Просмотр содержимого документа
«Дарс на тему глагол»
Дарсил тема: Глагол ана босана унтана
Дарсил мурад:
Жакъасеб нилъер дарсил
Мурад гьадинаб буго:
Малъараб г1ат1ид гьаби,
Ц1ияб лъай баян гьаби.
Глагол такрар гьабила,
Г1аламатал рицина,
Гьелги гьоркьор ккезарун,
Цо-цо харбал г1уц1ила.
Бит1унхъвай цебет1езе
Хъвавулъ гъалат1 дагьлъизе
Ц1ияб лъай кверде босун,
Хъвазе т1алаб гьабила.
Калам пасих1 гьабизе
Цо-к1иго кеч1 ц1алила.
Коч1ол маг1на бич1ч1изе
К1вар кьун, гьелде ургъила.
Г1акълу бег1ер гьабизе
Гъварилъи-лъай ц1ик1к1ине
Умумуз нилъей тарал
Кицабазул бицина.
Г1уц1иялде балагьун глаголал рикьула:
Словарияб х1алт1и
- Г1адатал Журарал Составиял
- К1икъот1изе, тира-сверизе, векерана, х1алт1изе лъугьана, рак1къазе, велъизе, адаб-х1урмат гьабуна, вала-гъалагьизе
Лингвистикияб разминка
Предложениялъул синтаксисияб разбор гьабе:
Жакъа нижеца гьабулеб буго рагьараб дарс
Жакъа нижеца гьабулеб
буго рагьараб дарс
Глаголалъул наклонениял
Глаголалъул наклонениял-суффиксазул таблица
Инфинитив
суффикс
-зе
Буюриялъул
суффикс
-е, -а, -й,
бахъизе
рет l ине
ц l езе
кьезе
лъазе
ц l ализе
Гьукъиялъул
суффикс
- ге
бахъе
рет l е
Гьариялъул
суффикс
- ги
бахъуге
рет l уге
Гьесизария-лъул
суффикс
- ин
бахъаги
рет l аги
бахъизин
рет l изин
Глаголалъул наклонениял-суффиксазул таблица
Инфинитив
суффикс
-зе
Т1алабияб наклонение
-е, -а, -й, -ге, -ги,-ин
бахъизе
рет l ине
ц l езе
кьезе
лъазе
ц l ализе
бахъе,
бахъаги
бахъугеги
бахъизин
Шарт1ияб наклонение - ни,-ани
Суалияб наклонение
-ищ,йищ, -дай
бахъани
вач1уневани
бахъизейищ
рет l анищ
босанадай
Глаголалъул наклонениял
ургъуге
т1аме
бице
борце
гьабуге
къот1е
Ургъун раг1и ……,
борцун гали …….
Бицине нечараб……,
Гьикъизе намусаб…….
Анкьц1ул …,
цинц1ул …
Предметалъ гьабураб иш яги гьелъул ах1вал-х1ал
Щиб гьабураб, щиб х1алалда бугеб
Инфинитив –байбихьул форма
Глагол
Г1адатаб, жубараб, составияб
Переходность,
непереходность
Заман,
цолъул,г1емерлъул форма,
жинс
СКАЗУЕМОЕ
Буголъи-гьеч1олъиялъул,
форма
Литературияб минутка Араб заманалъул глаголал бач1унеб заманалде сверизарун, кеч1 ц1але:
Их.
Т1аде щвана хинаб их,
Т1егьана т1олго гъут1би,
Т1огьолал байдабаца
Берцин гьабуна дунял.
Муг1рулги г1урччинлъана ,
Г1урабиги ц1илъана ,
Г1умру баркун х1анч1аца
Х1еренаб кеч1 ах1ана .
Ж.Мух1амадова. «Лаченалдаса»
Маг1наялде ва аллитерациялде балагьун,х1ччазул бак1алда х1ажатал мухъал лъе: Х1алихьатав г1ел ккани, Чиги т1аса вищуге /_________________ Тохав вехьасул рехъен Г1адлу бажаруларо /_________________ Г1и ц1унун, бац1ал тани, Боц1и тала гьабулин /__________________ Хъурмица ч1ван батула Воре, бечедав абун, /__________________