Дара сөздер мен күрделі сөздер

Мерзімі: 26.09.2017ж.

Пәні: Қазақ тілі

Сыныбы: 6 сынып

Сабақтың тақырыбы: Дара сөздер мен күрделі сөздер

Сабақтың мақсаты :

Дара сөздер мен күрделі сөздерге түсінік беру. Сатылай кешенді талдау арқылы ой-өрісін жаңа сөз туындайтын күрделі сөздерді үйрету арқылы дамыту, есте сақтау қабілетін арттыру.

Сабақтың технологиясы: Сатылай комплексті талдау.

Сабақтың әдіс-тәсіл: Сұрақ-жауап, түсіндіру.

Сабақтың көрнекілігі: Плакат. Сызба-нұсқалар.Бағалау парақтары.

Сабақтың барысы

І. Ұйымдастыру кезеңі

- Оқушылармен амандасу

• Сыныпты түгендеу

• Сабаққа даярлығын тексеру

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

Үйге: Сөздердің түбірі мен косымшаларын дефис арқылы ажыратып келу.

III. Жаңа сабақ

Тақтаға Дара сөздер мен күрделі сөздер жазылған плакат ілінеді. Осы кезде оқушыға өткен өткен сабақ (түбір мен қосымша) пен жаңа сабақтың (дара мен күрделі сөздер) байланысын атап кету.

Негізгі туынды біріккен қос қысқарған тіркесті

Түбір түбір сөздер сөздер сөздер сөздер

Сызба — ңұсқалар тақтаға ілінеді. Сонымеи қатар бірнеше сөзді сатылай комплексті талдау жасап үлгісін көрсету.

Бұл сызбада тек сөздер жазылады, сілтемелерді оқушылардың өздері қойып шығады. Соңында парақтар жиналады. Бірден тексеріп, бағасы қойылады.

Тапсырма: «Аспазшы» сөзіне сатылай комплексті талдау

Берілгені: Аспазшы

1. Бұл сөз жуан буынды сөз

2. Бұл сөз ас-паз-шы болып үш буынға бөлінеді

3. Бұл сөз ас-пазшы, аспаз-шы болып 2 жағдайда тасымалданады.

4. Бұл сөзде екпін –шы буынындағы “ы” әрпіне түсіп тұр

5. Буын үндестігі бар

6. Дыбыс үнтестігі бар.

Туынды сөздерді талдау үлгісінен кейін тақтаға мынадай кесте ілінеді

Дұрыс кестеге - «+»

Дұрыс емес кестенің астына — « - »

Бұл берілген тапсырма жаңа сабақты қаншалықты менгергендігін байқатады.

Тапсырма

Мақсаты: сөздерді оқып, дара, күрделілігін айырып жазыңыз
Мектеп, оқушы, ыдыс-аяқ, Екібастұз, бала, ҚР 
Домбыра, қалам, Сандықтау ауданы, Қосаяқ, АҚШ 
Тоғызқұмалақ, үлкен үй, шұбар ат, БҰҰ, тәлім-тәрбие 
Ауыл, ата-ана, Ақмола облысы, ҚазМУ, жора-жолдас 
Айнұр, бала-шаға, айбалта, қызыл көйлек, Көкшетау 

Оқулыкпен жұмыс 39 - жаттығу

Бұл сызбада тек сөздер жазылады, сілтемелерді оқушылардьң өздері қойып шығады. Соңында парақтар жиналады. Бірден тексеріліп, бағасы қойылады.

IV. Жаңа сабақты пысықтауға тест сұрақтары беріледі:

Тест

1. Көптік жалғауының дұрыс жалғанбағанын көрсет.

А) Балалар. В) Құрылысшылар. С) Газеттер. Д) Кітаптар. Е) Ұндар.

2. Көмектес септігінің жалғауы жалғанған үстеуді белгіле.

А) Баяғыда. В) Әрең-әрең. С) Кеңінен. Д) Жоғары. Е) Кезекпен.

3. Қосымшалы қос сөзді көрсет.

А) Балалы-шағалы. В) Үп-үлкен. С) Қып-қызыл. Д) Төбе-төбе. Е) Алыс-жақын

4. Күрделі сөзді көрсет.

А) Қабырға. В) Тіс С) Таза киім. Д) Салынды. Е) Жүр.

5. «Арманыма» - сөзіндегі соңғы қосымшаны тап.

А) Жіктік жалғау. В) Барыс септік. С) Тәуелдік жалғау. Д) Көптік жалғау. Е) Септік жалғау.

6. Бірге жазылатын сөзді көрсет.

А) Сыр дария, Жиренше шешен. В) Қара қыпшақ, қалам ақы. С) Тыйым салу, кәсіп одақ. Д) Қол таңба, оқу орны. Е) Бес жылдық, жылдан жылға.

7. Туынды түбірді тап.

А) Жеті. В) Жол. С) Дос. Д) Айтыс. Е) Аяқ.

8. Зат есімнен жасалған біріккен сөзді көрсет.

А) Ендігәрі. В) Биыл. С) Әлдекім. Д) Шегара Е) Былтыр.

9. Туынды сөзді көрсет.

А) Соң. В) Қызғылт. С) Үсті. Д) Алыстан. Е) Қуырдақ.

10. Дара сын есімді тап.

А) Жақсы-жаман. В) Биіктеу. С) Қара күрең. Д) Сары ала. Е) Тұп-тұнық.

Жауаптары:

1. Е 2. Е 3.А 4.С 5.Е 6.В 7.Д 8.Д 9.Е 10. В

V. Сабақты қорытындылау кезеңі: Сабаққа белсене қатысып отырған оқушыларды
бағалау.