Муниципальное казённое общеобразовательное учреждение
«Каякентская средняя общеобразовательная школа № 3»
Конспект урока
Класс: 10
Предмет: родной язык
Тема: «Числительное. Виды числительных по значению»
Образовательная технология: развивающая технология, здоровьесберегающиие технологии, игровые технологии.
Учитель: Телеева Эйнура Магомедсаидовна
Дарсны темасы: Санавлукъ. Санавлукъну маънасына гере тюрлюлери.
Дарсны муратлары:
1.Санавлукъну гьакъында билеген англавларын яшланы ачыкъ этмек, алдагъы дарсларда алгъан билимлерин беклешдирмек. Оьзбашына юрюлюген ахтарыв ишни натижасында янгылыкъланы уьйретмек.
2.Оьзбашына билим алдырмакъ, гьакълашыв ва пайдалы маълумат топлав имканлыкъларын яшланы оьсдюрмек.
3.Яшланы тил культурасын артдырмагъ , чебер сезивню тарбияламагъа уьйретив.
Къурулушуна гёре дарс – беклешдирив дарс.
1.Къурум мюгьлет.
Сынавун мекенлешдирив, токъташдырыв.
1 Слайд.
Атам юзюмлени къыркъа.
Яшлар денгизде юзе.
Мингсолтан ишден къайтды.
Яшлар, жумлаланы охугъуз, язып алыгъыз, ичиндеги сёзлеге тергев беригиз, санавлукълар булан байлавлу сёзлени язып алыгъыз, нечик этилгенни ачыкъ этип айтыгъыз.
Яшлар айталар.
Къыркъа (не эте?) – ишлик - баш къалиби –къыркъмакъ.
Тамуру - къыркъ – санав англата ( сорок).
Юзе (не эте?) баш къалиби – юзмек, тамур юз – санав англата (сто)
Мингсолтан – минг – санавлукъ.
Уьйге берилген иш тергеле, къыйматлар салына.
Слайд 2. Беклешдирив учун тапшурувлар.
1.Уьчевню айырдылар.
2. Биринчи кагъыз йиберилди.
3.Дарс башланмагъа ярым сагьат къалгъан.
4. Эки яш оьрге гетерилди.
Яшлар тергев бересиз жумлалагъа.
Биринчи жумланы охуйбуз. Санавлукъну табабыз
Уьчевню (нечевню?) жумлада толумлукъ, къошумчасы - -ев –
Жыйылыш маъна бере. Русча булай санавлукълагъа собирательные числительные деп айтыла.
Экинчи жумладагъы санавлукъ – биринчи белгилевюч болуп гелген, бу да гезик санавлукъ.
Уьчюнчю жумлагъа тергев бериле.
Санавлугъу – ярым (нече? уьлюш санавлукъ - дробное числит. деп айтабыз русча.
Дертюнчю жумлада санавлукъ – эки (нече?) - сав санав англатагъан санавлукъ – количественные числит. русча.
Яхшы, яшлар, сиз арив толу жаваплар бердигиз.
Бары жумлаларда къолланагъан къайсы санавлукълардыр?
- Уьчевню, биринчи, ярым, эки – гьар тюрлю саавлукълар къоллангъан, жумлада тюрлю –тюрлю рольланы да кюте.
Слайд 3. Суратгъа тергев беригиз.
Авуздан жумлалар къурабыз, санавлукъланы да къоллама герек бола.
Яшлар тюз жаваплар бере.
Китап булан ишлев
Тапшурув № 234, бет 81
Слайд 5. Къумукъ тилни гьакъында шиърудан гесек.
Арив, къызны юзюдей,
Енгил сююв сёзюдей.
Ятларына сувукъ тил,
Досларына ювукъ тил,
Ана тилим, къумукъ тил.
Текстге тергев бериле.
Нени гьакъында айтылагъанны ачыкъ этиле (ана тилге бакъгъан сююв гёрюне...)
Бу сатырланы ичинде санав булан байлавлу сёз бармы экен?
Яшлар айталар – юзюдей – юз деген санавлукъ бар.
Слайд 6. Ребуслар яда ребуслу жумлалар.( Яшырылгъан санавлукъланы излейик)
Мююз, сюзе, бирев, беки, алтын,гюч, гюч … - ( Г3, Б2, М 100…)
Анам сюзгючню илди.
Тананы мююзю сынгъан.
Слайд 7. Бёлюклер булан ишлев.
Ким кёп «игитлик» булан байлавлу айтывлар язажакъ.( ичинде санавлукълар болсун)
Рефлексия.
Яшлар, бугюнгю дарсда сизге четимликлер ёлукъдуму?
_Яшлар айталар.
Яшлар, сиз дарсны не ерин ушатдыгъыз?
Яшлар айталар.
Дарсны къайсы ерин бек ушатдыгъыз? Не учун кепигизге гелди?
Яшлар айталар.
Слайд 8. Уьйге иш.
Санавлукъланы такрарлайсыз, язмагъа иш адабият асарлардан санавлугъу булангъы беш жумла язасыз, беш къыймат салгъанларым «Яшырылгъан санавлукълары» булангъы уьч-дерт жумла язажакъ.(Юз сугъарма – гюз сугъар.)
Дарс битди, кёп савболугъуз, яшлар!
-