Химия презентация

Альдегиддердин касиеттери жана алынышы

Аткарган:

Сабактын жүгүртмөсү

• Альдегиддердин аныктамасы
• Физикалык касиеттери
• Химиялык касиеттери
• Альдегиддердин алынышы

Альдегиддер

Альдегиддер – молекулаларында көмүрсуутектик радикал жана суутектин атому менен байланышкан карбонильдик группаны камтыган органикалык зат.

О

О

С

С

─

─

Н

Карбонилдик группа

О

Альдегиддик группа

С

R ─

Н

Жалпы формуласы

Физикалык касиеттери

• Жөнөкөй кумурска альдегиди – аябай курч жытка ээ газ. Башка төмөнкү альдегиддер – сууда жакшы ээриген суюктуктар.

• Альдегиддер муунтуучу жытка ээ. Бирок көп жолку суюлтуу менен жагымдуу жытты алса болот.

• Альдегиддер спирттерге караганда төмөнкү температураларда кайнайт. Бул альдегиддердеги суутектик байланыштын жок болгонуна байланыштуу.

• Ошол эле учурда альдегиддерин кайноо температурасы аларга молекулалык массасы барабар болгон көмүрсуутектерге караганда жогору, бул альдегиддердин жогорку уюлдуулугу менен байланыштуу.

Альдегиддердин химиялык касиеттери

Поликонденсация

реакциясы

Кычкылдануу реакциясы

Кошулуу

реакциясы

Полимердешүү

реакциясы

«Күмүш

Күзгү»

реакциясы

Гидрлөө

Кычкылдануу

Cu(OH) 2

Кошулуу

NaHSO 3

Химиялык касиеттери

Кычкылдануу реакциясы

R – C = O + [O] → R – C = O

Ι Ι

H OH

альдегид карбон

кислотасы

НСООН - метан (кумурска) кислотасы

СН 3 СООН - этан (уксус) кислотасы

3

Химиялык касиеттери

Аммиактуу эритме менен күмүштүн оксидинин кычкылдануу реакциясы - «Күмүш күзгү» - альдегиддерге сапаттык реакция болуп саналат.

O

O

СН 3 – С + Ag 2 O → СН 3 – С + 2Ag↓

H

OH

Химиялык касиеттери

Жездин гидроксиди (II) менен кычкылдануу реакциясы при нагревании – альдегиддерге сапаттык реакция болуп саналат.

O

O

СН 3 – С + Cu(OH) 2 → СН 3 – С + CuOH

OH

H

t 0

Cu 2 O

H 2 O

Химиялык касиеттери

Калыбына-келүү реакциясы

Суутек менен туура келүүчү спирттерге калыбына-келүү реакциясы - гидрлөө

Ni

СН 3 – С - ОH + Н 2 → CH 3 – CH 2 – OH

этаналь этанол (ацетальдегид) (этил спирт)

Химиялык касиеттери

Поликонденсациялоо реакциясы

(n+1)С 6 Н 5 ОН+nНСОН→[-CH 2 –C 6 H 3 OH - ] n-1 +nH 2 O

фенол формаль- фенолформальдегид

дегид чайыры

Альдегиддерди алуу

1. Биринчилик спирттердин кычкылдануусу (дегидрлөө) менен:

Өндүрүштө

Cu,t

СН 3 СН 2 ОН → CH 3 COH + H 2 ↑

этанол этаналь

Лабораторияда

t

СН 3 СН 2 ОН + CuO → CH 3 COH + H 2 O+ Cu

этанол кара этаналь кызыл

жашыл алманын жыты

Альдегиддерди алуу

O

t 0

CH 3 – CH 2 – OH + CuO →CH 3 – C + Cu + H 2 O

H

Альдегиддерди алуу

2. Кучеровдун реакциясы:

Hg 2+

СН≡СН + Н 2 О → СН 3 СОН

ацетилен уксус альдегиди