Байыркы Индия мамлекети

Оригинальные шаблоны для презентаций: https://presentation-creation.ru/powerpoint-templates.html

Бесплатно и без регистрации.

§ 7. Байыркы Индия

Сабактын планы

1

Байыркы Индиянын жаратылышы, калкы

Мохенжо-Даро жана Хараппанын сырлары

2

Байыркы Индиядагы касталар

3

«Махабхарата» жана «Рамаяна» эпостору

4

Байыркы Индиянын дини. Ведалар

5

Сабакка колдонулган медиа материалдар

Байыркы Индиянын жаратылышы

Индия-Азиянын түштүгүндөгү эң чоң өлкө. Индиянын аталышы Инди дарыясынан келип чыккан. Индиянын түндүгүндө ак мөңгү баскан Гималай тоосу бар. Географиялык жактан эки бөлүккө бөлүнөт: түштүгү-жарым аралдык, түндүгү-материктик.

Индиядагы дарыялар

Дарыялар

Индиядагы калктын кесиби

Калкы жыш жашаган өлкө

• Геродот Б.з.ч. V к.
• Геродот
• Б.з.ч. V к.

Индиянын жергиликтүү калкы- дравиддер

• Ортоңку Түштүк
• Ортоңку
• Түштүк

Тили эки тайпага кирет

• Инди-европалык Дравиддик
• Инди-европалык
• Дравиддик

Алгачкы жамааттык тузүлүш

Уруу- виш деп аталат. Виш-бир нече ганадан турат

Гана -уруулук жамаат

Уруудагы жогорку

бийлик -самитилердин

жыйналышы

Раджа -уруу

башчысы

Индия цивилизациялары

Хараппа

цивилизацияс

б. з. ч.

3-миң жылдыкта пайда болгон.

Мохенжо-Даро

цивилизациясы

Мохенжо-Даро шаары

Мохенжо-Даро шаарынын урандыларынын тогуз археологиялык катмары казылган. Шаардын аянты 260 га. Шаар сооданын, кол өнөрчүлүктүн борбору болгон. Шаарда үстү жабык соода базары болгон. Негизги жолдун жазылыгы 10 м. болгон.

Хараппа шаары

Инди дарыясынын өрөөнүндөгү Пенжаб провинциясында Байыркы Хараппа шаарынын урандылары табылган. Хараппа шаарындагылар Шумер менен да маданий байланышта болгон. Археологдор көптөгөн жез жана коло буюмдарын табышкан. Хараппа цивилизациясы б.з.ч. XІX–XVIII кк. чегинде кыйраган.

Арий уруулары

Б. з. ч. 2- миң жылдыктын аягында Индияга көчмөн арийлер басып кирген. Арий уруулары өнүгүшү боюнча Инди өрөөнүнүн калкынан артта калган. Алар короо-короо малдары менен көчүп жүрүшкөн.

Касталар -белгиленген эрежелерге баш ийген жана белгиленген милдеттери бар адамдардын тобу

Брахмандар -жрецтер

1

Кшатрийлер-жоокерлер

2

Касталар

Вайшалар-дыйкандар, кол өнөрчүлөр, соодагерлер

3

Шудрлар –укуксуз кедейлер, кулдар

4

Чандала-кол тийбестер

Чандала -кол тийбестер, негизги төрт кастанын бирине да кирбеген. Башка үч кастадагы адамдардын колдору да тийбеш керек, кокус тийсе анда ал булганып калган. Кол тийбестер «кыштактан тышкары» жашоого тийиш болгон

Ведалар-ыйык китептер

Б.з.ч. 2-миң жылдыктын ортосунан б. з. ч. 1-миң жылдыктын ортосуна чейин Түндүк Индияда негизги булактар – Ведалар болгон. «Веда» сөзү «билим», жалпы мааниси «ыйык билим» дегенди түшүндүрөт

«Махабхарата» дастаны

• «Махабхаратанын» ( «Бхараттын тукумдарынын улуу согуштары») сюжетинин негизин бийлик үчүн күрөш түзгөн.
• Бийлик, мансап, атак-даңк жана байлык үчүн туугандар ортосундагы кыргын элдин эсинде унутулгус из калтырган.
• Пандавалар менен Кауравалардын ортосундагы согуш мезгил менен бирге кошумча легенда жана мифтер менен толукталып турган

Махабхарата

«Рамаяна» поэмасы

«Рамаяна» поэмасын акын Вальмики жазган. Б.з.ч. 4-кылымда Чыгыш Индияда пайда болгон. Поэма Раманын эрдигине арналган. Мифтер менен уламыштардын фантастикалык мотивдери поэма жаралган доордогу реалдуу окуялар менен жуурулушуп, инди элинини маданий турмушунун гүлдөгөн мезгилин чагылдырат.

Ведадагы кудайлар

Сурия-күн кудайы

Варуна-асман кудайы

Индра-кудайы

Агни-ыйык оттун кудайы

Адити-дыйкынчылыктын

кудайы

Рудра-аңчылыктын

кудайы

Брахманизм

Б.з.ч. 1-миң жылдыктын башталышында Индиядагы көп сандаган диний окуулар биригип, брахманизмди түзгөн. Ар бир кастага таандык адамдар үчүн жүрүш-туруштун өзгөчө эрежелерин, укуктук, жарандык жана диний милдеттерди (дхарма) иштеп чыккан.

Брахма

кудайы

Брахма-эң жогорку жаратуучу кудай

Карма мыйзамы- адамдын тирүү мезгилиндеги жүрүш-турушуна карата жаңы жан жаралат

Брахма

Дхармаларды так аткаруу жана ырым-жырымдарды сактоо зарыл

Б.з.ч. VI к. легендарлуу дин окутуучусу Гуатама Шакья-Муни (Будда) негиздеген. Ал: дүйнө –азап чегүү; азап чегүүнүн себеби; азап чегүүдөн кутулган абал- нирвана жана ага карай жол.

Такыбалык жашоонун сегиз жолу бар, бул дүйнөнүн жашоо түйшүгүнөн баш тартса нирванага жете алат.

Буддизм

Маурия династиясынын башкаруучулары жана б. з. ч. III к. Индияны башкарган Ашока падыша буддизмди мамлекеттик дин деп жарыялаган.

Будданын тарыхы

Тема боюнча суроолор:

• Байыркы Индиянын жаратылыш шарттары, калкы, чарбасы кандай болгон?
• Эң байыркы Хараппа жана Мохенжо-Даро цивилизациялары жөнүндө эмне билесиң?
• Арий уруулары Индияга качан басып киришкен, анын натыйжасы кандай болгон?
• Байыркы Индиянын калкын эмне үчүн касталарга бөлүшкөн?
• «Ведалар»деген эмне?
• Байыркы Индиянын «Махабхарата», «Рамаяна» дастандары кандай окуяларды камтыйт?
• Буддизм дини жөнүндө эмне билесиң?

Көңүл бурганыңыздар үчүн рахмат!