Просмотр содержимого документа
«Եվրասիայի գետերը»
Եվրասիայի գետերը
Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս թափվող գետերը
Ենիսեյ
Ենիսեյ գետ Մոնղոլիայում Ռուսաստանում։Ենիսեյ գետը սկիզբ է առնում Փոքր Ենիսեյի և Մեծ Ենիսեյի միախառնման վայրից և թափվում է Կարայի ծով։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 3300 մ բարձրության վրա։
Լենա
Լենա գետ Ռուսաստանում։ Լենա գետը սկիզբ է առնում Բայկալի լեռնաշղթայից և թափվում է Լապտևների ծով։ Գետը պատկանում է Լապտևների ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 1650 մ բարձրության վրա։ Տեղացիներին հայտնի է այլ անվանումներով․ էվենկներն այն անվանում են Ելյույոնե, յակուտները՝ Օրյուս, բուրյաթները՝ Զուլհե։
Յանա
Յանա գետ Յակուտական ԻԽՍՀ-ում։ Երկարությունը 872 կմ է, ավազանը՝ 238 հազար կմ 2 ։ Կազմվում է Վերխոյանսկի լեռնաշղթայից սկիզբ առնող Սարաանգ և Դուլզալախ գետերի միախառնումից։ Առաջացնելով դելտա (10200 կմ 2 ) թափվում է Չանայի ծոցը (Լապտևների ծով)։
Յանայի ավազանում կան մոտ 40000 լճեր։
Խաղաղ օվկիանոս թափվող գետերը
Ամուր
Ամուր մոնղոլ Սուրենը սև գետ, չինարեն՝ եյլունցզյան սև վիշապի գետ), գետ Արևելյան Ասիայում։ Կազմավորվում է Արգուն և Շիլկա գետերի միացումից։ Երկրագդի 2824 կմ է, ավազանը՝ 1855 հազար կմ 2 ։ Թափվում է Թաթարական նեղուցը։ Վերին հոսանքում հովիտը նեղ է ու խոր, ափերը՝ ժայռոտ, հոսքը՝ սրընթաց։ Միջին հոսանքում առաջացնում է լայն ողողատ։
Յանցզի
Յանցզի Եվրասիայի ամենաերկար և ջրառատ գետը, ջրառատությամբ երրորդ գետն է աշխարհում։ Հոսում է Չինաստանի տարածքով, ունի շուրջ 6300 կմ երկարություն, ավազանի մակերեսն է 1 808 500 կմ²։
Հնդկական օվկիանոս թափվող գետերը
Գանգես
Գանգեսը պայմանականորեն բաժանվում է երեք մասի՝ վերին ընթացք (մոտ 800 կմ՝ ակունքից մինչև Կանպուր քաղաք), միջին ընթացք (Կանպուր քաղաքից մինչև Հնդկաստանի և Բանգլադեշի սահմանը, մոտ 1500 կմ) և ստորին ընթացք (Բանգլադեշի սահմանից մինչև գետաբերան, մոտ 300 կմ):Անվանման այս ձևը առաջացել է գետին հնդիկների տված Գանգա անվանումից, որը սանսկրիտերեն և ժամանակակից հինդի լեզվով բառացի նշանակում է «գետ»։ Հնդիկները մեծարանքով գետն անվանում են «մայր Գանգա», պաշտում են այն որպես սուրբ գետ (նրանց հավատով գետն ունի կենսատու ուժ). գետի ափերին կան կրոնական ուխտագնացության վայրեր:
Եփրատ և Տիգրիս
Տիգրիս [ գետ Հայկական Լեռնաշխարհում և Միջագետքում։ Հոսում է Թուրքիայի և Իրաքի տարածքով։ Տիգրիսը կազմվում է Արևմտյան Տիգրիս և Արևելյան Տիգրիս գետերի միախառնումից։ Երկարությունը 1900 կմ, ավազանը՝ 375 հզ կմ 2 ։ Տիգրիս–Եփրատի միջագետքը մարդկային քաղաքակրթության հնագույն կենտրոններից է։ Եփրատ [ Առաջավոր Ասիայի ամենաերկար գետը՝ 2700 կմ երկարությամբ, 673 հազար կմ 2 ավազանով։ Հայկական լեռնաշխարհի սահմաններում նրա ավազանը կազմում է 95 հազար կմ 2 , որից 40 հազարն Արածանիի ջրհավաքն է։
Ատլանտյան օվկիանոս թափվող գետերը
Պո
Պո գետ Իտալիայում։ Երկարությունը՝ 652կմ։ Սկզիբ է առնում Ալպերից և թափվում Ադրիատիկ ծով։ Պոն Իտալիայի ամենախոշոր գետն է։
Լուար
Լուար կամ Լուարա Ֆրանսիայի ամենաերկար գետն է (1012 կմ)։ Սկիզբ է առնում Սեվեններից։ Մինչև Ալեի գետաբերանը ունի լեռնային բնույթ, ապա հոսում է Լուարայի դաշտով, թափվում Բիսկայան ծոցը։ Հիմնական վտակներն են Շերը, Վիենը, Սարտը։ Նավարկելի է մինչև Ռուան քաղաքը, մատչելի է ծովային նավերի համար (գետաբերանից 543 կմ) մինչև Նանտ քաղաքը։