болгондо чын.

• NOT — маанини тескерисине өзгөртөт.

• XOR — бир гана шарт чын болгондо чын.

Логика — туура чечим кабыл алуунун ачкычы!

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК

12

Үй тапшырмасы

ҮЙГӨ АТКАРУУ ҮЧҮН

СУРОО?

• AND, OR, NOT жана XOR операцияларын дептерге жазып, ар бирине мисал келтир.

• Эки логикалык операция боюнча чындык таблицасын түз.

• «Менин түзүлүшүмдө логика кайда колдонулат?» деген темада 4–5 сүйлөм жаз.

Кайсы логикалык операцияны күнүмдүк жашоодо көбүрөөк колдонобуз деп ойлойсуң?

Ийгилик! ✨

ИНФОРМАТИКА • 7-КЛАСС • АЧЫК САБАК