Искергән сүзләр.

Искергән сүзләр.

• Зур бәхетләр
• сызганып эшкә бирелгәннән килә,
• Аһ! Оят,хурлык,
• түбәнлекләр иренгәннән килә.
• Булса калдырмак берәү
• ушбу җиһанда изге ат,
• Тир белән тапсын ашарын,
• итсен, әлбәт, иҗтиһад.
• Һәр олуг ъ лар
• эшләгәнлектән олуг ълык лар таба,
• “ Уйнады” дип бирмиләр
• ушбу җиһанда мәртәбә.
• Г.Тукай.(1911)

• ушбу
• җиһан
• иҗтиһад
• олугъ
• мөкаддәс

• өяз,сөңге -1нче төркем
• мәхәллә,ядрә - 2нче төркем
• инсан, аршын – 3 нче төркем
• арык, вә - 4 нче төркем

Искергән сүзләр

• өяз
• мәхәллә
• сөңге
• ядрә

• аршын
• инсан
• арык
• вә

• Мәгънәләре буенча 1нче баганадагы сүзләр- вакыт узу белән кулланылыштан төшеп калган предмет яки күренеш исемнәре. Аларны тарихи сүзләр дип атыйлар. Аларны бары тик тарихи хезмәтләрдә яки шул чор матур әдәбияты әсәрләрендә кулланалар.
• Ә икенче баганадагы сүзләр – хәзерге көндә дә булган предметларның, күренешләрнең искергән атамалары. Аларны архаизмнар дип атыйлар.

• Ишәк илә сандугач.
• Ишәк сандугачны күрде дә, аның янына килеп: “Тыңла әле, дустым! Миңа сине, ул сайрарга бик маһир, дип мактадылар. Менә мин үз колагым илә синең тавышыңны ишетмәкче вә яхшы-начарлыгына үзем хөкем итмәкче булдым”, - диде.
• Сандугач, дәрхаль үзенең һөнәрен күрсәтергә башлап,әллә тагы мең төрле көйләргә борып сайрарга кереште.
• Ул,бер чут-чут итеп куеп, бер сызгыра, бер назиканә генә тавышын әкренләтеп, бер бөтен урманга вак кына ядрә сибелгән кеби яңгыратып җибәреп, ничек тә булса матуррак сайрарга тырыша иде. (Г.Тукай)

• Имтияз алган бала .
• Тырышты бу бала, чын ләззәт алды инде тәхсилдән;
• Югары булды урны “афәрин”нән һәм дә “тәхсин”нән.
• Ни кушсаң да укый алды, ни әйтсәң шуны язалды;
• Балаларның арасында үзенә “имтияз” алды.
• Беренче кәррә мөмтаз булса бер инсан туганнан соң,
• Фәхерле имтиязларны алыр үскәч тә аннан соң.

• “ И сабыйлар! Эшләгез сез, иң мөкатдәс нәрсә-эш,
• Эш агачы һәрвакытта бик юмарт китрер җимеш.
• Яшьлегеңдә күп тырышсаң, эшкә бирсәң чын күңел,
• Каршыларсың картлыгыңны бик тыныч һәм бик җиңел”
• Г.Тукай