Բայի սեռը հայերենում

Բայի սեռը ցույց է տալիս գործողության և դրա հետ կապված ենթակայի, այլ անդամների հարաբերություններ:

Սեռը բայի միակ քերականական կարգն է, որը բնորոշ է և՛ դիմավոր, և՛ անդեմ բայերին:

Ներգործական սեռ

Չեզոք սեռ

Կրավորական սեռ

Ներգործական սեռի բայերի ցույց տված գործողության կատարման համար պահանջվում է կրող առարկա,

Ա) որը կոչվում է ուղիղ խնդիր

Բ) որը դրվում է հայցական հոլովով

Գ) որը պատասխանում է ո՞ւմ, ի՞նչ(ը) հարցերին:

• Բոլոր պատճառական բայերը ներգործական սեռի են

Օրինակ՝ ուտեցնել, մոտեցնել

• Ներգործական սեռի բայերը կարող են դառնալ կրավորական

Օրինակ՝ սիրել-սիրվել, կառուցել-կառուցվել

Չեզոք սեռի բայերը ցույց են տալիս այնպիսի գործողություն, որով ենթական ո՛չ ներգործում է մեկ ուրիշի վրա , ո՛չ էլ ուրիշից կրում իր վրա:

• Հատուկ ձև այն չունի. նման է կա՛մ ներգործականին, կա՛մ կրավորականին

Հագնվել-թռչել

Իրարից տարբերելու համար պետք է իմանալ

Կրավորական սեռի բայերը ցույց են տալիս այնպիսի գործողություն, որը ենթական կրում է մեկ ուրիշ առարկայից,

Ա) որը կոչվում է ներգործող խնդիր

Բ) որը դրվում է բացառական հոլովով

Գ) որը պատասխանում է ումի՞ց, ինչի՞ց, ո՞ւմ կողմից հարցերին:

• կազմվում է ներգործական սեռի բայերից՝ կրավորական վ ածանցով

Օրինակ՝

Օհան ամին կառուցել է այս տունը

Այս տունը կառուցվել է Օհան ամու կողմից

• Ներգործական սեռի բայերը պահանջում են ուղիղ խնդիր

• Ներգործական սեռի բայերը դառնում են կրավորական

• Չեզոք սեռի բայերը չունեն այս հատկանիշներից ոչ մեկը:Օր.՝ ազել.թռչել

• Կրավորական սեռի բայերը ստաանում են ներգործող անուղղակի խնդրի լրացում

• Կրավորատիպկառուցվածքի նախադասությունը կարելի է դարձնել ներգործական

• Չեզոք սեռի բայերը չունեն այս հատկանիշներից ոչ մեկը:

Վ ածանց ունեցող որոշ բայեր (հագնվել, լվացվել, հաշվել) ոչ թե կրավորական սեռի են, այլ չեզոք, քանի որ գործողությունը ենթական ոչ թե կրում է մեկ ուրիշից, այլ ինքն է կատարում:

Այդ բայերը կոչվում են կրավորակերպ չեզոք: