Фигыль - эш яки предметның эшен, хәрәкәтен, хәлен, торышын белдереп, нишли? нишләде? нишләгән? нишләячәк? нишләр? сорауларына җавап бирә торган мөстәкыйль сүз төркеме. Ул барлык һәм юклык, наклонение, юнәлеш, дәрәҗә, заман, зат һәм сан белән төрләнә. Җөмләдә күбесенчә хәбәр булып килә: мәсәлән, Ул укый.
Просмотр содержимого документа
«Фигыль Fiğıl / Глагол / Fiil - I»
БЕРЕНЧЕ КИСӘК
ФИГЫЛЬ / FİĞIL
нишли?
нишләде? нишләгән?
нишләячәк? нишләр?
АВТОР: АЙГӨЛ-ЗАРА КӘБИРОВА
#СӨЙЛӘШ
ИСТӘ ТОТ: Фигыльнең нигезен
II зат берлек сандагы боерык фигыль формасы тәшкил итә.
ҮРНӘК: бар – бар ыйм – бар сам
Бар ды – бар ган – бар а – бар ачак – бар ыр
ФИГЫЛЬ
ТЕЛӘК
ШАРТ
БОЕРЫК
ХИКӘЯ*
нишлә?
нишләсә (дә)?
нишлим? нишлик?
нишләгән? нишләде? нишли?
нишләячәк? нишләр?
* аерым каралачак
-сын/-сен, -гыз/-гез
-са/-сә; -са да/-сә дә
-а/-ә, -ый/-и
I зат берлек сан
II зат берлек сан
Мин
III зат берлек сан
Син
-
I зат күплек сан
Ул
әзерлә
әзерл им
II зат күплек сан
әзерлә сәм
-
әзерлә сен
Без
-
III зат күплек сан
әзерлә сәң
-
Сез
әзерл ик
әзерлә сә
Алар
әзерлә гез
әзерлә сәк
әзерлә сен(нәр)
-
әзерлә сәгез
-
әзерлә сә(ләр)
АВТОР: АЙГӨЛ-ЗАРА КӘБИРОВА
#СӨЙЛӘШ
ХИКӘЯ ФИГЫЛЬ
ХӘЗЕРГЕ ЗАМАН
КИЛӘЧӘК ЗАМАН
ҮТКӘН ЗАМАН
БИЛГЕСЕЗ
БИЛГЕЛЕ
БИЛГЕЛЕ
Тәмамланмаган һәм күптән үткән заман хикәя фигыль II бүлектә каралачак
БИЛГЕСЕЗ
киләчәк-үткән заман хикәя фигыль II бүлектә каралачак
БИЛГЕЛЕ КИЛӘЧӘК ЗАМАН
БИЛГЕСЕЗ ҮТКӘН ЗАМАН
ХӘЗЕРГЕ ЗАМАН
БИЛГЕЛЕ ҮТКӘН ЗАМАН
нишли?
нишләячәк?
нишләгән?
нишләде?
әзерлә де м
әзерл и м
әзерлә гән мен
әзерлә ячәк мен
әзерлә де ң
әзерл и сең
әзерлә гән сең
әзерлә ячәк сең
әзерл и
әзерлә ячәк
әзерлә гән
әзерлә де
әзерлә ячәк без
әзерл и без
әзерлә гән без
әзерлә де к
әзерлә ячәк сез
әзерлә гән сез
әзерл и сез
әзерлә де гез
әзерл и (ләр)
әзерлә ячәк (ләр)
әзерлә гән (нәр)
әзерлә де (ләр)
БИЛГЕСЕЗ КИЛӘЧӘК ЗАМАН
нишләр?
әзерлә р мен
әзерлә р сең
әзерлә р
әзерлә р без
әзерлә р сез
әзерлә р (ләр)
АВТОР: АЙГӨЛ-ЗАРА КӘБИРОВА
#СӨЙЛӘШ
ФИГЫЛЬ
ҮРНӘК:
ӘЗЕРЛӘ –
БОЕРЫК ФИГЫЛЬ,
II ЗАТ БЕРЛЕК САН,
БАРЛЫК ТӨРЕ
ӘЗЕРЛӘ МӘ –
БОЕРЫК ФИГЫЛЬ,
II ЗАТ БЕРЛЕК САН,
ЮКЛЫК ТӨРЕ
БАРЛЫК ТӨРЕ
-
БАР (билгесез үткән заман хикәя фигылләре белән килә)
ЮКЛЫК ТӨРЕ
-МА/-МӘ
ЮК (билгесез үткән заман хикәя фигылләре белән килә)
ДА/ДӘ ТҮГЕЛ (юнәлеш килешендәге билгесез киләчәк заман хикәя фигылләре (үрнәк , әзерләргә дә түгел ) белән килә)
Үрнәк: әзерләгән –
Үрнәк: әзерлә мә гән –
билгесез үткән заман фигыле,
билгесез үткән заман фигыле,
III зат берлек сан, барлык төре
III зат берлек сан, юклык төре
әзерлә мә гән мен
әзерләгән ем юк
әзерлә мә гән сең
әзерләгән ең юк
әзерлә мә гән
әзерләгән е юк
әзерлә мә гән без
әзерләгән ебез юк
әзерләгән егез юк
әзерлә мә гән сез
әзерләгән (нәр)е юк
әзерлә мә гән (нәр)
әзерләгән ем бар
әзерләгән мен
әзерләгән ең бар
әзерләгән сең
әзерләгән е бар
әзерләгән
әзерләгән ебез бар
әзерләгән без
әзерләгән егез бар
әзерләгән сез
әзерләгән (нәр)е бар
әзерләгән (нәр)
АВТОР: АЙГӨЛ-ЗАРА КӘБИРОВА
#СӨЙЛӘШ