Алгебра шар жана сфера

Абийбулла Осмоналиев атындагы орто мектеби.

Мугалим :Жумукова Бъбъайша Жусуповна

Геометрия сабагы

11-класс

Сабактын темасы:

Шар жана сфера .

Кътълъъчъ натыйжалар:

Шар жана сферанын аныктамасын негизги элементтерин билъъ;

Маселе чыгарууда негизги элементтерин таба алуу

Жарым тегеректи,аны чектеп турган диаметринин айланасында айландыруудан пайда болгон тело шар деп аталат.

Шарды чектеп турган бет же шардык бет сфера деп аталат

Н е г и з г и э л е м е н т т е р и

Борбору

радиус

хордасы

диаметр

огу

оюнчуктар

топ

Айнек шар

Архитектурада,шар формасындагы имарат

Шар менен тегиздиктин ар кандай кесилиши тегерек болот.Ал тегеректин борбору шардын борборунан тегиздикке тъшърълг=н перпендикулярдын негизинде жатат.

Шардын борбору аркылуу =тъъчъ тегиздик менен кесилиши эщ чощ тегерек болот

Маселе: Жердин борбору аркылуу =тъъчъ тегиздик менен кесилишинде пайда болгон тегеректин айланасынын узундугун жана аянтын тапкыла. Жердин радиусун болжол менен 6400 км деп алгыла .

Чыгаруу:

Айлананын узундугунун формуласы :

6400м

Тегеректин аянтынын формуласы:

О

2-маселе:Радиусу 8 дм ге барабар шар тегиздигин жанып =т=т.М чекити жануу тегиздигинде жатып,шардын борборунан 10 дм аралыкта.Жануу чекитинен М чекитине чейинки аралыкты тапкыла.

Чыгаруу: ОКR8дм; М; ОМ10дм;

Табуу керек : КМ?

Чыгаруу:ОК

;

КМ

К

М