“Химия ?леміне саяхат”

О?т?стік ?аза?стан облысы Сайрам а?даны № 28 “А?бай” Жалпы орта мектебіні? Химия п?ніні? м??алім     Раззакова  Ирада     Рустамбак?ызы.

Бізді? заманымызда химия ?ылымыны? дамуы ешкім ушін жа?алы? емес. ?ай жа??а ?араса?та химияны? ?ажайыптарын к?реміз.Б?л ?ылымды та?ыда дамыту ушін,б?л ?ылым?а деген ?ызы?ушылы?ын арттыру ушін бугінгі  “Химия ?леміне саяхат”  атты интелектуалды сайысымызды ?ткізіп отырмыз.

Сайыс?а 4 о?ушы ?атысады. Жерге ?р бір о?ушы?а 40 шар т?різді сары, жасыл, ?ызыл, к?к ?а?аздар т?селеді.Ойынды бірінші болып 1номерін тап?ан о?ушы бастайды. Шарды? ішіне 1,2,3,4сандар жасырын?ан. Оны о?ушылар ілулі тур?ан  шардарды жарып біле алады. ?р туске белгіленген сура?тар ?ойылады. Упайы санын кубик к?рсетеді.Егер кубикті таста?ан кезде 6-ы санын к?рсеткен болса , дурыс жауап берсе о?ушы?а 6 упай ?осылады. Сайысты? с?ра?тары дауысты слайт т?рінде экранда шы?ып турады.

1.О?ушылар ?здерін таныстырады.

2.Бірінші  санды тап?ан о?ушы ойынды бірінші  бастайды,?ал?ан о?ушыларда сандарына сайке ойын бастайды.

Сары т?стегі сура?тар.( С?ра?-жауап)

1.Сілтілік метал ( Na).

2.Реттік номері 15-ке те? элемент (Р).

3. Реттік номері 8-ге те? элемент ( О ₂).

4.Ауада?ы к?лемдік пайызы 78%  (N).

5.Электронды? формуласы: 1s² 2s² 2p ²  ( О₂).

6.Ar 16-?а те? элемент (О).

7.Суды? агрегатты турі.  ( ?атты, суйы?, газ).

8. Электронды? формуласы: 3p⁶4s² (Са)

9.Электронды? формуласы: 3s² 3p ¹ (АІ)

10.Электронды? формуласы: 1s² 2s² 2p ⁶ 3s² 2s¹    ( Na) 

11.Жер ?ыртысында е? к?п тарал?ан элемент ( О₂).

12.Азотты?  оксидтену дарежесі (-3.+1.+2.+3.+4.+5.).

13.10 моль кукіртті? массаси (320).

14Электролиттер дененіміз не.(электор тогіні ?ткіз-н  заттар).

15.Бейэлектролиттер дегеніміз не.(электор тогіні  ўткізбей-н заттар)

16.Ауада?ы кислородты? к?лемі (21%).

17.Бейметалдарды? саны  (22).

18.Оргоноген элементтер деп ?андай элементтерге айтамыз.

                    (адам организымында кездесетін).

19. Ауада?ы азотты? к?лемі (78%).

20.Е? ?ымбат химиялы?  элемент(калифорний).

21.Е? ?ымбат металл(хром).

22. Жер ?ыртысында е? к?п тарал?ан металл  (АІ).

23.Е? бірінші табыл?ан металл  (Си).

24.Е? тез ерийтін металл  (Нg).

25. Таби?атта таза  куйінде кездесетін металл  (Аg).

26. Жер ?ыртысында е? аз кездесетін  элемент  ( At).

27.Инерт газдарды? е? ауыры  (Rn).

28.Тартібномері 20 ?а те? элемент  (Са).

29Периодты? жуені?  7ге те? горизонтал ?атары  (период)

30Элементтер т?ртіп номери нені білдіреді  (зарядты электрон санын).

Жасыл т?стегі сура?тар.(Химиялы? р-я турлері,

 бейорганикалы? заттарды? жіктелуі)

1.C=A+B+…  реакция турін аны?та. (айрылу)

2.A+B=C реакция турін аны?та.(бірігу)

3.AB+C=AC+B реакция турін аны?та.(орын  алу)

4.AB+C=CB+A реакция турін аны?та.( орын  алу )

5.AB+CD=AD+CB реакция турін аны?та.(алмасыну).

