СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Организационный момент

Проверка знаний

Объяснение материала

Закрепление изученного

Итоги урока

Հայաստանի Հանրապետության լճերը.

Категория: История

Нажмите, чтобы узнать подробности

Հայաստանի Հանրապետության լճերը.

Просмотр содержимого документа
«Հայաստանի Հանրապետության լճերը.»

           Թեմա՝ ՀՀ Լճերը   Առարկա՝ Հայաստանի աշխարհագրություն    Դասարան՝ 9-րդ

Թեմա՝ ՀՀ Լճերը Առարկա՝ Հայաստանի աշխարհագրություն Դասարան՝ 9-րդ

Տեկտո-նական Սառցա-դաշտային Հրաբխա-յին ՀՀ Լճերն՝ ըստ ծագման Խառնա-րանային Տեկտո-նահրաբխային

Տեկտո-նական

Սառցա-դաշտային

Հրաբխա-յին

ՀՀ Լճերն՝ ըստ ծագման

Խառնա-րանային

Տեկտո-նահրաբխային

ՍԵՎԱՆ  Սևանն աշխարհի՝ քաղցրահամ ջուր ունեցող 4-րդ բարձրադիր լիճն է` Տիտիկակա լճից հետո։   Ունի տեկտոնահրաբխային ծագում:  Հնում հայերը կոչել են Գեղամա ծով, Գեղարքունյաց ծով և այլն:  Սնվում է իր մեջ թափվող 28 գետերից ու գետակներից (Գավառագետ, Արգիճի, Ձկնագետ, Մասրիկ, Ծակքար և այլն) և մակերևութային տեղումներից:  Լճից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը:

ՍԵՎԱՆ

  • Սևանն աշխարհի՝ քաղցրահամ ջուր ունեցող 4-րդ բարձրադիր լիճն է` Տիտիկակա լճից հետո։ 
  • Ունի տեկտոնահրաբխային ծագում:
  • Հնում հայերը կոչել են Գեղամա ծով, Գեղարքունյաց ծով և այլն:
  • Սնվում է իր մեջ թափվող 28 գետերից ու գետակներից (Գավառագետ, Արգիճի, Ձկնագետ, Մասրիկ, Ծակքար և այլն) և մակերևութային տեղումներից:
  • Լճից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը:
Ներկայում Սևանա լճի հայելու բացարձակ բարձրությունը անցել է 1900 մետրից: Առավելագույն խորությունը՝ 83 մ Ջրային հայելու մակերեսը ՝  1276,3 կմ²:
  • Ներկայում Սևանա լճի հայելու բացարձակ բարձրությունը անցել է 1900 մետրից:
  • Առավելագույն խորությունը՝ 83 մ
  • Ջրային հայելու մակերեսը ՝

1276,3 կմ²:

ազգային պարկը: " width="640"
  • Սևանա լիճն ունի վիթխարի բնապահպանական և տնտեսական նշանակություն:
  • Այստեղ ամբարված է հանրապետության քաղցրահամ ջրի պաշարների մեծագույն մասը՝ 37,9 մլրդ մ³:
  • Լճում բազմանում են էնդեմիկ իշխանը, Լադոգա լճից բերված սիգը և այլն:
  • Սևանի բնապահպանական հիմնախնդիրների լուծմանը նպաստելու համար ստեղծվել է ՙ ազգային պարկը:
Արփի լիճ Սևանից հետո ՀՀ ամենախոշոր ջրավազանն է: Գտնվում է Աշոցքի սարահարթում, ծովի մակարդակից 2020 մ բարձրության վրա: Ունի տեկտոնահրաբխային ծագում: Լճի ելքի մոտ՝ Ախուրյան գետի վրա, կառուցվել է 10 մ բարձրության պատնեշ, որի շնորհիվ բարձրացել է լճի մակարդակը: Իսկ մակերեսն ավելացել է 4 անգամ և կազմում է 20 կմ²:

Արփի լիճ

Սևանից հետո ՀՀ ամենախոշոր ջրավազանն է: Գտնվում է Աշոցքի սարահարթում, ծովի մակարդակից 2020 մ բարձրության վրա: Ունի տեկտոնահրաբխային ծագում:

Լճի ելքի մոտ՝ Ախուրյան գետի վրա, կառուցվել է 10 մ բարձրության պատնեշ, որի շնորհիվ բարձրացել է լճի մակարդակը: Իսկ մակերեսն ավելացել է 4 անգամ և կազմում է 20 կմ²:

Հրաբխային ծագման լճեր. Ակնա Գտնվում է Գեղամա լեռների մերձգագաթային սարավանդի վրա։ Օղակված է երիտասարդ հրաբխային կոներով և ալպյան մարգագետիններով:

Հրաբխային ծագման լճեր. Ակնա

Գտնվում է Գեղամա լեռների մերձգագաթային սարավանդի վրա։ Օղակված է երիտասարդ հրաբխային կոներով և ալպյան մարգագետիններով:

