Эне тилиме таазим этели

Тема: Эне тилиме таазим этели.

Сабактын максаты:

А)Эне тилди сактоо, анын кадыр баркын которуу,эне тилдин онугушуно салым кошуу,тилди суйуу тууралуу кенири маалымат беруу.

Б)Макал-лакаптарды жаттоо, соз берметтерин жыйноо, адепту суйлой билууго, созморлукко чечендикке уйротуу.

В)Эне тилин, эли жерин суйууго тарбиялоо.

Сабактын жабдылышы: Тил жонундо ураандар,ырлар ,видео роликтер жана башка

Сабактын формасы: аралаш сабак

Мугалим:23- сентябр-Мамлекеттик тил майрамынын 31 жылдыгына карата «Эне тилиме таазим этели» деген тарбиялык сабагыбызды Мамлекеттик тил гимни менен баштайбыз.

Окуучулар кыргыз тили жонундо ырларды корком айтышат.

Бул жашоодо эн маанилуу тил болот,

Тили аркылуу суйлойт жана ойлонот.

Пикир айтып,билдиришип сезимдерин,

Ар бир адам тили менен зор болот.

Тилим менен келди Манас дастаны,

Синирилген кыргыз элдин нарктары.

Айкол пейил, мейман достук сапаттар,

Урп-адаты жана каада салттары.

Илгертеден соз онорун баалашып,

«Онор алды кызыл тил» деп келишкен.

Кыргыз тили- кыргыз учун чон байлык,

Ыйык тутуп, ар бир атуул сезишкен.

Тилибизди урматтап, уйронуу,

Бул биздин пенделик парзыбыз.

Тилибизге тугонбогон жашоо берип,

Барктайлы, баалайлы баарыбыз.

Окуучулар кыргыз тилин данктаган ырлардан корком окушат.

23- сентябрь- кыргыз тили «мамлекеттик тил» макамын алган улуу кун. Мындан туура 29 жыл мурун,тактап айтканда, 1989-жылы 23- сентябда Кыргыз ССРинин Жогорку Совети « Кыргыз ССРинин Мамлекеттик тил жонундо» мыйзамын кабыл алып, андан сон кыргыз тилине Мамлекеттик тил макамын берген. Бул мыйзам 2004- жылы жогорку Кенештин мыйзам чыгаруу жыйыны тарабынан жаныланып, анда кыргыз тили мамлекеттик тил, ал эми орус тили расмий тил деп жарыяланган.

Кыргыз тилинин мамлекеттик тил макамынын берилиши- атилеттуулукту калыбына келтирууго, ошону менен бирге коомдун рухий жанылануусуна, жаныча ой жугуртуусуно, эне тилиндин кадырын которууго ташталган зор кадам болгон. Мына ошол кундон бери, 23-сентябрь- кыргыз тил майрамы катары белгиленип келет.

Окуучулар макал –лакаптарды чечмелешет.

Тил- кылычтан откур.

Илим менен билимге копуроо тил,

Коколоткон адамды тили деп бил.

Адамды даназалаган да соз,

Маскаралаган да соз.

Бироонун озу батыр, бироонун созу батыр.

Оозундун коркутил, тилдин корку соз.

Ааламдын коркун коз ачат, адамдын коркун со зачат.

Окуучуларга «Бирик кыргыз» деген видео ролик корсотулот.

Мугалим: мен бул сабакты Ч Айтматовдун томонку созу менен аяктайм. «Элди туболук эл кылып турган – анын тили. Ар бир тил оз элине улук. Анын тазалыгын сактап, байлыгына байлык кошуубуз керек. Тил- бул ар бир элдин каны- жаны. Тил улуттун кубанса кубанычы, кайгырса кайкысы жана акыл эси. Тилсиз улут болбойт».

Үй тапшырма: кыргызтилде суйлоо, кыргыз тилди даңазалаган ырларды жаттоо.