6.    BaCI₂+Na₂SO₄               BaSO₄+2NaCI реакция турін аны?та.(алмасыну).

7.  Fe(NO₃)₂+2KOH= Fe(OH)₂   + 2 KNO₃ реакция турін аны?та.(алмасыну).

8. Zn(OH)₂+2HCI      ZnCI₂+2H₂O реакция турін аны?та.(алмасыну).

9.  2KOH+MgSO₄= K₂ SO₄+Mg(OH)₂ реакция турін аны?та.(алмасыну).

10. Na₂CO₃+2HNO_3конц=2NaNO₃+H₂O+CO₂ реакция турін аны?та.(алмасыну).

 11. 2FeCI₃+3Ba(OH)₂=2Fe(OH)₃+3BaCI₂ реакция турін аны?та.(алмасыну).

12. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). H₂SO₄ (?ыш?ыл)

13. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). HNO₃ (?ыш?ыл)

14. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). H₂CO₃ (?ыш?ыл)

15. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). H₂SO₃ (?ыш?ыл)

16. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). HCI (?ыш?ыл)

17. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). CaO (оксид)

18. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). CO₂ (оксид)

19. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). AI₂O₃ (оксид)

20. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). P₂ O₅ (оксид)

21. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). SiO₂ (оксид)

22. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). SiO₂ (оксид)

23. Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). NaOH (гидроксид)

24.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). Fe(OH)₃ (гидроксид)

 25.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). Cu(OH)₂ (гидроксид)

 26.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). KOH (гидроксид)

27.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау). Ca(OH)₂ (гидроксид)

28.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау).   Cu CI₂ (туз)

29.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау).  Ca CO₃ (туз)

30.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау).  Na CI (туз)

31.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау).   Ag CI (туз)

32.Бейорганикалы? заттарды жіктелуі ( классификациялау).  Na NO₃ (туз)

?ызыл т?стегі сура?тар.  Химия п?ні, химия элементтері туралы ?ле?дер айтып беру.

К?к т?стегі сура?тар.  (??пия с?зді? кілтін аш).

Дір еткізіп маужыра?ан даланы,

Тау-тастары к?кке атылып барады.

Динамитпен жер ?опарып адамдар,

?ойнауынан асыл байлы? алады.          (Темір).

Т?рлі элемент-металдарды ба?алы

К?ктен емес, жерден іздеп табады.

Бар ?лем мен таби?атты билеген,

О, металдар, ??рметтейік адамды.      (К?міс).

Зауытында адамны?,

Жалтылда?ан ?? алдым.

Сол адамны? ?олында,

??лу болып жаралдым.  ( Алюминий).

Арда?тымын жасы?а да, к?рі?е.

Д?ниені? менмін к?ркі, ?рі де.

Толы?сы?ан тол?ан айдай жары?пын.

?лшемімін барлы? ба?а, нары?ты?.     ( Алтын).

Мада?та да жырла, металл, тірлікті,

Адам са?ан жан сап ?ойды, тіл бітті.

Жер –Ананы? ??рса?ынан шы?са? та,

??деп бізді, кескенде адам кіндікті.       (Мыс).

Табылса б?рын там т?мнан

??зірге к?п ?рбір  ?лкеде

?ымбат болды алтыннан

?андай метал ертеде?          (Алюминмй).

Сыныптан бір шы?пайды

Тимесе?із ж??пайды

Ж?рдемінсіз б?л затты?

О?ушы саба? у?пайды.        Бор  (Ca CO₃).

Кездесемін ауаны? ??рамында

?осылыстар менсіз сапа ??радыма?

Т?ра?ты элементпін ?арапайым

Менсіз м?мкін емес тыныс алу.     (Оттегі).

Бірі жанып, бірі ?олдап жануды

Екі элемент бізге б?рын танылды

?рт болып еді, с?ндіруге к?п адам

?осылысын алып, со?ан а?ылды.       (2H₂+O₂=2H₂O)

М?реге бірінші болып жетіп келген о?ушы же?імпаз аталып марапатталанады.

Ал Балалар, Балалар.

?олдары?ды жайындар

А? батамны берейін

?абыл етіп алы?дар

Жарат?ан ием сендерге

Оттекті? ?уатйн,

фосфорды? жары?ын,

Азотты? ?міршілігін  берсін.

Висмуттай а?,

Сурьмадай п?к болы?дар.

Барлы? элементтерді?

Энергиясын беріп

А?ылды ?л-?ыз болы?дар. Деп ая?талады.