?ыш?ылдар туралы саба?

« Қышқылдар , алынуы , аталуы , қасиеттері »

Сабақтың мақсаты : Оқушыларды бейорганикалық қосылыстардың бірі болып келетін қышқылдар класымен, олардың жіктелуі мен номенклатурасымен таныстыру. Зерттеу әдісі арқылы қышқылдардың қасиеттерін анықтау және индикаторлар туралы түсінік беру, қышқылдармен жұмыс істеу ережелерімен таныстыру.

Білімділік: Қышқылдардың формуласын құрастыруға және оларды атауға үйрету. Қышқылдардың құрамын физикалық және химиялық қасиеттерін сипаттайтын химиялық реакция теңдеулерін жаза білуге баулу. Дамытушылық: Жаңа сабақпен өткен тақырыптарды ұштастыра отырып оқушылардың білімдерін одан әрі дамыту және өз беттерімен жұмыс істеу қабілеттерін, дағдыларын қалыптастыру. Ойлау, есте сақтау қабілеттерін дамыту. Тәрбиелік : Ұқыптылыққа, уақытты үнемдей білуге, қоршаған ортаны қорғауға тәрбиелеу.

Сұрақ-жауап әдісі: - Біреуі оттек болып келетін бинарлы қосылысты қалай атайды? - Ауа қандай газдардың қоспасы? - Сутекке сипаттама беріңдер. - Сутек қайда кездеседі? - Сутекті қандай заттардан алуға болады? - Сутек қандай заттармен әрекеттесе алады?

Қышқылдар дегеніміз молекуласы сутек атомдарынан және қышқыл қалдықтарынан тұратын күрделі заттар.

Сонымен, «Таныстыру» станциясы. Тапсырма № 1 Осы станцияда тұратын кейбір «тұрғындардың» аттары берілген. Оқулықтарыңдағы 91 беттегі № 8 кестені және тірек сызбаларды қолдана отырып, мына қышқылдарды ата және неге олай аталатынын түсіндіріп көріңдер. HCl, H 3 PO 4 , H 2 S, H 2 SO 4

Қышқылдардың жіктелуі

Бірнегізді

Екінегізді

Үшнегізді

Қышқылдардың жіктелуі

Оттекті

Оттексіз

Мына қышқылдар қандай белгілері бойынша бөлінген

HNO 3 - азот

HNO 2 - азотты

H 2 SO 4 - күкірт

H 2 SO 3 - күкіртті

H 2 CO 3 – көмір

H 2 SiO 3 - кремний

H 3 PO 4 - фосфор

H 3 BO 3 - бор

1. қышқылдар құрылысының ұқсастығы неде? 2. металдармен әрекеттескенде сутекті қандай атомдар орынбасады? 3. сутекпен байланысқан атомды немесе атомдар тобын қалай атайды? Қышқылдар дегеніміз метал атомдарымен орынбасуға бейім сутек атомдарынан және қышқыл қалдығынан тұратын күрделі заттар.

Қышқылдардың формулалары

H 2 OSOHBrNa 2 CО 3 MgBaH 2 CO 3 SO 4 KOH

H 3 PO 4 P 2 O 5 CaH 2 SKPHNO 2 CS 2 NH 3 O 3 C

HClBaSHKSHH 2 Na 2 OH 2 SiO 3 NaClH 2 SO 4

Тапсырма № 1 Берілген заттардың ішінен қышқылдарды теріп жазыңдар, оларды ата. HBr, NaHSO4, CuO, H2SO4, Ca3(PO4)2, H NO 3

Тапсырма № 2 Реакция теңдеулерін аяқтап, теңестіріңдер. Реакция типін анықтаңдар: Mg + Br2 … Al2O3 + НCl … Cu+ Н2SO4 … BaCl2 + Н2SO4 … .

1)Мына берілген заттардың қайсысы сұйытылған күкірт қышқылының ерітіндісімен әрекеттеседі:

• a) Ag;
• б) Al(OH) 3 ;
• в)Cu;
• c)CuO
• д)Cu(OH) 2 ;

2) Мына теңдеулерді аяқтаңдар;

Na 2 CO 3 +HCl→

NaOH+HCl→

Fe(OH) 3 +HNO 3 →

Mg+H 2 SO 4 →