Интернат төрөппүттэрин уопсай мунньаҕа.

Интернат төрөппүттэрин уопсай мунньаҕа .

Көрүллэр боппуруостар:

1. 2025-2026 үөрэх сылын түмүк отчуота ( директор Иванов Е.Н.)

2. Үөрэх завуhун   сыллааҕы отчуота уонна 2026-2027 үөрэх сылын былаанын билсиhиннэрии. ( Осипова Н.М..)

3. Иитэр-үөрэтэр үлэ сыллааҕы отчуота уонна 2026-2027 үөрэх сылын былаанын билсиhиннэриитэ.( Олесова А.И..)

4. Бас иитээччи былырыыҥҥы үлэ туһунан билиһиннэрии.

5. Арааhынай боппуруостар. 

Интернат төрөппүттэрин уопсай мунньаҕа алтынньы ый 13 күнүгэр буолан ааста. Үөрэх сыла саҕаламмытынан эҕэрдэлээн туран, быйылгы үөрэх сылыгар туох уларыйыылар киирбиттэрин, туох саҥа сыал-соруктар туралларын оскуола директора Иванов Егор Николаевич билиһиннэрдэ.

Үөрэх чааьыгар дириэктэри солбуйааччы Надежда Михайловна отчет онордо.

Айыына Ивановна оскуола иитэр үлэтин туҺунан кэпсээтэ, быйылгы үөрэх сылыгар туох тэрээһиннэр буолалларын билиһиннэрдэ.

Бас иитээччи былырыынны үлэ туһунан презентация нөҥүө билиһиннэрдэ, иитии үлэтин өттүттэн боппуруостары, быйылгы үөрэх сылыгар туох тэрээһиннэр буолалларын,  педагогтар бэйэлэрин үлэлэрин кэпсээтилэр. 

Салгыы «Төрөппүттэргэ оҕо иитиитигэр туһааннаах тутуллар» диэн тиэмэҕэ аһаҕас кэпсэтии буолла. Кэпсэтиини өр сылларга оскуолаза соцпедагогунан үлэлээбит, билигин интернат иитээччитэ Кычкина Е.К. ыытта. Кэпсэтии сүрүннээн оҕону иитиигэ төрөппүт тугу болҕойуохтааҕын тула кэпсэтии сиэринэн ыытылынна.  Елена Кимовна дойду үрдүнэн ыытыллар үөрэхтээһин тиһигэр олоҕурбут үөрүйэхтэргэ тохтоон ааста. Хас биирдии оҕо эт-хаан, уйулҕа өттүнэн сайдыыта араастаһарын бэлиэтээтэ. Ону таһынан гендернэй (уол кыыс диэн арааран) иитиигэ болҕомтону ууруу, дьиҥэр, олус наадалааҕын ыйда. Кыыс оҕо айылҕатынан (бары өттүнэн) эрдэ ситэрин, уол хойут ситиһэрин холобурдаата.

Төрөппүккэ анаан оҕо сайдар кэрчик кэмин болҕойоллоругар, ол кэрчиктэргэ тэҥҥэ айаннаһан сөптөөх иитиини оҥороллоругар сүбэлээтэ. Оҕо сүрүн иитиини дьиэ кэргэнигэр ыларын, дьиэҕэ оҕоҕо сөптөөх эйгэ, истиҥ сыһыан, таптал, төрөппүккэ эрэл баар буолуохтааҕын олоххо көстөр холобурдары аҕалан, киһи иһиттэр истэн олоруон курдук сэргэхтик кэпсээтэ. Төрөппүт оҕотун иитэригэр, бастатан туран, кини оҕото туһунан санаалаах, олоххо атын интэриэстээх киһи буоларын өйдүүрэ наадатын ыйда. Оҕо уонна улахан киһи ааспыты, бүгүҥҥүнү, кэлэр кэми көрүүлэрэ араастаһарын, оҕо үксүн субу буола турарынан олорорун бэлиэтээн эттэ. “Онон оҕоҕут ыйытар кэмигэр бириэмэ булан хоруйдуурга, көмө көрдүүрүгэр тута кэмигэр сүбэлииргэ кыһаллыахтааххыт. Оттон буруйу оҥордоҕуна – ол бириэмэтигэр сэмэлэниэхтээх”, — диэтэ.  Өссө биир сүрүн таарыйбыт боппуруоһунан дьиэ иһигэр уйулҕаны алдьатар, кэбирэтэр куһаҕан ис хоһоонноох кэпсэтиилэри, этиһиилэри, куһаҕан сонуннары дьиэ кэргэн мустан аһыыр кэмигэр ыытымаҥ диэтэ. “Тыл — ох, сэттээх-сэлээннээх. Аһааһын кэмэ – күүс-уох ылар үтүө кэм. Аһыы олорон куһаҕаны иһиттэххэ, аһаабыт аспыт, испит уубут дьааттаах кэриэтэ буолуо”, — диэтэ.

Оҕо туһунан лиичинэс буоларын быһыытынан дьиэ иһигэр бэйэтэ туһунан хостоох, ол кыаллыбат буоллаҕына, туһунан муннуктаах буолара хайаан да наадатын Елена Кимовна хаста да тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Оҕо тус мала, хоһо, бу киниэнэ диэн өйдөбүл тутуһуллуохтааҕын ыйда.

Елена Кимовна мунньаҕы: “Оҕоҕутун эһигиттэн ордук ким да харыстыа, таптыа суоҕа, төрөппүт таптала айылҕаттан бэриллэр естесственнэй таптал. Оҕоҕутун таптааҥ”, — диэн түмүктээтэ.

Тереппуттэр элбэҕи сэьэргэстилэр, туһааннаах ыйытыыларыгар эппиэт ыллылар, интернат үлэтэ төрөппүттэрэ суох кыайан барбатын өссө төгүл чопчулаан туран, бары биир сомоҕо буолан, биир санаанан үлэлиэх буоллубут.

Бу курдук күннээҕи сытыырхайан турар кыһалҕалартан саҕалаан, инники кэскили иитиигэ туһааннаах, аһаҕас кэпсэтиилээх бэрт сэргэх төрөппүт уопсай мунньаҕа буолла.