Бит жана байт. Информатика

Саламатсыңарбы балдар жана кыздар.

5-класс

Бит жана Байт

Мугалим: Кубанычбек кызы Зарина

Сабактын максаты

• Компьютерде маалыматты сактоо жолдорун үйрөнөсүңөр;
• Маалыматты өлчөө бирдиктери менен таанышасыңар;
• Тексттик маалыматтын көлөмүн тапканды үйрөнөсүңөр;

Эки гана мааниге ээ болгон сигнал экилик деп аталат.

Бит жана Байт – маалыматтын көлөмүн эсептөө бирдиктери.

Маалыматты берүү процессинде түгөйлүү сигналдар менен биз өтө көп кездешебиз:

жалган – чындык

жок – ооба

0 – 1

• БИТ – бул компьютердеги эң кичине көлөмдөгү маалымат.
• БАЙТ (англ. Byte) – санариптик маалы-

матты иштетүү жана сактоо бирдиги; бир убакта компьютерде иштетилип жаткан биттердин жыйындысы.

Маалымат компьютерде кантип сакталат?

Маалымат сигналга өзгөртүлүп түзүлөт. Электрдик же магниттик сигналдын бар экендигин 1 менен, ал эми анын жоктугун 0 менен белгилешет.

0 же 1 экилик сигналы БИТ деп аталат. БИТ – бул компьютердеги эң кичинекей көлөмдөгү маалымат.

8 бит биригип 1 байтты түзөт: үн, цифра, тамга, тыныш белгилери.

Тексттик маалыматта пробел же тыныш белгилерда символ болуп эсептелет жана тамга жана цифра сыяктуу эле коддолот.

Мисалы: Өтө катуу чыккан үн – 11111111 менен белгиленет Экрандагы кара чекит – 00000000

Текстте бир символ бул бир байтты берет.

1 символ = 1 байт

1 Кбайт (килобайт) = 1024 байт

1 Мбайт (мегабайт) = 1024 Кбайт

1 Гбайт (гигабайт) = 1024 Мбайт

1 Тбайт (терабайт) = 1024 Гбайт

Биттерден жарым байттарды жана байттарды түзүшөт.

Тексттик маалыматты сактоодо канча орун талап кылынаарын билүү үчүн:

• Символдордун санын, ошондой эле тыныш белгилерди, пробелди эсептөө керек;
• Бир байт – бир символ болгону үчүн, биз маалыматтын көлөмүн байт менен эсептейбиз.

1) Тапшырма

«КУТМАН ТАҢ!» деген сап канча байт маалыматты камтый тургандыгын эсептейли:

• Тыныш белгилерди, бош орунду кошкондо, символдорду санап чыгуу керек. Бул мисалда символдордун саны 13.

• 1 символ 1 байтка барабар, анда саптагы байттардын саны 13 кө барабар болот.
• Бул сапта канча бит бар экендигин билүү үчүн алынган санды 8ге көбөйтөбүз. 13 * 8 = 104 бит

• 2-тапшырма

10 беттүү китепти сактоо үчүн канча место талап кылынат. Эгерде ар бир бетке 64 символдон турган 30 сапча туура келсе.

Шарт:

Барактын бети – 10

Сапча – 30

Символдор – 64

V место- ?Кбайт

Чыгаруу: 10*30*64 = 19200 символ (байт)

19200 : 1024 = 18,75 Кбайт

Компьютердеги маалыматтар сигналдардын удаалаштыгы түрүндө сакталат. БИТ – бул компьютердеги эң кичине маалымат бирдиги. Биттерден жарым байттар жана байттар түзүлөт. БАЙТ – 8 биттен турган код. Маалыматты өлчөөчү бирдиктер 2ге эселүү

3-тапшырма

• Силерде өлчөмү 16 ГБ га барабар болгон флешкаңар бар. Ага өлчөмү 1560 Мб га барабар болгон 12 сүрөттү баткырса болобу?

• «Кыймыл – бул өмүр!» деген сүйлөм канча байт маалыматты камтыйт?
• 1 бит маалыматты камтыган маалыматтык билдирүүгө мисал келтиргиле.
• 2 килобайт, 1 мегабайт көлөмдө канча бит маалымат камтылган?

Саламатта калгыла!!!