Сабақтың мақсаты:
АutoCAD жүйесінің мүмкіндіктерімен таныстыру; кесінділерді, координат нүктелерін енгізу тәсілдері, шеңберлер, доғалар, төртбұрыштар, көпбұрыштар салуды үйрету; Шығармашылыдыққа, ақпараттық сауаттылыққа тәрбиелеу; АutoCAD жүйесімен жұмыс жасау дағдысын дамыту;
Рисовать құрал-саймандар тақтасының командалары
Линия конструкции – түзу сызық сызу;
Линия – түзу сызықтың кесіндісін салу;
Луч – сәуле сызу;
Полилиния – сынық сызық сызу;
Полигон – дұрыс көпбұрыш салу;
Прямоугольник – тіктөртбұрыш сызу;
Дуга – 3 нүкте бойынша доға сызу;
Окружность – центрі және радиусі бойынша шеңбер салу;
Регион – бірімен-бірі тіркескен доғалар сызу;
Сплайн – біртекті емес рационалды В-сплайн сызығын сызу;
Эллипс – эллипс сызу;
Эллипсоидная дуга – эллипс доғасын сызу;
Вставить блок – блокты сызбаға қою;
Сделать блок – таңдалып алынған объектілерден блок жасақтау;
Точка – сызбаға нүктелер қою;
Штрих – тұйық аймақты не объектіні штрихтау;
Область – объектіні не аумақты аймаққа түрлендіру;
Многострочный текст – көпжолды мәтін объектісін жасақтау;
Линия командасы және кесінді сызу
Команда:
Кесінді салу үшін:
- ( Линия ) батырмасын басу керек;
- Бір шетінің абсолюттік координаталарын енгізу керек;
- Екінші шетінің координаталарын енгізу керек. Оның 3 тәсілі бар:
1) абсолюттік координаталармен: x, y;
2) салыстырмалы координаталармен: @ dx, dy;
3) полярлық координаталармен: @ r α˚ ;
- Келесі нүктені енгізу керек не Enter батырмасын басу керек.
Линия командасының кілттері:
- Close – сынық сызықты тұйықтау;
- Undo – соңғы сызылған кесіндіні алып тастау.
Линия конструкции командасы және түзу сызық сызу
Команда:
Түзу сызық сызу үшін:
- ( Линия конструкции) батырмасын басу керек;
- Кезкелген екі нүктесінің координаталарын енгізу керек;
- Enter батырмасын басу керек.
Линия командасының кілттері:
- Hor – берілген нүктеден өтетін горизонталь түзу сызу;
- Ver – берілген нүктеден өтетін вертикаль түзу сызу;
- Ang – гор. оспен жасайтын бұрышы мен нүктесі бойынша түзу сызу;
- Bisect – берілген бұрышты қақ бөлетін түзу ( биссектриса) салу.
- Offset – базалық түзуден белгілі қашықтыққа ығысқан түзу салу.
батырмасын басу керек. Циклды аяқтау үшін Enter батырмасын басу керек. " width="640"
Полилиния командасы және оны пайдалану
(Полилиния)
Команда:
Полилиния (кесінділер мен доғалардың тізбегі) сызу үшін:
- (Полилиния) батырмасын басу керек;
- Бастапқы нүктесін (не координаталарын) енгізу керек;
- AutoCAD өз бетімен Line ( сызықтық ) режиміне көшеді;
- Доға режиміне көшу үшін Arc кілтін енгізу қажет;
- Сызықтық режиміне көшу үшін Line кілтін енгізу қажет;
- Режиміне сәйкес кесінді не доға сызу керек;
- Қажет болса сызуды жалғастыра беруге болады;
- Циклды аяқтау үшін Enter батырмасын басу керек.
- Циклды аяқтау үшін Enter батырмасын басу керек.
