СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Коптуктун элементеринин саны

Категория: Математика

Нажмите, чтобы узнать подробности

5-класстын окуу китебинен

 

Просмотр содержимого документа
«Коптуктун элементеринин саны»

  • . Көптүктүн элементтеринин саны



Көптүк – аныкталган объекттердин жыйындысы. Көптүктү түзгөн объекттер көптүктүн элементтери деп аталат. Көпчүлүк учурда, тиги же бул белгилер менен аныкталуучу көптүк элементтеринин санын аныктоо зарылчылыгы туулат. Көптүктөрдү бириктирүүдө кайталан-ган элементтер бир гана жолу жазылат.



Эки көптүктүн биригүүсүнүн элементтеринин саны ар бир көптүк-түн элементтеринин сандарынын суммасынан бул көптүктөрдүн ке-силишинин элементтеринин санын алып салган айырмага барабар.



Адатта, көптүктүн элементтеринин санын аныктоо үчүн Эйлер-Венндин диаграммаларын колдонушат. Биздин окутуу тажрыйбабыз, эки башка мүнөзгө ээ көптүкчөлөрдөн түзүлгөн көптүктөр үчүн, табли-ца ыкмасы ыӊгайлуу жана түшүнүктүү экендигин көрсөтөт.



Окуучулар бул темага көӊүлдөнүп жана ырахаттануу менен масе-ле ойлоп табарын белгилей кетсек болот.



Аларга, Сиздердин классыӊардагы, жашаган жериӊердеги, жомок-тордогу, популярдуу фильмдердеги маалыматтарды колдонуп, ма-селелерди түзүүнү сунуштаӊыз. Албетте, эреже боюнча, окуучулар түзгөн маселелерди редакциялоо керек, бирок, окуучулар сунуштаган сюжеттер жана каармандар көп учурда кызыктуу болот.



Биздин сөздү бекемдөө үчүн, Сиздердин көӊүлүӊүздөрдү 5-класс-тын окуучусу ойлоп тапкан маселеге буралы.



Маселе



ДАР шаарында 1700 үй-бүлө бар. Алардын 980инде «Тойота» мар-касындагы, 650сүндө «Мерседес» маркасындагы автоунаалары бар. «Тойота» дагы, «Мерседес» дагы маркасындагы автоунаалары бар үй-бүлөлөрдүн саны – 442. Канча үй-бүлөнүн «Тойотасы» да, «Мерседеси» да жок?



Чыгарылышы



Таблица түзөлү.




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442


650





«Мерседес» жок









980


1700









13

Издательство



1700 − 980 = 720; 1700 − 650 = 1050 болгондуктан:




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442

a

650





«Мерседес» жок

b

x

1050






980

720

1700







алабыз.

a, b, х тардын маанилерин эсептеп табыш үчүн жана калган клетка-ларды толтуруу үчүн, анын маанисин, биринчи жолчодогу маалымат-тарды колдонуп эсептейли: а = 650 − 442 = 208.






«Тойота» бар

«Тойота» жок









«Мерседес» бар


442

208

650








«Мерседес» жок


b

x

1050










980

720

1700






Мындан ары, экинчи мамыча боюнча: x = 720 − 208 = 512.

Чыгарылыш алынды.













«Тойота» бар

«Тойота» жок









«Мерседес» бар


442

208

650








«Мерседес» жок


b

512

1050










980

720

1700









Жыйынтыгын текшерүү үчүн биринчи мамычанын b = 980 − 442 = 538 маалыматтарын колдонсо болот.




«Тойота» бар

«Тойота» жок






«Мерседес» бар

442

208

650





«Мерседес» жок

538

512

1050






980

720

1700







Экинчи жолчодогу сандар талапка жооп берерин тастыктоо калды:

538+512=1050.



Эмесе, коюлган суроого жооп: 512 үй-бүлө «Тойотага» да, «Мер-седеске» да ээ эмес.