Кенелердин түзүлүшү

Кенелердин түзүлүшү жана жашоо-тиричилиги

1

1

1

Жөргөмүш сымалдуулар классы

жөргөмүштөр

кенелер

чаяндар

түркүмү

түркүмү

түркүмү

1

1

Систематикасы

Жаныбарлар дүйнөсү

Көп клеткалуу жаныбарлар дүйнөчөсү

Муунак буттуулар тиби

Хелицерлүүлөр типчеси

Жөргөмүш сымалдуулар классы

Кенелер түркүмү

Өкүлү: Тайга кенеси

1

Сырткы түзүлүшү

1

Тайга кенеси – энцефалит оорусун козгоочу кене

1

Кенелердин өзгөчөлүктөрү

• Акарология- кенелер жөнүндө илим
• 54миң түрү бар
• Эктомителер, гемотофагдар
• 6-жуптуу буттарынын алдыңкы 1-жубунан хелицери, э кинчи жубунан педипальпалары пайда болгон
• Басуучу буттары - 4 жуп
• Сайып-кесүүчү ооз аппараты бар
• Эркектери ургаачыларынан кичине
• Оорулардын козгогучтарын алып жүрөт. М: иксод-келте, тайга-энцефалит, котур-котур оорусу, тукумчул

1

1

Кенелер

1. Кээ бир жырткычтык кылуучу кенелер айыл жана

токой чарбасында зыянкеч муунак буттууларды кырып жоготушу менен пайда келтирет. Мисалы, фитосеид кенеси кадимки желелөөчү кене менен күрөш жүргүзүүдө пайдаланылат.

2. Тайга кенеси – энцефалит оорусун козгойт. Нерв системасын жабыркатуучу оору

3. Иксод кенеси – келте оорусун таратат

4. Котур кенеси – котур оорусун пайда кылат. Кечкисин ургаачысы адамдын терисинин астынан жол салып ага жумурткасын таштайт.

5. Чаң кенеси – адамдардын ич кийимдеринде, журкан, шейшеп, жаздык, ж.б.жашап, тери эпидермиси менен азыктанат. Дем алуу органдарын жабыркатат

1

Мааниси

• Зыяндуу курт кумурскаларды жеп жок кылышат;
• Сапрофаг кенелер өсүмдүктөрдүн калдыктарын иштетип чыгып, топурактын асылдуулугун жогорулатат;
• Тайга кенеси- энцефалит оорусун, котур кенеси- тери астынан жол ачып жумурткаларын ташташат;
• Чаян, кара курт, бөйөндүн уулары адамды өлүмгө алып келет;
• Өсүмдүк кенелери түшүмдүүлүктү кыскартат.

1

1

Үйгө тапшырма

§25. 75-сүрөт, окуп келүү, негизги өзгөчөлүктөрүн айтып берүү

1