Գիտական խոսք, առանձնահատկությունները

Թռչունների քարանձավ Քարանձավը գտնվում է Եղեգնաձորից 12 կմ հեռավորության վրա, Արենի գետի ձախ ափին։Քարանձավում սկսած 2007 թվականից իրականացվում են հնագիտական պեղումներ:

Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվել են մ.թ.ա. 4200-3500 թվականներին վերագրված մետաղյա դանակներ, մրգի սերմեր, հացահատկի մնացորդներ, պարան, ամանեղեն, հագուստ, չորացած խաղող, սալոր, մետաղադրամներ։ Հայտնաբերվել են նաև մարդկային գանգերի երեք թաղումներ` յուրաքանչյուրը դրված կավե գնդաձև անոթում, ինչը հաստատում է գինեգործության և զոհաբերության ծեսի միջև եղած կապը։Այստեղ է հայտնաբերվել աշխարհում ամենահին՝ ավելի քան 5500 տարեկան կաշվե կոշիկը,որը համապատասխանում է կոշիկների ժամանակակից եվրոպական չափման 37 համարին։

Այնտեղ գտնվող գինեգործարանը աշխարհի առաջին գինեգործարանն է։ Ներկայումս այդ գինեգործարանը համարվում է աշխարհում հնագույնը եւ թվագրվում է մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակին։