Алгоритмдештирүүнүн негиздери

Тема: Алгоритмдештируунун негиздери (кайталоо сабагы)

мугалим: Каленова Б.

КЕЛГИЛЕ ЭСКЕ ТУШУРОЛУ

• Алгоритм деген эмне?
• Кандай алгоритм сызыктуу деп аталат?
• Алгоритмди жазуунун кандай ыкмалары бар?

Алгоритм – бул алдыга коюлган маселени чечуу учун аткаруучуга тушунуктуу болгон командалардын удаалаш жыйындысы.

мисалы: «тарелка жуу»

• Сууну чыгар.
• Тарелканы ал.
• Тарелканы жуу.
• Сууну токтот.
• Тарелканы кургак аарчыгыч менен аарчы.
• Тарелканы ордуна кой.

Алгоритмдин тарыхы

«Алгоритм» бизге кайдан,

кандайча келген?

«Алгоритм» термининин келип чыгышы

• «Алгоритм» термининин келип чыгышы орто кылымдагы чыгыштын улуу окумуштуусу Мухаммед ибн Муса аль-Хорезминин ысымы менен байланыштуу .

Ал коп орундуу сандар менен арифметикалык эсептоолорду аткаруунун ыкмаларын сунуштаган. Кийин Европада бул ыкмалар «алгоритм» деп аталып калган. Азыркы компьютер роботтор доорунда бул тушунук кенири жайылды

Жашообуздагы алгоритм

Максат: Жашоо-тиричиликтеги алгоритмдин маанисин уйронуу

Балдар силер билесинерби, ар куну,

ар бир саатта силер алгоритмге кезигип журосунор .

Кайсыл жерде?

уйдо, кочодо, мектепте...

качан ?

Жолдон отуп баратып,

Тамак жасап жатып,

Кучугунорго тамак берип жатып,

Мисал иштеп...

АЛГОРИТМ

Башы

Алгоритм –бул коздогон максатка жетуу учун аткаруучуга тушунуктуу болгон командалардын удаалаш жыйындысы

Команда 1

Команда 2

Команда 3

Аягы

Алгоритмди беруунун формалары

Табигый тилде

Блок-схема турундо

Программалоо тилинде

Табигый тилдеги формасы

Аткаруучу тарабынан аткарылып жаткан командалардын удаалаштыгы катары менен озу тушунгон тилде жазылат.

Мисал:

Жолдон отуу:

• Тратуарда токтоп тур.
• Сол жакты кара.
• Эгер машина жок болсо, жолдун ортосуна дейре бар
• Онго кара.
• Эгер машина жок болсо жолдун аркы бетиндеги тратуарга от

Блок-схема

Командалардын удаалаштыгы атайын геометриялык фигуралардын жардамында жазылат:

эллипс

Башы же аягы

параллелограмм

Кийируу жана чыгаруу

ромб

Чечим чыгаруу

Тик бурчтук

аткаруу

Жолдон отуу

Башы

Отуучу жерге кел

Жашыл свет куйгончо куто тур

Жолдон от

Аягы

Алгоритмдин турлору:

сызыктуу

Бутактануучу

Кайталануучу(циклдик)

«Сызыктуу алгоритм»

Суроо: Айланалардан кантип пирамиданы чогултабыз ?

Тапшырма: топту боёгонго жардам бергиле

1

2

4

3

3

4

1

2

4

2

3

1

Тапшырма: алгоритм туз «Топту боё»

топту кызыл туско боё

Башы

Сары тустогу кистти ал

Топту кок туско боё

Кок тустогу кистти ал

Топту сары туско боё

Жашыл тустогу кистти ал

Топту жашыл туско боё

Аягы

Кызыл тустогу кистти ал

Сызыктуу алгоритмге мисал

Кочот олтургузуунун алгоритми

кадамдар:

• Кочот олтургузулуучу жерди казабыз
• Казылган жерге кочотту коёбуз
• Топурак менен толтуруп бшыктайбыз
• Кочотко суу куябыз

башы

Жерди каз

Казылган жерге кочотту кой

Топурак менен толлтуруп бышыкта

Суудан куюп кой

Аягы

Бутактануучу алгоиритмдин стуктурасы

шарт

жок

ооба

команда1

команда2

ШАРТ

?

Шарт

?

Ооба

жок

Бутактануу

Алгоритм ‘Эрте менен туруу’

кадамдар:

• Бугун жекшембиби?
• Эгер жекшемби болсо, анда

шашпай турам

• Эгер жекшемби болбосо, анда

7:10 до туруу керек

Бутуктануучу алгоритм

расписание

1

2

3

4

1. (1, 2, 3, 4, 5, 6)

5

2. (1, 2, 5, 6)

Молодец!

Подумай!

Подумай!

6

3. (1, 2, 3, 5, 6)

Циклдик алгоритм

Бутерброд даярдоо:

• Камырын даярдайбыз
• Сковородканы ысытабыз
• Сковородканы майлайбыз
• Камырдан бир аз куябыз
• Бир аз кутуп турабыз да оодарабыз
• Бышкан сон чыгарып дагы

камыр жок болгонго чейин

кайталайбыз

Башы

Камыр даярда

Сковородканы ысыт

Сковородканы майла

Камырдыы аралаштыр

Бир аз сковородкага куй

Бышканга дейре кут

Башка бетине оодар

Сковородкадан чыгар

Жок

Ооба

Дагы камыр барбы?

Бутерброд менен чай ичели

Аягы

Тапшырма: Карлсон таттуну туура жеп жатабыбы?Эгер томонку алгоритмде каталар болсо - тууралагыла

Алгоритм «таттууну же»

Таттууну колуна ал

Таттууну жуу

Таттууну ач

Таттууну же

Кагазын таштандыташтоочу чакага сал

аягы

Алгоритмди аткаруучулар

Формалдуу аткаруучулар

Формалдуу эмес аткаруучулар

• Адам
• Жаныбарлар

• Компьютер
• Робот
• Техникалык каражаттар

Жыйынтыктоо

Максат : сабакты канчалык денгээлде тушунгондугун текшеруу

• Алгоритмдин биздин жашоодогу орду кандай?
• Кандай алгоитм бутактануучу деп аталат?
• Сызыктуу алгоритм менен бутактануучу алгоритмдин айырмасы эмнеде?
• Циклдик алгоитмди кандай тушундун?

Рефлексия

Мага сабак аябай жакты. Мен теманы жакшы тушундум жана сабакка активдуу катыштым

Сабак жакшы. Бирок мен жакшы тушунгон жокмун жана суроолорго жакшы жооп бере албадым

Мага сабак жаккан жок. Мен бул теманын устундо дагы иштешим керек