Чир усту усхунча, 7 класс

7 класс

Тема: Чир ӱстӱ усхунча.

Пӧгiннер:

- чоох алғыдар тоғыстар иpтipepi;

- чоох чардыхтарын хатиры;

- чир-чайаанның алызығларының сiлиин cизiндipepi, олғаннарны удур-тӧдiр пiлiзерге ӱгредерi.

Урокка кирек нимелер: П. Штыгашевтiң «Часхы» кибелiзi, ватман, фломастерлер, маркерлер, видео «Часхы тус», «ағын» паза «хыстапчатхан» хустарның хоостары (карточкалар), мультимедиапроектор, спайдограмма.

Уроктың чӧрiмi.

I. Уроктың пасталғаны (олғаннарны тоғылахти одырт саларға).

1. - Изеннер, минiң адым... . Мин cipepнең, хада танызарға сағынчам. Cipep, турып, удур-тӧдiр холлар алызып, удур-тдiр клiнiзiп, изеннезiңер. Анаң, турып, пос адын адаңар, че адыңарға пipee чарытчаң сӧс хозыңар. (Мин Таняҷах, мин хыйғабын.) Ол сӧс махтаныс сӧс ползын.

- Хайдағ ол чоох чардығы?

II. Тапсағларнаң тоғыс. (1-ғы слайд)

Харлар, пустар хайылчалар.

Xaтығ хысхы тоозылча.

Xынығ кӱннер айланчалар,

Хызыл часхы пасталча.

Aaлғa хустар чидiсчелер,

Аймах чирнең айланып,

Aapлығ ӱннер истiлчелер,

Apығ cyғны тipгiзiп.

(Ϋгретчi соонҷа олғаннар пасха-пасха ӱннең табырах, майың чоохтанчалар).

III. Наа теманаң таныстырары. (2-ҷi слайд)

- Амды видео кӧрiп алыңар. (2-3 мин.) Видео кӧрiп алғанда, хайди сағынчазар нимедеңер пӱӱн пiс чоохтазығ апарарбыс?

- Орта. Пӱӱн пiстiң уроктың темазы «Чир ӱстӱ усхунча».

- Чир ӱстӱ читiре усхунған ма? Ноға iди сағынчазар? Пiске ағаа читiре усхунарға полыс пирерге кирек.

- Хайдағ сӧстер хысхы cӧcтi чарытчалар паза ол темаа килiсчелер? (Соох, ... .)

- Хайдағ сӧстер часхы сӧстi чарытчалар? (Чылығ, … .)

– Амды ӱс командаға чарылчазар, досказар сығып сӧстернi ӱс чара пас саларға.

Пiлдiрiс Адалыс Идiлiс

Ноға пу чоох чардыхтары мындағ изерiсте турчалар? (Предложениенiң nӱдiзi.) Предложение пӱдiрiңер.

Пу тоғыс соонаң Спайдограмма пӱдiрiлче.

- Амды iкi команда чарылчазар: «Хыстан хустар», «Ағын хустар». (3-ҷi слайд)

Тыбайах Кӧгiзек Таан Хуу

Чӱгеннiг хус

Хыстаан хустар

Ағын хустар

Хыстаан Парчых Ала хас

Сығырай Мистiрiк

Аат Сас ӧртек

Киҷегей

Сурығларға нандырчазар:

Хайди олар чуртапчалар?

Ниме чiпчелер?

IV. Тынағ тус.

- Пic cipepнeң хустарны сағысха кирiп алдыбыс. Амды иптiг, истiг одырып алып, харахтарыңарны нуубызааңар. Минiң чооғымны истiңер ( хустарның хоостары пирiлчелер, амыр кӧӧ ойнапча).

- Сiрернiң холларыңда хустарның хоостары. Cipep амды ол хус полыбызыңар. Чоохтап пирiңер, хайдағ сағыстар cipepгe кiрче? (3—4 минутаҷа олғаннар пос алынҷа тоғынчалар, кӧӧ тохтапча.)

- Кем ниме кӧрдi? (Палалар чоохтапчалар.)

V. Тема пиктирi.

- Хайди сағынчазар, хустар чирнi усхурчалар ба? Хайди? (Табыснаң кӧзiт пирерге.)

Амды доскада тоғыс (доскада ватман, фломастер, маркерлер тимделер).

Cipepгe часхыны хооснаң усхурарға кирек. Кем хайди сағынча, ниме хоостирға кирек? (Сурнаҷахтар тоолапча, суғлар ахча...) (Прайзы доска хыринда хоос хоостапча.)

- Хооста ниме кӧрчезер? Олар хайдағ чоох чардыхтары? Хайдағ сурығларға нандырчалар?

VI. Рефлексия.

- Кӧңнiлерiңе кiрдi бе урок?

- Ниме наа пiлiп алдар пнгi урокта?

И б з е р т о ғ ы с : хоос хоостап килерге, хоостағы нимелер хайдағ чоох чардыхтарыдыр, чоохтап пирерге.

- Пӱӱн cipepнең хада тоғынарға хынығ полған, кӧңнiме тың кiрген... Мин cipepнi алғыстапчам. Удур-тӧдiр кӱлiнiзiп, анымҷохтазыңар.