Дәресләрдә уеннар

Татар теле, уку дәресләрендә уеннар

“ Игътибарлы бул”

Бу уен 1 нче сыйныфта билгеле бер авазны өйрәннгәннән соң уйнатыла. Мәсәлән: [а] авазы. Укытучы укучыларга төрле сүзләр әйтә, укучылар тыңлыйлар, [а] авазы ишетелсә, кул чабалар.

“ Хәреф капитан”

Сыйныф командаларга бүленә. Капитаннар сайлана.

1 укучы “Н” капитан була. Ул үзенең корабына пассажирлар җыя. Пассажирлар [н] авазы булган сүзләр әйтәләр.Кайсы капитан үзенең корабына тизрәк пассажирлар җыя, шул җиңүче була.

«Бу сандыкка нәрсәләр салып була?»

Билгеле бер авазы гына булган сүзләрне тизрәк әйтеп, сандыкны тутырырга. Мәсәлән: [а] авазы. (алма, акча, бал, калак, роза, кабак, карбыз, алка, ай,ташбака,ат,карлыган,машина,хат,сабын,чана,балан һ. б)

“ Сүз эчендә сүз”

(Бирелгән сүздән башка сүзләр төзергә кирәк.)

“ Умырзаялар”

“ Кызыклы сүзләр уйла!”

апа

кабак

кырык

кадак

“ Кем?”яки “Нәрсә?”

“ Исемнәр уйла ”

“ Ай ”сүзеннән башланган кеше исемнәрен уйларга

“ Гөл” сүзеннән башланган кеше исемнәрен уйларга

Гөлнур

Гөлсинә

Гөлзадә

Айнур

Айсылу

Айгөл

“ Нинди сүз артык?”

Бу уенны исем сүз төркемен өйрәнгәннән соң уйнарга була.

• укытучы, сатучы, очучы, төзүче , кеше
• Идел,Нократ, Чулман, Каспий, Зәй
• Әлмәт, Бөгелмә, Карабаш, Казан, Яр Чаллы
• нарат, каен, чыршы, икмәк,имән
• өстәл, кашык, тәлинкә, чүмеч, чәнечке

“ Кушма сүзләр төзе ”

Бирелгән сүзләрдән кушма сүзләр төзергә

бака

ит

баш

боз

кош

таш

Ак

ваткыч

кара

тарткыч

бодай

ваткыч

ак

тырнак

“ Булсаң зирәк - әйт тизрәк”

Укытучы сүзләр әйтергә, укучылар аларны башкача әйтергә тиеш (синонимнарын).

Мәсәлән:

балалар – ( сабыйлар яки нәниләр)

өй –

зур -

йөгерә –

күңелле -

матур -

ярата -

дус –

кибә -

“ Мәгънәләрен аңлат”

“ Мәкальнең ахырын тап ”

Укытучы кулында төенләнгән кулъяулык. Укытучы: “ Мәкальнең беренче яртысы минем телемдә, икенче яртысы шушы төендә. Мин сезгә бер мәкальнең яртысын әйтеп, шушы кулъяулыкны кайсыгызга булса да ыргытам, әгәр дә мәкальнең яртысын әйтсәгез, төенне чишкән булырсыз”- ди.

• Ни чәчсәң, ...................... .
• Кем эшләми, ................... .
• Йөз сум акчаң булганчы, ................... .
• Кемнең сүзе хак, ............................. .
• Һәр эшнең ............................... .
• Яхшылык итсәң, ...................... .
• Китап уку ............................... .
• Туган илем - ........................... .
• Яхшы тел – яз кебек, .......................... .
• Теле барның ........................... .
• Үз илем - ......................... .
• Уйнавын уйна,....................... .
• Хөрмәт сөйсәң, ...................... .

Һәм башка мәкальләр өстәргә мөмкин.

“ Мәкальне төзе ”

“ Әкият дөньясында ”  

• Әкичтләр, гадәттә, ничек башлана?
• Нинди кошлар бер кечкенә малайны канатларына утыртып алып киткәннәр?
• Әби ак әтәчкә нинди исем кушкан?.
• Торна Төлкегә дип әзерләгән сыен нинди савытка салган?
• Былтыр исемле егет кайсы әкият герое?
• Кәҗә белән сарыкның капчыгындагы әйбер?
• Тычкан белән Чыпчык башта ничек яшәгән?
• Боздан салынган өй ныкмы. әллә кайрыдан салынганымы?
• Сыерчыкның мактанчык күршесе.
• Эт белән тычкан арасындагы шалкан тартырга булышучы.

“ Әкиятне, авторны таны”

Бу өзекләр кайсы әкиятләрдән?

1 . Карчык, мин сиңа бик шәп якалык алып кайттым. Бар чыгып кара: чанада балык та күп, якалык та бар.

  2. Көзен арыш каерылып уңган?

3. Як – ягымда һич кеше юклыгын белдем дә мин,

Чаптым авылга, таракны тиз генә элдем дә мин.

4. Матурым – матурым, гайрәтле батырым, ялгызың гына калырга курыкмыйсыңмы?

5. Әйләнмәле карама,

Бәйләнмәле карама,

Соры бүре куып җитте, Яшерсәнә карама,

Яшерсәнә карама.

6. Әйдә без бу алма агачын селкетик тә, алмасын коеп ашыйк....

“ Табышмак, аякка ябышмак”

“ Әдәби викторина”

• Әрҗә төбеннән, бура почмакларыннан себереп, бер – ике уч он белән нәрсә пешереп була?
• Алтын таракның төшеп калган урыны.
• Кәҗә кемгә рәхмәт әйтеп сакалын селкетә? Ни өчен?
• Әби белән бабайга шалкан тартырга булышучы этнең исеме.
• Берьюлы ничә куян артыннан куарга ярамый?
• Бер тапкыр кискәнче, ничә тапкыр үлчәргә кирәк?
• Г.Тукайның бер шигыре “Әйдәле Акбай, .............” дип башлана. Шигырьне дәвам ит. Шигырь ничек атала?
• “ Әйт әле, күбәләк,

Сөйләшик бергәләп...”

Бу шигырь юлларының авторы кем?

• Бер әби, әтәчләренең сугышуларына түзә

алмыйча, берсен берничә көнгә күршеләренә

кертеп торган. Ул әдәби әсәрнең исеме ничек?

• Г.Тукайның йорт хайваннары турындагы әсәрләре.

К хәрефеннән башланган кош исемнәрен язарга

к

к

к

к

к