Խառնարանային լճեր Աժդահակի լիճ

Խառնարանային լճեր

Աժդահակի լիճ

Սառցադաշտային ծագման լճեր Սառցադաշտային ծագման լճերը չափերով փոքր են: Դրանցից կարելի է առանձնացնել Քարի ( Արագած), Սև, Ալ ( Սյունիքի բարձրավանդակ), Կապույտ  ( Զանգեզուրի լեռնաշղթա) լճերը:

Սառցադաշտային ծագման լճեր

Սառցադաշտային ծագման լճերը չափերով փոքր են: Դրանցից կարելի է առանձնացնել Քարի

( Արագած), Սև, Ալ ( Սյունիքի բարձրավանդակ), Կապույտ

( Զանգեզուրի լեռնաշղթա) լճերը:

Պարզ լիճ Լիճն առաջացել է սողանքային պատվարի շնորհիվ: Գտնվում է Տավուշի մարզում, Դիլիջանից 9 կմ հս-արլ, 1350մ բարձրության վրա:

Պարզ լիճ

Լիճն առաջացել է սողանքային պատվարի շնորհիվ: Գտնվում է Տավուշի մարզում, Դիլիջանից 9 կմ հս-արլ, 1350մ բարձրության վրա:

Այղր (Մեծամոր) լիճ Առաջացել է երկրի խորքային շերտերից բխող աղբյուրների հետևանքով: ՀՀ ամենացածրադիր լիճն է: Գտնվում է Արարատյան դաշտում՝ զբաղեցնելով 50 հա մակերես։ Ունի 2 մ խորություն, ձագարաձև ուրվագիծ և ստորերկրյա սնում։ Ենթադրվում է, որ Այղր լիճը Արաքսի հին հունի մի հատվածն է։ Լճից սկիզբ է առնում Մեծամոր  (Սևջուր) գետը, որն օգտագործվում է բացառապես ոռոգման նպատակով։

Այղր (Մեծամոր) լիճ

Առաջացել է երկրի խորքային շերտերից բխող աղբյուրների հետևանքով:

ՀՀ ամենացածրադիր լիճն է: Գտնվում է Արարատյան դաշտում՝ զբաղեցնելով 50 հա մակերես։ Ունի 2 մ խորություն, ձագարաձև ուրվագիծ և ստորերկրյա սնում։ Ենթադրվում է, որ Այղր լիճը Արաքսի հին հունի մի հատվածն է։ Լճից սկիզբ է առնում Մեծամոր  (Սևջուր) գետը, որն օգտագործվում է բացառապես ոռոգման նպատակով։

Ջրամբարներ ՀՀ գետերի ջրերը արդյունաբերական, էներգետիկ, ոռոգման, կենցաղային և այլ նպատակներով օգտագործելու համար կառուցվել են ավելի քան 2 տասնյակ ջրամբարներ: Առավել խոշոր են Ախուրյանի, Սպանդարյանի, Արփի լճի, Ազատի, Կեչուտի և Ապարանի ջրամբարները: Կեչուտի ջրամբար

Ջրամբարներ

ՀՀ գետերի ջրերը արդյունաբերական, էներգետիկ, ոռոգման, կենցաղային և այլ նպատակներով օգտագործելու համար կառուցվել են ավելի քան 2 տասնյակ ջրամբարներ:

Առավել խոշոր են Ախուրյանի, Սպանդարյանի, Արփի լճի, Ազատի, Կեչուտի և Ապարանի ջրամբարները:

Կեչուտի ջրամբար

Գրականության ցանկ 1․Մանասյան Մ. Մ 246 Աշխարհագրություն: Հայաստան: Հանրակրթական դպրոցի 9-րդ դաս. դասագիրք/ Մանասյան Մ., Հովսեփյան Ա. - Եր.: 2.https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D6%87%D5%A1%D5%B6%D5%A1_%D5%AC%D5%AB%D5%B3 3. https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D6%80%D6%83%D5%AB_% D5%AC%D5%AB%D5%B3 4. https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D6%80%D5%A6_% D5%AC%D5%AB%D5%B3 5.https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%AF%D5%B6%D5%A1_(%D4%B1%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%BE%D5%AB%D6%80)

Գրականության ցանկ

  • 1․Մանասյան Մ. Մ 246 Աշխարհագրություն: Հայաստան: Հանրակրթական դպրոցի 9-րդ դաս. դասագիրք/ Մանասյան Մ., Հովսեփյան Ա. - Եր.:
  • 2.https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8D%D6%87%D5%A1%D5%B6%D5%A1_%D5%AC%D5%AB%D5%B3
  • 3. https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D6%80%D6%83%D5%AB_% D5%AC%D5%AB%D5%B3
  • 4. https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%8A%D5%A1%D6%80%D5%A6_% D5%AC%D5%AB%D5%B3
  • 5.https://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%AF%D5%B6%D5%A1_(%D4%B1%D6%80%D5%B4%D5%A1%D5%BE%D5%AB%D6%80)