Тіктөртбұрыш сызу
Прямоугольник
Команда:
2
•
Прямоугольник командасының кілттері
- Width – сызықтың жуандығы;
- Fillet – дөңгелектеу;
•
1
Command:
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: W
Specify line width for rectangles : 5 (сызықтың жуандығы)
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: 40, 100 (1- нүкте)
Specify other corner point or [Dimensions]: 400, 300 (2- нүкте)
Төбелері жұмыр тіктөртбұрыш сызу
Прямоугольник
Команда:
2
•
Прямоугольник командасының кілттері
- Width – сызықтың жуандығы;
- Fillet – жұмыр;
•
1
1
Command:
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: F
Specify fillet radius for rectangles : 50 (жұмырлау радиусі)
Specify first corner point or [Chamfer/Elevation/Fillet/Thickness/Width]: 100,100 (1- нүкте)
Specify other corner point or [Dimensions]: 400,300 (2- нүкте)
Қабырғасы бойынша дұрыс көпбұрыш сызу
Полигон
Команда:
Полигон командасының кілттері
- Edge – қабырғасы бойынша;
- Inscribed in circle – шеңберге іштей;
- Circumscribed about circle – шеңберге сырттай;
1
2
Command:
Command: _polygon
Enter number of sides : 6 (төбе саны)
Specify center of polygon or [Edge]: Edge (қабырға)
Specify first endpoint of edge: 100,100 (1 нүкте)
Specify second endpoint of edge: 200,100 (2 нүкте)
Шеңберге іштей дұрыс көпбұрыш сызу
Полигон
Команда:
Полигон командасының кілттері
- Edge – қабырғасы бойынша;
- Inscribed in circle – шеңберге іштей;
- Circumscribed about circle – шеңберге сырттай;
R
•
1
Command:
Command: _polygon
Enter number of sides : 5 (төбе саны)
Specify center of polygon or [Edge]: 500,400 (1 нүкте-центр)
Enter an option [Inscribed in circle/Circumscribed about circle] : I (іштей)
Specify radius of circle: 200 (радиус)
Шеңберге сырттай дұрыс көпбұрыш сызу
Полигон
Команда:
Полигон командасының кілттері
- Edge – қабырғасы бойынша;
- Inscribed in circle – шеңберге іштей;
- Circumscribed about circle – шеңберге сырттай;
R
1
•
1
2
Command:
Command: _polygon
Enter number of sides : 3 (төбе саны)
Specify center of polygon or [Edge]: 500,400 (1 нүкте-центр)
Enter an option [Inscribed in circle/Circumscribed about circle] : C (сырттай)
Specify radius of circle: 150 (радиус)
Центрі және радиусі бойынша шеңбер сызу
Окружность
Команда:
Окружность командасының кілттері
R 1
- 3P – үш нүктесі бойынша шеңбер сызу;
- 2P – диаметрінің екі шеткі нүктесі бой.шеңбер салу;
- TTR – екі жанамасы мен радиусі бой.шеңбер салу;
R 2
1
•
R 3
Command:
Specify center point for circle or [3P/2P/TTR]: (1 нүктені көрсету)
Specify radius of circle: 100 ( 1 радиус)
Command:
Specify center point for circle or [3P/2P/TTR]: (1 нүктені көрсету)
Specify radius of circle: 150 ( 2 радиус)
Command:
Specify center point for circle or [3P/2P/TTR]: (1 нүктені көрсету)
Specify radius of circle: 200 ( 3 радиус)
2
Үшбұрыштың қабырғасын диаметр етіп шеңбер сызу
Окружность
Команда:
2
•
•
3
•
1
Command:
Specify center point for circle or [3P/2P/TTR]: 2P
Specify first end point of circle’s diameter: (1 нүктені көрсету)
Specify second end point of circle’s diameter: ( 2 нүктені көрсету)
Command:
Specify center point for circle or [3P/2P/TTR]: 2P
Specify first end point of circle’s diameter: ( 2 нүктені көрсету)
Specify second end point of circle’s diameter: ( 3 нүктені көрсету)
Дуга командасының кілттері
Команда:
(Дуга)
- Center – доға жатқан шеңбердің центрі;
- End – доғаның соңғы нүктесі;
- Angle – доғаның центрлік бұрышы;
- chordLength – доға хордасының ұзындығы;
- Direction – жанаманың бағыты;
- Radius – доғаның радиусі;
Доға сызудың тәсілдері
Рисовать Дуга
- 3Point (3 точки ) – 3 нүктесі бойынша; - Дуга
- St,C,End – бас нүктесі, центрі және соңғы нүктесі бойынша;
- St,C,Ang – бас нүктесі,центрі және бұрышы бойынша;
- St,C,Len – бас нүктесі, центрі, хорда ұзындығы бойынша;
- St,End,Ang – бас нүктесі, соңғы нүктесі және бұрышы бойынша;
- St,End,Dir – бас, соңғы нүктесі, бас нүктеден жүргіз. жанамасы бойынша;
- St,End,Rad – бас, соңғы нүктесі және радиусі бойынша;
- C,St,End – центрі, бас және соңғы нүктелері бойынша;
- C,St,Ang – центрі, бас нүктесі және бұрышы бойынша;
- C,St,Len – центрі, бас нүктесі және хордасының ұзындығы бойынша;
- ArcCont (Продолжение)– доғаны созу (кесіндіні доғамен созу);
Үш нүктесі бойынша доға сызу
2
•
Дуга
Команда:
Рисовать Дуга 3 точки
•
3
•
1
Command: _arc
Specify start point of arc or [Center]: 1 – нүктені көрсету
Specify second point of arc or [Center/End]: 2 – нүктені көрсету
Specify end point of arc: 3 – нүктені көрсету
Бас нүктесі, центрі және соңғы нүктесі бойынша
доға сызу
Центрлері берілген шаршының төбелерінде орналасқан, ал шеттері оның қабырғасының орталарына тірелген доғалар сызу.
