Химия презентация

Металлдардын мезгилдик

системадагы алган орду

жана атомдорунун

өзгөчөлүктөрү

Сабактын максаты:

• Мезгилдик системанын жардамы менен металлдардын касиеттерин, өзгөчөлүктөрүн окуп үйрөнүү.

Металлдар – жалпы касиеттерге ээ болгон заттардын тобу

Металлдар I – III топтун негизги топчосунун жана IV-VIII топтун жардамчы топчонун элементтери

I топ

Na

II топ

Mg

III

топ

IV

Al

топ

Ti

V

топ

VI топ

V

Cr

VII топ

VIII топ

Mn

Fe

Задание. Самостоятельно в тетради допишите представителей групп, являющиеся металлами.

ХЭМС-гы 109 элемент металл б.э.: көк, жашыл жана күлгүн түскө боёлгон элементтер (H жан He тышкары)

Элементтин мезгилдик системадагы орду анын атомунун түзүлүшүн көрсөтөт

Мезгилдик системадагы элементтин орду

Атомдорунун түзүлүшү

Мезгилдик системадагы элементтин катар саны

• Атомдун ядросунун заряды Электрондордун жалпы саны

Топтун номери

• Сырткы энергетикалык деңгээлдеги электрондордун саны.
• Элементтин валенттүүлүгүн, кычкылдануу даражасын көрсөтөт.

Мезгилдин номери

• Энергетикалык деңгээлдердин саны.
• Сырткы энергетикалык деңгээлдеги топчолордун саны.

Запишите в тетради данную инструкцию об анализе элемента по положению в ПС.

Металлдардын өзгөчөлүгү

1. Акыркы энергетикалык деңгээлдеги электрондордун санынын көптүгү ( 1-3)

2. Салыштырмалуу атомдук радиустун чоңдугу ( анткени металлдар мезгилдердин башында жайгашкан)

Металлдар буд эки жөндөмүнөн алардын негизги касиети келип чыгат: күчтүү калыбына-келтиргичтик жөндөмдүүлүгү, сырткы электрондорун оң заряддалган ион абалына өтүү менен берүү жөндөмдүүлүгү.

Металлдардын атомдору электрондорду кабыл алалбайт жана кычкылдандыргыч боло албайт.

Ме ē –рун оңой берип коёт:

Ме 0 – n ē ⇆ Me n+

металлдын металлдын атому иону

Металлдык байланыш

 Аныктама

• Металлдардын атомдорунун жана иондорунун арасындагы электрондордун жупташуусунан пайда болгон байланыш металлдык д.а .

Металлдардын металлдык байланыш менен шартталган металлдардын касиеттери

• Катуулук
• Тыгыздык
• Электр өткөрүмдүүлүк
• Жылуулук өткөрүмдүүлүк
• Ийилчээктик
• Металлдык жаркыроо

Химиялык металлдык байланыш - байланыштын делокализацисы, анткени көп эмес сандагы электрондор бир убакта көптөгөн ядролорду байланыштыруусу; - валенттүү электрондор электронейтралдуу болгон металлдын баардык жерлерин эркин кыймылда болуусу; - багыт жана каныгуу ээ болбоосу менен мүнөздөлөт.

Натрийдин атомунун модели

Натрийдин атомунун электрондук түзүлүшү

Металлдардын кристаллдык торчосу

тетрагоналдуу

Тетрагоналдуу, борбордук

көлөмдүү

ромбоэдрикалык

гексагоналдуу

Куб түрүндө

Куб - борбордук көлөмдүү

Куб, грандык борбордуу

Металлдардын касиеттери алардын атомдорунун түзулүшү менен аныкталат.

Металлдын касиети

Касиеттеридин мүнөздөмөлөрү

Катуулук

Сымаптан башка баардык металлдар, жөнөкөй шарттарда катуу заттар. Эң жумшагы – натрий, калий. Аларды бычак менен кессе болот; эң катуу металл: хром – айнекти да чийип салат.

Тыгыздык

Металлдар жеңил (тыгыздыгы 5г/см 3 ) жана оор (тыгыздыгы 5г/см 3 көп болгон) болуп бөлүнөт.

Эригичтүүлүк

Металлдар бат жана кеч эригичтүү болуп бөлүнөт

Электр жана жылуулук өткөрүмдүүлүк

Ар кайсы тарапка кыймылдаган электрондор электрдик чыңалуунун таасири астында багытталган кыймыл алып, натыйжада электр тогу пайда болот.

Металлдык жалркыроо

Атом аралык боштукту толтуруучу электрондор жарык нурларын чагылдырат, айнек сыяктуу өткөрүп жибербейт.

Ийилчээктик

Металлдык торчосу бар кристаллдарга болгон механикалык таасир атомдордун катмарларын жылуусуна гана алып келет жана байланыштын үзүлүүсү байкалбайт, ошондуктан жогорку ийилчээктик менен мүнөздөлөт.

Жыйынтыктар: 1. Металлдар – сырткы энергетикалык деңгээлде 1-3, кээде 4-6 электронго ээ болгон элементтер. 2. Металлдар – атомдору сырткы (кээде астынкы) электрондук катмардан оң заряддалган иондук абалга өтүү менен электрондорун берип койгон химиялык элементтер. Металлдар – калыбына келтиргичтер. Бул сырткы катмардагы электрондордун санынын аздыгынан жана атомдордун радиусунун чоңдугуна байланыштуу электрондордун ядро тарабынан бекем кармалбагны менен шартталган.

Сабактын жыйынтыгы(релаксация)

Фразаларды толуктагыла:

• Бүгүн мен….. Үйрөндүм

• Кыйын болгону…

• Сабактан кийин… түшундүм

• … ..жасаса жакшы болмок.