Информатика мугалимдерине кенеш

КЕЛЕЧЕК БҮГҮН БАШТАЛАТ

(Санариптик доордогу билим берүү жана информатика мугалиминин ролу)

Нурланбекова Мимоза Нурланбековна

Мен, Чүй облусунун Сокулук районундагы Военно-Антоновка жалпы билим берүү мектебинин информатика мугалими, ошондой эле Сокулук районундагы 47 жалпы билим берүү мектебинин информатика мугалимдеринин методикалык бирикмесинин (ММО) жетекчиси катары билим берүү тармагында 10 жылдан ашуун убакыттан бери үзүрлүү эмгектенип келем.

Билим берүү өзгөргөн сайын мугалимдин ролу да өзгөрөт

Бүгүнкү дүйнө тездик менен өзгөрүп, жасалма интеллект (AI), санариптик платформалар жана заманбап маалыматтык технологиялар жашообуздун бардык тармагына кирип жатат. Мындай шартта билим берүүнү санариптик трансформациялоо — заман талабы гана эмес, сапатты жогорулатуунун негизги багыты.

Бул процессте информатика предметинин орду өзгөчө. Анткени информатика — санариптик дүйнөнү түшүнүүгө гана эмес, аны түзүүгө, өзгөртүүгө жана практикалык маселелерди чечүүгө үйрөтүүчү предмет.

«Санариптик доордо информатика мугалими — технологияны үйрөткөн гана адис эмес, билимди турмушка айландырууга жол көрсөткөн устат».

Теориядан практикага карай жол

Информатика сабагында окуучу компьютердин түзүлүшүн же программалоо эрежелерин гана жаттап калбашы керек. Эң башкысы — ал алган билимин кайда жана кантип колдоно аларын түшүнүшү зарыл:

• Практикалык колдонуу: Электрондук таблицаны үйрөнгөн окуучу аны үй-бүлөлүк бюджетти эсептөөдө, маалыматтарды талдоодо же чакан долбоор түзүүдө колдоно билиши керек.

• Чыгармачыл код жазуу: Программалоону үйрөнгөн окуучу даяр кодду көчүрбөстөн, өзүнүн жөнөкөй программасын түзүүгө аракет кылышы кажет.

• Сыпатталган маалымат: Интернеттен маалымат издеген бала биринчи чыккан жоопко сокурларча ишенбей, аны салыштырып, талдап, ишенимдүүлүгүн баалай алууга тийиш.

Код жазуу — компьютер менен сүйлөшүү гана эмес, ой жүгүртүүнү үйрөнүү.

Технологияны колдонуу эмес, технология аркылуу жаратуу

Бүгүн балдардын колунда телефон, интернет, социалдык тармактар жана жасалма интеллект бар. Мугалимдин милдети — баланы технологиядан алыстатуу эмес, тескерисинче, аны билим алуунун жана чыгармачылыктын куралына айландыруу.

• Долбоордук иштер: Сабакта көйгөйлүү кырдаалдарды, изилдөөлөрдү жана санариптик ресурстарды кеңири колдонуу зарыл.

• Жоопкерчиликтүү мамиле: Жасалма интеллекттин мүмкүнчүлүктөрүн туура пайдаланып, берилген жоопторду текшерип, туура жыйынтык чыгарууга үйрөтүү.

Ар бир окуучу — потенциалдуу жаратуучу. Технологиянын даяр керектөөчүсү болуп калбастан, өз идеясын санарипке айландырган инсанды калыптандыруу маанилүү.

Мугалим — жооптун булагы эмес, мүмкүнчүлүктүн жол көрсөтүүчүсү

Жакшы информатика сабагы — мугалим көп сүйлөп, окуучу үнсүз угуп отурган сабак эмес.

• Жакшы сабакта окуучу izdenet, ката кетирет, кайра оңдойт, суроо берет жана чечим издейт.

• Бир сап код иштебей калганда, окуучу бир нече жолду сынап көрүп, маселени өзү чечет.

• Бул процессте ал программалоону гана үйрөнбөстөн, сабырдуулукту, логикалык ой жүгүртүүнү, көйгөйдү чечүүнү жана өзүнө ишенүүнү үйрөнөт.

Мугалимдин чеберчилиги колдонулган технологиялардын саны менен эмес, ошол технологиялардын окуучунун ой жүгүртүүсүнө жана жөндөмүнө тийгизген таасири менен өлчөнөт.

Устаттын тажрыйбасынан: Үйрөнүүдөн эч качан кеч эмес

Он жылдык педагогикалык тажрыйбам көрсөткөндөй, технологияны үйрөнүүдө адамдын жашы эмес, анын кызыгуусу, аракети жана изденүүсү маанилүү.

• Компьютерди биринчи жолу кармаган окуучу тартынып: «Мен муну билбейм, колуман келбейт» деп ойлошу мүмкүн. Бирок туура багыт жана үзгүлтүксүз аракет болсо, ал эртең эле мыкты адис боло алат.

• Биздин башкы максат — компьютердин баскычтарын басууну гана үйрөтүү эмес, окуучунун «Мен жасай алам» деген ишенимин ойготуу.

«Билбегениңден уялба — үйрөнбөй койгонуңдан өкүн. Компьютерди бүгүн үйрөнө башта. Анткени сенин келечегиң технологиядан эмес, аны кандай максатта колдоноруңдан башталат».

Келечек бүгүн информатика сабагында башталат

Билим берүүнү санариптик трансформациялоо — компьютерлерди көбөйтүү же жаңы программаларды сатып алуу гана эмес. Бул — окутуунун мазмунун, усулдарын жана мугалим менен окуучунун өз ара аракеттенүүсүн жаңы талаптарга ылайык өзгөртүү процесси.

Биз балдарды белгисиз келечекке даярдап жатабыз. Кайсы кесиптер өзгөрөрүн так билбесек да, өз алдынча үйрөнө алган, маалыматты талдай алган жана жаңы шарттарга ыңгайлаша алган инсандар керек болору анык.

Бүгүнкү кичинекей чакан долбоор — эртеңки чоң идеянын башаты, ал эми бүгүнкү мугалимдин берген багыты — окуучунун келечектеги жолунун пайдубалы.

Келечек кайсы бир алыскы күндө эмес. Келечек бүгүн информатика сабагында башталат!