Рисовать Дуга Начало,центр,конец
Command: St, C, End
Specify start point of arc or [Center]: 1 - нүкте
Specify second point of arc or [C/E]: 2- нүкте
Specify end point of arc: 3- нүкте
Command: St, C, End
Specify start point of arc or [Center]: 3 - нүкте
Specify second point of arc or [C/E]: 4- нүкте
Specify end point of arc: 5- нүкте
Command: St, C, End
Specify start point of arc or [Center]: 5 - нүкте
Specify second point of arc or [C/E]: 6- нүкте
Specify end point of arc: 7- нүкте
Command: St, C, End
Specify start point of arc or [Center]: 7 - нүкте
Specify second point of arc or [C/E]: 8- нүкте
Specify end point of arc: 1- нүкте
4
•
•
5
•
•
3
6
•
7
•
2
1
•
•
8
Command: St, End, Rad Specify start point of arc or [Center]: 1 – доғаның бастапқы нүктесін көрсету Specify end point of arc: 2 – доғаның соңғы нүктесін көрсету Specify tangent direction for the start point of arc: 1 2 ( Радиус ) Enter • 1 • 2 " width="640"
R=-210
R=210
Бастапқы, соңғы нүктелері және радиусы
бойынша доға сызу
Шеттері берілген екі нүктеге тірелген және радиустары берілген екі доға (ай) сызу.
Рисовать Дуга Начало, конец, радиус
Command: St, End, Rad
Specify start point of arc or [Center]:
1 – доғаның бастапқы нүктесін көрсету
Specify end point of arc:
2 – доғаның соңғы нүктесін көрсету
Specify tangent direction for the start point of arc: – 1 2 ( Радиус ) Enter
Command: St, End, Rad
Specify start point of arc or [Center]:
1 – доғаның бастапқы нүктесін көрсету
Specify end point of arc:
2 – доғаның соңғы нүктесін көрсету
Specify tangent direction for the start point of arc: 1 2 ( Радиус ) Enter
•
1
•
2
Остері бойынша эллипс сызу
Берілген тік төртбұрышқа іштей эллипс сызу.
Рисовать Эллипс Ось, Конец
Эллипс
Команда:
2
•
Эллипс командасының кілттері
- Center – эллипс центрін енгізу;
- Arc – эллипс доғасын сызу режиміне өту:
- Rotation – екінші жарты остің ұзындығы;
•
3
1
•
Command: _ellipse
Specify axis endpoint of ellipse or [Arc/Center]: 1 – эллипстің біріші осінің бастапқы нүктесін көрсету
Specify other endpoint of axis: 2 – эллипстің біріші осінің соңғы нүктесін көрсету
Specify distance to other axis or [Rotation]: 3 – эллипстің екінші жарты осінің шеткі нүктесін көрсету
Центрі және остері бойынша эллипс сызу
Рисовать Эллипс Центр
•
4
Эллипс командасының кілттері
- Center – эллипс центрін енгізу;
- Arc – эллипс доғасын сызу режиміне өту:
- Rotation – екінші жарты остің ұзындығы;
2
•
•
3
5
2
•
1
•
•
Берілген концентрлі екі шеңбердің біреуіне іштей және екіншісіне сырттай эллипстер сызу.
Command: _ellipse
Specify center of ellipse: 1 – шеңбер ценрін көрсету
Specify endpoint of axis: 2 – эллипстің біріші осінің шеткі нүктесін көрсету
Specify distance to other axis or [Rotation]: 3 – екінші осінің шеткі нүктесі
Command: _ellipse
Specify center of ellipse: 1 – шеңбер ценрін көрсету
Specify endpoint of axis: 4 – эллипстің біріші осінің шеткі нүктесін көрсету
Specify distance to other axis or [Rotation]: 5 – екінші осінің шеткі нүктесі
Сақина сызу
Рисовать Кольцо
Формат Цвет Түс таңдау
Бірінің ішіне бірі кигізілген, центрлері берілген нүктеде (1) орналасқан сақиналар сызу.
Command: Рисовать Кольцо
Specify inside diameter of donut: 20 (ішкі диаметр)
Specify outside diameter of donut: 4 0 (сыртқы диаметр)
Specify center of donut or : 0,0 ( 1– сақина центрі)
Specify center of donut or :
Формат Цвет Түс таңдау
Command: Рисовать Кольцо
Specify inside diameter of donut: 4 (ішкі диаметр)
Specify outside diameter of donut: 20 (сыртқы диаметр)
Specify center of donut or : 0,0 (1– сақина центрі)
Specify center of donut or :
1
•
Сплайн сызу
Сплайн
Команда:
Рисовать Сплайн
4
1
8
•
•
•
10
7
Вертикаль орналасқан 11 кесіндінің бір жақ шеткі нүктелері арқылы өтетін сплайн сызу.
2
5
•
•
•
•
9
3
•
•
6
11
•
•
Command:
Specify first point or [Object]: (1-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (2-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (3-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (4-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (5-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (6-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (7-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (8-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (9-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (10-нүктені көрсету)
Specify next point or [Close/Fit tolerance] : (11-нүктені көрсету)
: 0.1 (сегменттер өсімшесі y енгізу) Sketch. Pen eXit Quit Record Erase Connect . (тышқанның сол жақ батырмасын басып тұрып сызу) (тышқанның сол жақ батырмасын басып сызуды тоқтату) " width="640"
Эскиз сызығын пайдалану
Команда: SKETCH
3
Command: Sketch
Record increment 1 . 0 000: 0.1 (сегменттер өсімшесі y енгізу)
Sketch. Pen eXit Quit Record Erase Connect .
(тышқанның сол жақ батырмасын басып тұрып сызу)
(тышқанның сол жақ батырмасын басып сызуды тоқтату)
Мәтін стилдері және оны пайдалану
Формат Стиль текста
Текст тақтасының командалары
Многостроковый текст – күрделі мәтінді енгізу және өзгерту;
Одностроковый текст – жай динамикалық мәтін енгізу;
Редактировать текст – мәтінді (атрибуттарды өлшеу) өзгерту;
Найти и заменить – көрсетілген мәтінді тауып, алмастыру;
Стиль текста – мәтін стилін қою, түрлендіру және өзгерту;
Масштаб текста – мәтіннің масштабын өзгерту;
Выровнять текст – белгіленген мәтінді қатарлау;
Преобразовать расстояние – модел және қағаз кеңістіктерінің ара қашықтығын (биіктігін) түрлендіру;
Многостроковый текст командасын пайдалану
Рисовать Текст Многостроковый
Аймақ
Рисование Область
Команда:
(Область)
3
Берілген жай элементтерден (кесінділерден, доғалардан) тұратын тұйық контурды аймаққа айналдыру:
2
•
•
•
•
1
4
Command: _region
Select objects: контур элементтерін белгілеу керек (1,2,3,4 кесінді)
Select objects:
Select objects: 1 loop extracted. 1 Region created.
Мультилиния командасын пайдалану
Формат Многостроковый стиль
Рисовать Мультилиния
Мультисызықтар, элементтері деп аталатын параллель сызықтардан тұрады. Элементтерінің орны олардың берілген нүктеден қашықтығына ( Offset ) байланысты анықталады. Стилін қою арқылы элементтердің түсін, стилін және шет жағының түрін таңдап алуға болады.
Мультил иния командасының кілттері:
- Justification – бастапқы нүктесінің орналасуы ( Top, Zero, Bottom ) ;
- Scale – масштаб коэффициенті; h = Scale • Offset
- Style – мультисызықтың стилін таңдау;
Мультисызық сызу
Рисовать Мультилиния
Формат Многостроковый стиль
Сәуле сызу
Рисовать Луч
Команда Луч
Command:
Specify start point: 0, 0
Specify through point: 100, 0
Specify through point: 100, 100
Specify through point: 0, 100
Specify through point:
1 тапсырма
Салыстырмалы декарт координаталарын пайдаланып көрсетілген жазық фигураларды сызыңдар
N
C
T
R
300
B
L
M
P
Q
A
O
A(100,100);
AB = LM = 150;
BL = MP = 50;
TR=50; PQ=350;
2 тапсырма
Салыстырмалы декарт координаталарын пайдаланып көрсетілген жазық фигураларды сызыңдар
R
C
D
M
300
N
L
Q
P
K
B
H
A
O
A(100,100);
AB = NL = PQ = 150;
AH = 130; RP = RQ;
BK = 250; KP = 150;
3 тапсырма
Салыстырмалы декарт координаталарын пайдаланып көрсетілген жазық фигураны сызыңдар
C
A
B
O
O(0,0);
OA = 60;
AB = BC = 120;